YOUTUBE.COM
DE ZELFHAAT VAN THIERRY BAUDET
THIERRY BAUDET: ”IK WIL GRAAG DAT EUROPA DOMINANT,BLANK EN CULTUREEL BLIJFT, ZOALS HET IS”[THIERRY BAUDET BIJ HET DEBAT ”DE VLUCHTWEEK”,RADIOZENDER FM, DONDERDAG 17 SEPTEMBER 2015]
EINDE YOUTUBE FILMPJE
Reacties uitgeschakeld voor Noot 34/Waarschuwing
Opgeslagen onder Divers
De terroristische dreiging vanuit het rechts-extremisme tegen Nederland is de afgelopen jaren vrijwel gelijk gebleven. Er is sprake van een blijvende geweldsdreiging vanuit het rechts-terroristische online milieu. Daarnaast heeft deze terroristische geweldsdreiging zich het afgelopen jaar ook gemanifesteerd binnen het bredere, deels offline, rechts-extremistische milieu. In het afgelopen half jaar waren er enkele arrestaties naar aanleiding van ambtsberichten van de AIVD. Er is nog geen sprake van een algehele toegenomen terroristische geweldsdreiging binnen het gehele rechts-extremistische landschap in Nederland, maar dit zou in de toekomst wel kunnen.
Verder vormt het rechts-extremisme in den brede een dreiging voor de democratische rechtsorde. Door het verspreiden van desinformatie en complottheorieën en het normaliseren van rechts-extremistisch gedachtegoed jagen rechts-extremisten angst, haat en racisme aan in de Nederlandse samenleving. Dit leidt tot toenemende spanning en conflicten tussen verschillende groepen. Het opent de deur naar intolerantie, uitsluiting, vijandsbeelden en dehumanisering. Deze spanningen uiten zich ook in bedreigingen van en agressie tegen (lokale) bestuurders. In sommige gevallen kan het leiden tot geweldsincidenten.
Het rechts-extremistische gedachtegoed in Nederland is geïnspireerd door het identitarisme, ultranationalisme en nazisme. Hierbij wordt gestreefd naar de overheersing van de samenleving door de ‘eigen’ cultuur, identiteit en etniciteit. Het uiteindelijke doel is het stichten van een witte etnostaat. Rechts-extremisten propageren daarbij de omvolkingscomplottheorie. Deze rechts-extremistische complottheorie beschrijft immigratie van vooral moslims en personen met een donkere huidskleur als een bewuste en planmatige demografische aanval door een joodse en/of linkse elite op de oorspronkelijke witte bevolking van Europa.
Binnen het rechts-terrorisme wordt de omvolkingscomplottheorie gekoppeld aan een onvermijdelijk geachte ‘rassenoorlog’. Volgens de theorie van het accelerationisme moet deze oorlog zo snel mogelijk uitbreken om de kans op een witte etnostaat te vergroten. Om deze oorlog te ontketenen pogen rechts-terroristen zoveel mogelijk chaos te creëren in de samenleving, onder andere door het plegen van aanslagen. Individuen binnen rechts-terroristische online netwerken halen inspiratie uit het accelerationisme, maar creëren daarnaast ook geregeld een eigen gewelddadig wereldbeeld.
Op dit moment zien de meeste rechts-extremisten (openlijk oproepen tot) geweld als contraproductief. Zij streven ernaar de weerstand tegen rechts-extremistische ideeën en activiteiten binnen een samenleving te verkleinen (normalisering) en daarmee hun aanhang te vergroten. Vanuit een meer invloedrijke positie willen zij de democratische rechtsorde afbreken en een witte etnostaat stichten. Naast de omvolkingscomplottheorie verspreiden zij
denkbeelden over ‘wit bewustzijn’, en spelen zij in op de toegenomen populariteit van conservatieve man-vrouwverhoudingen en masculiniteit. Op deze manier proberen zij jonge witte mannen en conservatieve personen aan te spreken.
Rechts-extremisten streven tevens naar ‘remigratie’: een verhullend woord waarmee zij doelen op het uiteindelijk deporteren van miljoenen mensen op basis van hun ‘ras’, geloof, geaardheid of onwelgevallige standpunten. Het feit dat delen van de politiek en maatschappij termen als omvolking en remigratie overnemen, geeft rechts-extremisten het gevoel dat ze het tij mee hebben en slagen in het normaliseren van hun gedachtegoed.
Binnen het transnationale rechts-terroristische online milieu zijn naar schatting enkele honderden Nederlanders actief. Een deel van de deelnemers binnen deze netwerken is minderjarig en hebben soms een zeer jonge leeftijd. Het gaat hier vaak om kwetsbare en beïnvloedbare jongeren die in zeer korte tijd radicaliseren. Soms kampen zij ook met psychosociale problematiek. Het exacte aantal Nederlanders binnen het rechts-terroristische online milieu is onduidelijk omdat deelnemers vaak onder verschillende pseudoniemen lid zijn van meerdere rechts-terroristische chatgroepen. Ook stappen ze geregeld over naar nieuwe chatgroepen of platforms en zijn ze niet allemaal direct herkenbaar als Nederlander doordat ze bijvoorbeeld communiceren in het Engels.
Ondanks de geweldsdreiging die uitgaat van de rechts-terroristische netwerken is het aantal aanhoudingen in de afgelopen jaren relatief beperkt geweest. Toch worden in sommige gevallen jonge personen, die soms minderjarig zijn, aangehouden op verdenking van het dreigen met een rechts-terroristische aanslag. Het afgelopen jaar betrof dit één arrestatie op verdenking van onder andere bedreiging met een terroristisch misdrijf.
De rechts-extremistische beweging in Nederland bestaat uit een los netwerk van groeperingen en personen. Dergelijke groeperingen hebben meestal een kern van tientallen actieve leden, maar online bereiken zij vaak duizenden personen met uitschieters naar enkele honderdduizenden tot meer dan een miljoen. In andere West-Europese landen zijn de verhoudingen tussen actieve leden en hun bereik vergelijkbaar, al kunnen absolute aantallen hoger liggen in landen met meer inwoners.
Om de fysieke weerbaarheid van het ‘blanke ras’ te vergroten en te beschermen, organiseren rechts-extremisten zomerkampen, survivaloefeningen en vechtsporttrainingen en -evenementen. Daarnaast heeft een enkele Nederlandse rechts-extremistische groep een straatpatrouille gelopen. Dergelijke activiteiten vinden plaats binnen de eigen groep, in samenwerking met andere Nederlandse groeperingen of binnen hun internationale netwerk.
Met name in het migratiedebat pogen rechts-extremisten het gedachtegoed over omvolking en remigratie te normaliseren. Daarbij spelen ze in op zorgen en angsten die leven binnen bepaalde delen van de bevolking. Ze zijn aanwezig bij protesten tegen opvanglocaties voor asielzoekers en anti-immigratieprotesten en mengen zich voorafgaand aan dergelijke protesten actief in het online debat. Dit kan een aanjagend en opruiend effect hebben op het verloop van dergelijke protesten en mogelijk ook resulteren in extremistische daden door aanwezigen, waaronder bedreiging, brandstichting en geweld, zoals tijdens de anti-immigratiedemonstratie in Den Haag op 20 september 2025.
Het rechts-extremistische geweld tijdens anti-immigratiebetogingen is mede het gevolg van het steeds gangbaarder worden van rechts-extremistisch gedachtegoed in de samenleving. Door deze normalisering voelen personen zich vrijer om hun rechts-extremistische denkbeelden te uiten in publieke ruimten.
Reacties uitgeschakeld voor Noot 33/Waarschuwing
Opgeslagen onder Divers
De terroristische dreiging vanuit het rechts-extremisme tegen Nederland is de afgelopen jaren vrijwel gelijk gebleven. Er is sprake van een blijvende geweldsdreiging vanuit het rechts-terroristische online milieu. Daarnaast heeft deze terroristische geweldsdreiging zich het afgelopen jaar ook gemanifesteerd binnen het bredere, deels offline, rechts-extremistische milieu. In het afgelopen half jaar waren er enkele arrestaties naar aanleiding van ambtsberichten van de AIVD. Er is nog geen sprake van een algehele toegenomen terroristische geweldsdreiging binnen het gehele rechts-extremistische landschap in Nederland, maar dit zou in de toekomst wel kunnen.
Verder vormt het rechts-extremisme in den brede een dreiging voor de democratische rechtsorde. Door het verspreiden van desinformatie en complottheorieën en het normaliseren van rechts-extremistisch gedachtegoed jagen rechts-extremisten angst, haat en racisme aan in de Nederlandse samenleving. Dit leidt tot toenemende spanning en conflicten tussen verschillende groepen. Het opent de deur naar intolerantie, uitsluiting, vijandsbeelden en dehumanisering. Deze spanningen uiten zich ook in bedreigingen van en agressie tegen (lokale) bestuurders. In sommige gevallen kan het leiden tot geweldsincidenten.
Het rechts-extremistische gedachtegoed in Nederland is geïnspireerd door het identitarisme, ultranationalisme en nazisme. Hierbij wordt gestreefd naar de overheersing van de samenleving door de ‘eigen’ cultuur, identiteit en etniciteit. Het uiteindelijke doel is het stichten van een witte etnostaat. Rechts-extremisten propageren daarbij de omvolkingscomplottheorie. Deze rechts-extremistische complottheorie beschrijft immigratie van vooral moslims en personen met een donkere huidskleur als een bewuste en planmatige demografische aanval door een joodse en/of linkse elite op de oorspronkelijke witte bevolking van Europa.
Binnen het rechts-terrorisme wordt de omvolkingscomplottheorie gekoppeld aan een onvermijdelijk geachte ‘rassenoorlog’. Volgens de theorie van het accelerationisme moet deze oorlog zo snel mogelijk uitbreken om de kans op een witte etnostaat te vergroten. Om deze oorlog te ontketenen pogen rechts-terroristen zoveel mogelijk chaos te creëren in de samenleving, onder andere door het plegen van aanslagen. Individuen binnen rechts-terroristische online netwerken halen inspiratie uit het accelerationisme, maar creëren daarnaast ook geregeld een eigen gewelddadig wereldbeeld.
Op dit moment zien de meeste rechts-extremisten (openlijk oproepen tot) geweld als contraproductief. Zij streven ernaar de weerstand tegen rechts-extremistische ideeën en activiteiten binnen een samenleving te verkleinen (normalisering) en daarmee hun aanhang te vergroten. Vanuit een meer invloedrijke positie willen zij de democratische rechtsorde afbreken en een witte etnostaat stichten. Naast de omvolkingscomplottheorie verspreiden zij
denkbeelden over ‘wit bewustzijn’, en spelen zij in op de toegenomen populariteit van conservatieve man-vrouwverhoudingen en masculiniteit. Op deze manier proberen zij jonge witte mannen en conservatieve personen aan te spreken.
Rechts-extremisten streven tevens naar ‘remigratie’: een verhullend woord waarmee zij doelen op het uiteindelijk deporteren van miljoenen mensen op basis van hun ‘ras’, geloof, geaardheid of onwelgevallige standpunten. Het feit dat delen van de politiek en maatschappij termen als omvolking en remigratie overnemen, geeft rechts-extremisten het gevoel dat ze het tij mee hebben en slagen in het normaliseren van hun gedachtegoed.
Binnen het transnationale rechts-terroristische online milieu zijn naar schatting enkele honderden Nederlanders actief. Een deel van de deelnemers binnen deze netwerken is minderjarig en hebben soms een zeer jonge leeftijd. Het gaat hier vaak om kwetsbare en beïnvloedbare jongeren die in zeer korte tijd radicaliseren. Soms kampen zij ook met psychosociale problematiek. Het exacte aantal Nederlanders binnen het rechts-terroristische online milieu is onduidelijk omdat deelnemers vaak onder verschillende pseudoniemen lid zijn van meerdere rechts-terroristische chatgroepen. Ook stappen ze geregeld over naar nieuwe chatgroepen of platforms en zijn ze niet allemaal direct herkenbaar als Nederlander doordat ze bijvoorbeeld communiceren in het Engels.
Ondanks de geweldsdreiging die uitgaat van de rechts-terroristische netwerken is het aantal aanhoudingen in de afgelopen jaren relatief beperkt geweest. Toch worden in sommige gevallen jonge personen, die soms minderjarig zijn, aangehouden op verdenking van het dreigen met een rechts-terroristische aanslag. Het afgelopen jaar betrof dit één arrestatie op verdenking van onder andere bedreiging met een terroristisch misdrijf.
De rechts-extremistische beweging in Nederland bestaat uit een los netwerk van groeperingen en personen. Dergelijke groeperingen hebben meestal een kern van tientallen actieve leden, maar online bereiken zij vaak duizenden personen met uitschieters naar enkele honderdduizenden tot meer dan een miljoen. In andere West-Europese landen zijn de verhoudingen tussen actieve leden en hun bereik vergelijkbaar, al kunnen absolute aantallen hoger liggen in landen met meer inwoners.
Om de fysieke weerbaarheid van het ‘blanke ras’ te vergroten en te beschermen, organiseren rechts-extremisten zomerkampen, survivaloefeningen en vechtsporttrainingen en -evenementen. Daarnaast heeft een enkele Nederlandse rechts-extremistische groep een straatpatrouille gelopen. Dergelijke activiteiten vinden plaats binnen de eigen groep, in samenwerking met andere Nederlandse groeperingen of binnen hun internationale netwerk.
Met name in het migratiedebat pogen rechts-extremisten het gedachtegoed over omvolking en remigratie te normaliseren. Daarbij spelen ze in op zorgen en angsten die leven binnen bepaalde delen van de bevolking. Ze zijn aanwezig bij protesten tegen opvanglocaties voor asielzoekers en anti-immigratieprotesten en mengen zich voorafgaand aan dergelijke protesten actief in het online debat. Dit kan een aanjagend en opruiend effect hebben op het verloop van dergelijke protesten en mogelijk ook resulteren in extremistische daden door aanwezigen, waaronder bedreiging, brandstichting en geweld, zoals tijdens de anti-immigratiedemonstratie in Den Haag op 20 september 2025.
Het rechts-extremistische geweld tijdens anti-immigratiebetogingen is mede het gevolg van het steeds gangbaarder worden van rechts-extremistisch gedachtegoed in de samenleving. Door deze normalisering voelen personen zich vrijer om hun rechts-extremistische denkbeelden te uiten in publieke ruimten.
Reacties uitgeschakeld voor Noot 32/Waarschuwing
Opgeslagen onder Divers
De afgelopen maanden zijn er tientallen extreemrechtse Defend-groepen bij gekomen in Nederland. De leden zijn vooral zichtbaar door hun deelname aan protesten tegen de komst van asielzoekerscentra, in alle uithoeken van het land.
Dat blijkt uit een analyse van KRO-NCRV-platform Pointer(
Op het moment van de rellen op het Malieveld waren er voor zover bekend twee afdelingen. Na de uit de hand gelopen demonstratie zijn er zeker 29 lokale protestacties tegen immigratie en de komst van een asielzoekerscentrum geweest. Bij 21 van die demonstraties waren leden van Defend-groepen aanwezig.
Met hun aanwezigheid proberen ze de besluitvorming rond azc’s in gemeenten te beïnvloeden. Dit is een bewuste strategie, blijkt uit een spraakopname van een van de groepsleden die in handen is van de onderzoekers. “Als jij op een kleine demo bij een gemeentehuis staat, waar de besluitvoering wel wordt uitgevoerd, heb je veel meer effect op een daadwerkelijke komst van een azc of niet.”
Een tiental schreeuwende mensen heeft meer impact bij een klein gemeentehuis dan midden op een leeg Malieveld, concluderen ook de onderzoekers.
De leden van de groepen zijn herkenbaar door het dragen van eigen kleding, met namen als Defend Den Haag of Defend Staphorst op de borst. Het Telegram-kanaal van Defend Netherlands telt inmiddels 3000 gebruikers, die regelmatig racistische en antisemitische content uitwisselen. Pointer noemt een aantal voorbeelden: een pamflet van NSB-leider Anton Mussert met een hakenkruis, het aanduiden van vluchtelingen als ‘apen’ en uitspraken over ‘links tuig dat uitgeroeid moet worden’.
De AIVD doet al langer onderzoek naar Defend-groepen in Nederland, omdat ze veelal het geweldsmonopolie van de staat niet erkennen en de overheid uitdagen. Zelf zeggen deze groepen dat ze demonstranten beschermen tegen politiegeweld.
De groeperingen geven in een reactie aan zich niet te herkennen in de term extreemrechts. De leden maken wel gebruik van rechtsextremistische en nazi-symboliek. Zo werd een van de kopstukken opgepakt wegens het dragen van een NSDAP-shirt. Een ander werd veroordeeld voor opruiing tijdens het demonstreren. Pointer en Justice for Prosperity hanteren de definitie van rechts-extremisme van de AIVD(opent in nieuw venster).
In het jaarverslag over 2021(opent in nieuw venster) schreef de AIVD dat veel rechts-extremisten verwachten dat er binnen vijf tot tien jaar een gewelddadige strijd zal uitbarsten in Nederland, een rassenoorlog. Ze geloven dat dat de aanzet zou kunnen zijn voor het stichten van een fascistische, witte etnostaat.
Publicatie over rechts-extremisme in Nederland. Het anti-islamgedachtegoed is dominant in de rechts-extremistische scene in Nederland. Daarnaast krijgt ook het uit de Verenigde Staten overgewaaide alt-rightgedachtegoed steeds meer voet aan de grond.
In de publicatie zetten wij uiteen dat de ideologie van rechts-extremisten is veranderd. Gedurende een aantal decennia werd het rechts-extremisme in Nederland gekenmerkt door een neonazistisch, fascistisch en antisemitisch gedachtegoed. In de afgelopen jaren is dit veranderd.
Momenteel is het anti-islamgedachtegoed dominant in de rechts-extremistische scene in Nederland. Daarnaast heeft ook het alt-rightgedachtegoed voet aan de grond gekregen in Nederland.
Ook zijn groepen zijn minder belangrijk geworden. In de rechts-extremistische beweging is er veel on- en offline activiteit buiten de bekende groepen om. De groepen die er nog wel zijn, zijn relatief klein. Het aantal personen dat bereikt wordt, is uiteraard wel groter. Zowel de anti-islam als de alt-rechtsgeoriënteerde rechts-extremisten hebben internationale contacten. Tot nu toe vloeien hier geen zorgwekkende ontwikkelingen uit voort.
De activiteiten van rechts-extremisten in Nederland zijn voor het merendeel niet-gewelddadig. Verbaal geweld, in de vorm van agressief en opruiend taalgebruik, neemt echter wel een steeds belangrijkere plek in binnen de rechts-extremistische scene. Daarnaast groeit hun zelfvertrouwen waar het gaat om confrontaties met links.
Rechts-extremisten vormen een dreiging voor de nationale veiligheid en democratische rechtsorde omdat zij antidemocratische doelen nastreven, al dan niet met ondemocratische middelen.
De AIVD spreekt van rechts-extremisme als aan de definitie van extremisme wordt voldaan en daarbij een of meer van de volgende denkbeelden centraal staan:
Kenmerkend voor rechts-extremistische groepen is de boodschap dat er in Nederland sprake is van bewuste ‘omvolking’: een duistere Joodse macht zou massamigratie aanwakkeren om in westerse landen de witte bevolking te verzwakken of te vervangen. Hiervoor zou de ‘linkse elite’ van overheid, rechtspraak, media en wetenschap ingezet worden. Deze feitelijke onjuiste complottheorie staat internationaal bekend als the great replacement.
Rechts-extremistische groepen maken opportunististisch gebruik van angst en onvrede in de samenleving en ondermijnen door hun boodschap/narratief het vertrouwen in de democratische rechtsorde. Hierdoor kunnen spanningen en polarisatie tussen bevolkingsgroepen ontstaan en kunnen mensen onterecht het vertrouwen verliezen in de democratische instituties. Rechts-extremisten streven naar een normalisering van hun boodschap/narratief in de samenleving.
Dit narratief vormt een tweeledige dreiging. Enerzijds draagt het bij aan de ondermijning van de democratische rechtsorde door de verhouding tussen overheid en burgers en de sociale cohesie tussen burgers onderling in de maatschappij onder druk te zetten. Anderzijds is dit gedachtegoed een mogelijke voedingsbodem voor het gebruik van geweld, zoals dat te zien is binnen het rechts-terrorisme.
Het rechts-extremistisch landschap in Nederland is heterogeen en divers en blijft in ontwikkeling, mede gevoed door politiek-maatschappelijke ontwikkelingen. Dankzij sociale media is er sprake geweest van een aanzienlijke verjonging, waarbij deze (online) jongerengroepen aan belang hebben gewonnen in de rechts-extremistische scene. Deze nieuwe groepen zijn deels geïnspireerd op de alt-right beweging, maar noemen zichzelf etno-nationalisten of gebruiken zelfs de neutrale term ‘nationalisten’.
De rechts-extremistische groepen zijn relatief klein. Het aantal personen dat bereikt wordt, is uiteraard wel groter, mede door posts en ‘gelikte’ filmpjes op openbaar toegankelijke sociale media. Veelal gericht op (gamende) jongeren en studenten. De dynamiek van sociale media zorgt ervoor dat gebruikers elkaars opvattingen steeds bevestigen en versterken.
De AIVD doet onderzoek naar rechts-extremisme om vast te stellen op welke manier en in welke mate sprake is van dreiging voor de democratische rechtsorde.
Dat gaat zowel om de antidemocratische doelstellingen van personen, als in de ondemocratische manier waarop zij deze willen bereiken.
Het rechts-extremistische narratief heeft als doel het in de kern antidemocratisch gedachtegoed, onder meer gebaseerd op rassenleer, algemeen geaccepteerd te maken.
Als deze ideeën in de toekomst steeds gewoner zouden worden in de Nederlandse samenleving en ook geaccepteerd zouden worden in het openbaar bestuur, is dat een bedreiging voor de Nederlandse democratische rechtsorde. In dit verband wordt wel gesproken over het verschuiven van het Overton-venster. Dat wil zeggen: het verschuiven van wat als acceptabel (en niet meer radicaal) wordt gezien in de maatschappij. Hier streven de rechts-extremistische groepen openlijk naar.
Ook worden ondemocratische methoden gebruikt om dit doel te bereiken, zoals het systematisch haatzaaien, bevolkingsgroepen demoniseren, intimideren of een sfeer van angst creëren.
Er gaat ook een geweldsdreiging uit van rechts-extremisten. Veel ’traditionele’ rechts-extremisten beschouwen terroristische aanslagen als contraproductief voor de beweging en het behalen van hun doelen. Maar online is het taalgebruik wel agressiever en opruiender. Bovendien heerst in rechts-extremistische kringen een grote fascinatie voor vuurwapens. Aanhangers delen zeer provocatieve en extreem gewelddadige propaganda met elkaar.
De agressieve en opruiende manier van discussiëren en de interesse in vuurwapens zijn zorgwekkend in combinatie met de groeiende groep (kwetsbare) personen die (vaak online) in aanraking komt met gewelddadig rechts-extremistisch gedachtegoed.
Aanslagen in het buitenland laten zien dat rechts-extremisme kan overgaan in terrorisme. Personen in Nederland kunnen radicaliseren. Dat maakt dat terroristische aanslagen door rechts-extremisten mogelijk zijn.
Alle stromingen binnen het rechts-extremisme kunnen vanwege de inherente haat en oorlogstaal in principe uitmonden in terroristische handelingen of activiteiten. Het accelerationisme, een stroming die terroristische aanslagen als middel ziet om de verwachte rassenoorlog op gang te brengen, is hiervan het meest bekend. Dit wordt ook in Nederland aangehangen.
Aanhangers van het rechts-terroristisch denken halen hun inspiratie uit meerdere rechts-extremistische narratieven en combineren deze tot hun eigen, gewelddadige gedachtegoed.
Zulke aanhangers zijn voornamelijk jonge rechts-extremisten die in afgesloten online chatgroepen terroristisch geweld verheerlijken. Onderling delen zij rechts-extremistische complottheorieën. Velen verwachten, net als andere rechts-extremisten, dat er in de toekomst een rassenoorlog uitbreekt die kansen biedt voor de oprichting van een witte etnostaat.
Sommigen willen geweld gebruiken om deze rassenoorlog sneller op gang te brengen. Anderen willen voornamelijk geweld plegen tegen minderheden of andere ‘vijanden’, zonder hier verder een concreet ideologisch doel aan te binden.
Veel aanhangers halen hun inspiratie nog altijd uit het accelerationisme, maar ze putten soms ook uit occulte stromingen, of het incel-gedachtegoed. Dat staat voor involuntary celibacy. Incels houden ‘het systeem’ verantwoordelijk voor hun gebrek aan seksuele en romantische relaties met vrouwen.
Een andere inspiratiebron is het ecofascisme, een rechts-extremistische ideologie die stelt dat de harmonie tussen de witte mens en de natuur verloren is gegaan door onder meer massa-immigratie, globalisering en kapitalisme.
Het zijn vaak jonge mannen die deel uitmaken van rechts-terroristische online groepen of kanalen. Het is een generatie die is opgegroeid met internet, waar ze op zoek gaan naar informatie en contact leggen met gelijkgestemden.
Dit gebeurt buiten het zicht van de samenleving, waardoor radicalisering lang onzichtbaar blijft. De veelal kwetsbare jongeren worden in dit gedachtegoed meegezogen en kunnen snel radicaliseren.
Ga terug naar Extremisme.
Reacties uitgeschakeld voor Noot 31/Waarschuwing
Opgeslagen onder Divers
13 MEI 2026
De prominente coronademonstrant Eldor van Feggelen, in 2017 veroordeeld voor lidmaatschap van een criminele organisatie, sluit zich aan bij Defend Netherlands
De afgelopen maanden zijn er tientallen extreemrechtse Defend-groepen bij gekomen in Nederland. De leden zijn vooral zichtbaar door hun deelname aan protesten tegen de komst van asielzoekerscentra, in alle uithoeken van het land.
Dat blijkt uit een analyse van KRO-NCRV-platform Pointer(
Op het moment van de rellen op het Malieveld waren er voor zover bekend twee afdelingen. Na de uit de hand gelopen demonstratie zijn er zeker 29 lokale protestacties tegen immigratie en de komst van een asielzoekerscentrum geweest. Bij 21 van die demonstraties waren leden van Defend-groepen aanwezig.
Met hun aanwezigheid proberen ze de besluitvorming rond azc’s in gemeenten te beïnvloeden. Dit is een bewuste strategie, blijkt uit een spraakopname van een van de groepsleden die in handen is van de onderzoekers. “Als jij op een kleine demo bij een gemeentehuis staat, waar de besluitvoering wel wordt uitgevoerd, heb je veel meer effect op een daadwerkelijke komst van een azc of niet.”
Een tiental schreeuwende mensen heeft meer impact bij een klein gemeentehuis dan midden op een leeg Malieveld, concluderen ook de onderzoekers.
De leden van de groepen zijn herkenbaar door het dragen van eigen kleding, met namen als Defend Den Haag of Defend Staphorst op de borst. Het Telegram-kanaal van Defend Netherlands telt inmiddels 3000 gebruikers, die regelmatig racistische en antisemitische content uitwisselen. Pointer noemt een aantal voorbeelden: een pamflet van NSB-leider Anton Mussert met een hakenkruis, het aanduiden van vluchtelingen als ‘apen’ en uitspraken over ‘links tuig dat uitgeroeid moet worden’.
De AIVD doet al langer onderzoek naar Defend-groepen in Nederland, omdat ze veelal het geweldsmonopolie van de staat niet erkennen en de overheid uitdagen. Zelf zeggen deze groepen dat ze demonstranten beschermen tegen politiegeweld.
De groeperingen geven in een reactie aan zich niet te herkennen in de term extreemrechts. De leden maken wel gebruik van rechtsextremistische en nazi-symboliek. Zo werd een van de kopstukken opgepakt wegens het dragen van een NSDAP-shirt. Een ander werd veroordeeld voor opruiing tijdens het demonstreren. Pointer en Justice for Prosperity hanteren de definitie van rechts-extremisme van de AIVD(opent in nieuw venster).
In het jaarverslag over 2021(opent in nieuw venster) schreef de AIVD dat veel rechts-extremisten verwachten dat er binnen vijf tot tien jaar een gewelddadige strijd zal uitbarsten in Nederland, een rassenoorlog. Ze geloven dat dat de aanzet zou kunnen zijn voor het stichten van een fascistische, witte etnostaat.
Identitair Nederland zet zich al meer dan 20 jaar in voor het behoud van de Nederlandse identiteit, cultuur en tradities. Iedereen die voor de Nederlandse Identiteit staat en voor behoud van eigen cultuur en tradities is, is Identitair Nederland. Het Identitair Verzet (onderdeel Identitair Nederland) is in Nederland actief, dit op een geheel eigenwijze met passende acties die aansluiten op de actualiteit. Er wordt op diverse vlakken samengewerkt met de Europese Identitaire bewegingen.
Onze identiteit
Eeuwenlang zijn wij gevormd door het land waarop wij leven. Als Nederlanders, als Noord-Europeanen, verbonden door een gedeelde geschiedenis, cultuur en mentaliteit. Een volk dat groot werd door handelsgeest, doorzettingsvermogen en de wil om te overleven.
Wij trotseerden oorlogen, hielden het water tegen, legden polders droog en bouwden steden waar ooit moeras lag. Onze voorouders bevoeren de wereldzeeën, dreven handel tot ver over de grenzen en brachten uitvindingen voort die de wereld veranderden. Altijd met die kenmerkende Nederlandse nuchterheid: hard werken, opbouwen en doorgeven aan de volgende generatie.
Onze ouders en grootouders maakten van Nederland een sterk en welvarend land. Een land van vrijheid, ondernemerschap en internationale betekenis. Een samenleving waar wij trots op mogen zijn. Die identiteit, die cultuur en die geschiedenis zijn ontstaan door generaties Nederlanders die hun land hebben opgebouwd en verdedigd.
Maar de afgelopen decennia zien wij een land veranderen. Onder invloed van identiteitspolitiek en massale culturele verschuivingen voelen veel Nederlanders zich vreemden in hun eigen omgeving. Waarden, tradities en gewoonten die ons eeuwenlang verbonden, raken steeds verder naar de achtergrond.
Wij geloven dat een volk zijn identiteit moet behouden. Niet alleen de Nederlandse identiteit als geheel, maar ook de unieke eigenheid van iedere streek, provincie en gemeenschap — van noord tot zuid en van oost tot west. Juist die verscheidenheid binnen onze cultuur maakt ons tot Nederlanders.
Daarom staan wij op voor het behoud van onze cultuur, onze geschiedenis en onze manier van leven. Wij weigeren te accepteren dat Nederlanders zich moeten aanpassen in hun eigen land. Een land zonder eigen identiteit verliest uiteindelijk zichzelf.
Koester wat van ons is. Bescherm onze cultuur. Bewaar Nederland voor toekomstige generaties.
WIKIPEDIA
IDENTITAIR VERZET
https://nl.wikipedia.org/wiki/
Reacties uitgeschakeld voor Noot 30/Waarschuwing
Opgeslagen onder Divers
13 MEI 2026
De prominente coronademonstrant Eldor van Feggelen, in 2017 veroordeeld voor lidmaatschap van een criminele organisatie, sluit zich aan bij Defend Netherlands
Reacties uitgeschakeld voor Noot 29/Waarschuwing
Opgeslagen onder Divers
Reacties uitgeschakeld voor Noten 27 en 28/Waarschuwing
Opgeslagen onder Divers
er tegelijkertijd een cruiseschip ergens verderop ligt waar immigranten
drie maaltijden per dag krijgen en vijf verschillende soorten maaltijden
en lekker verwarmd erbij zitten” 4.58Dus wanneer pakt deze minister haar taak op om voor onze alleroudstenden de boel een keertje goed te regelen.
FURIEUZE FLEUR AGEMA: ”WAAROM ASIELZOEKERS OP LUXE
CRUISESCHIP TERWIJL DE OUDJES VERPIETEREN?”
https://www.youtube.com/watch?
TRANSCRIPTIE FILMPJE
”[MINISTER HELDER, MINISTER VOOR LANGDURIGE ZORG EN SPORT]: [1]
”Er wordt ontzettend hard gewerkt , zowel in de wijkverpleging als
in de rest van de ouderenzorg en zeker ook bij debij de huisartsen en
de praktijkondersteuners daar en er zijn echt eh eh veel momenten
waarin ook een huisarts met een specialist ouderengeneeskunde kijkt
naar de mensen, die die in de praktijk heeft om te kijken, welke
mensen zijn kwetsbaar, welke mensen zijn te kwetsbaar en
kunnen we die op tijd vinden, kunnen we die op tijd hulp aanbieden,
dus er gebeurt ook echt wel heel veel goeds daarin, maar dat vangnet
waar u het over heeft hebben we echt iedereen in het snotje [2]
A
We kunnen het niet alleen met de zorg alleen doen, daar zullen we
echt die omgeving voor nodig hebben
En daarom maak ik me zo sterk ook voor dat WOZO programma [3]
waar die, waar dat element van wonen inzit, want ook door op
een andere manier te wonen, niet vier hoog achter, kunnen we
mensen zien, kunnen we mensen in de gaten houden en ook doordat
we met die ondersteuning zorgen, dat mensen naar buiten gaan, gebruik maken van verenigingsleven, gebruik maken van dagbesteding, hebben we ze
veel meer in de gaten en valt het op als ze niet komen. [1.11]
[KAMERVOORZITTER VERA BERGKAMP]:
”Dank u wel mevrouw Werner, voor het stellen van de mondelinge vraag,
er zijn eh behoorlijk wat, wat vragen, graag kort en bondig sommige….
en uitgebreide inleiding.
Allereerst mevrouw Agema….
[FLEUR AGEMA, PVV]
1.20
Dank u wel, mevrouw de voorzitter.
Als mevrouw Werner [4] het artikel had afgelezen, dan had ze kunnen
zien, dat er specialisten pleiten voor de terugkeer van de verzorgingshuizen
en laat het nu net het CDA zijn, die de verzorgingshuizen in 2013 en 14 heeft gesloten.
[KAMERVOORZITTER BERGKAMP]
”Mevrouw Agema, het is geen debat, het zijn mondelinge vragen….”
[FLEUR AGEMA, PVV, GAAT DOOR]
1.36
”Nee, we mogen wel….mevrouw Werner houdt hier een verhaal waar
ze zelf verantwoordelijk voor is….”
[KAMERVOORZITTER VERA BERGKAMP]
”Vragen……[onverstaanbaar], Goed, dank”
[FLEUR AGEMA, PVV]:
1.44
Eh….dus daardoor door het sluiten van de verzorgingshuizen blijven
mensen verloederd achter, ze raken ondervoed, ze gaan niet meer
naar de dokter, eh eh, ze la, ja, ze raken verpieterd thuis, soms
moet de politie ze zelfs van de straat halen en in een enkel
geval zelfs naakt en mijn vraag aan de minister is:
Ziet ze nou niet in, dat het sluiten van die verzorgingshuizen een
vergissing is geweest, dat ze terug moeten, maar ook het sluiten
van het Integraal Zorgaccoord, waarin ze tachtig miljoen euro bezuinigt
op de huisartsen, die juist voor deze mensen contact met ze zouden
moeten opzoeken en zouden moeten begeleiden……
[KAMERVOORZITTER VERA BERGKAMP]
Dank u wel…..
[FLEUR AGEMA GAAT GEWOON DOOR]
2.18 ”….Maar ook de 600 miljoen bezuinigingen op de wijkverpleging,
die al zoveel mensen tekort heeft, die juist een investering zouden moeten
krijgen en dan de 400 miljoen bezuinigingen op de verpleeghuizen, dat
deze verhalen van mensen, die het niet meer redden, helemaal
vervuild [?] raken.
Het probleem is, dat deze minister zou moeten oplossen in
plaats van verergeren. 2.36
[KAMERVOORZITTER VERA BERGKAMP]:
”De minister”
[MINISTER HELDER, MINISTER VOOR LANGDURIGE ZORG EN SPORT]:
2.37
”Ik hoor eh veel vragen, voorzitter eh, een paar dingen.
EhEEN [1]
We zagen en zien een maatschappelijke trend, dat mensen echt
veel meer thuis en zelfstandig willen blijven wonen, veel meer gericht
op de eigen regie, dat is en was al bezig, daar is bij aangesluiten, gesloten
en we zien ook ouderen, er komt een nieuwe generatie ouderen aan, die dat
alleen nog maar liever willen.
Maar we zien ook, dat heel veel ouderen nu wonen in een woning
van vroeger, een woning, die niet geschikt is voor het ouder wonen,
een woning waarin ze ook geisoleerd kunnen raken.
Vandaar dat het belangrijk is om in dat woningaanbod voldoende
aan te bieden.
En dat zijn ook, dat moet ook echt een aanbod worden waarbij we en
kijken naar het kleinschalige aspect waar mensen een keuze
hebben, maar ook naar geclusterde, wat meer grootschalige projecten
waarin dat samenwonen en samen zorgen centraal staat maar waar
we ook bijvoorbeeld de wijkverpleging veel meer geclusterde zorg
kunnen aanbieden, dus dat wonen aspect zit er heel erg in.
Eh….Eh…..daar ben ik dus heel erg mee bezig.
Eh, de opmerking van mevrouw Agema voorzitter over het bezuinigen
met name in de wijkverpleging:
Het klopt, dat het startniveau 600 miljoen naar beneden is gebracht,
maar dat is wel op een onderbesteding dit jaar waar we echt over de miljard
heengaan en we gaan daarna en al meteen in 23 wel degelijk in
het groeipercentage van de wijkverpleging eh stim eh hoe heet het, investeren
en we hebben echt, nogmaals, strakke afspraken met de zorgverzekeraars
ook gemaakt dat dat geld ook echt in 2023 al beschikbaar komt en
dat dat echt een impuls kan zijn voor de wijkverpleging, zowel
voor het tarief als het volume als voor de ontwikkeling en opleidingen
die de wijkverpleegkundigen ook nodig hebben.” 4.28
[KAMERVOORZITTER VERA VERGKAMP]:
”Dank u wel, mevrouw Agema]
[FLEUR AGEMA, PVV]:
4.30
”Ja, dank u wel voorzitter.
Er staan op dit moment 23 duizend hoogbejaarden op een wachtlijst
voor een verpleeghuis.
Mensen met wie het thuis allang al niet meer gaat, waarvoor
de familie drie keer per week wordt opgeroepen, omdat moeder weer
ergens dwaalt en de politie weer denkt ”wat is hier allemaal aan de hand”
4.46 En als het probleem ….deze minister consequent niet oplost, terwijl
er tegelijkertijd een cruiseschip ergens verderop ligt waar immigranten
drie maaltijden per dag krijgen en vijf verschillende soorten maaltijden
en lekker verwarmd erbij zitten” 4.58Dus wanneer pakt deze minister haar taak op om voor onze alleroudstende boel een keertje goed te regelen. [5.07][KAMERVOORZITTER VERA BERGKAMP]:”Dank u wel, de minister]:
[MINISTER HELDER, MINISTER VOOR LANGDURIGE ZORG EN SPORT]
Ja, voorzitter eh, er staan geen, er staan 23 duizend mensen op
de langdurige zorgwachtlijst, maar als het gaat om de verpleeghuizen
zijn dat er ruim twintigduizend
Eh…dat hebben we onderverdeeld in vier categorieeen
De belangrijkste categorie is urgent plaatsen, er staan ongeveer 300
mensen op op dit moment, mensen, die binnen twee weken geplaatst moeten
worden.
Ik heb heet van de naald een belronde langs de zorgkantoren
laten doen, ik heb ze gisteravond ook gesproken.
We zien, dat in de zomer de indicaties iets zijn opgelopen
eh we kunnen niet helemaal….het aanbod lijkt redelijk gestabiliseerdte zijn, terwijl we weten, dat de verpleegtehuizen echt met behoorlijkziekteverzuim ook kampen, het is echt aannemelijk, dat dat eenrol speelt, maar die groep urgent geplaatsten, die kunnen echtbinnen twee weken geplaatst worden, niet altijd in de plekvan voorkeur.Dan heb je nog een groep actief plaatsen, ook die kunnenbinnen de treeknorm [6] geplaatst worden, waarschijnlijk een7 procent niet gemiddeld genomen, maar die mensen krijgenallemaal overbruggingszorg. 6.09[KAMERVOORZITTER VERA BERGKAMP]:”Dank u wel”
[MINISTER HELDER, MINISTER VOOR LANGDURIGE ZORG EN SPORT,
VERVOLGT]:6.10”Dus ook dat even om de aantallen van de wachtlijsten eenste nuanceren”
EINDE TRANSCRIPTIE YOUTUBE FILMPJE
” [Wilders, PVV]”Nederland is vol.Bomvol.Maar dat intereseert politiek Den Haag helemaal niks.De leugenaars en wegkijkers uit kabinet en Tweede Kamer vinden het prima,dat er iedere week meer dan duizend asielzoekers ons land binnenkomen.[0.15]Hoe meer toekomstig stemvee en profiteurs het land binnenkomen,hoe beter ze het vinden. [0.18]Maar ik vind het niet OK.Ik vind het schandalig.Ik vind, dat Nederlanders worden verraden.[0.25]Asielzoekers pikken onze woningen in.Ze profiteren van onze uitkeringen.Ze krijgen gratis zorg.En Nederlanders mogen dat allemaal betalen.En onze wijken en straten worden nog onveiliger met al die gelukszoekerscentra. [0.35]”
Reacties uitgeschakeld voor Noten 25 en 26/Waarschuwig
Opgeslagen onder Divers
9 oktober 2025
Verschenen op 6 oktober 2025 op German Foreign Policy (*)
Nederlandse vertaling door Ander Europa
Met dank voor de toelating tot publicatie
Met de duidelijke overwinning van weer eens een partij aangesloten bij de Europese partijengroep “Patriots for Europe” (PfE) bij de parlementsverkiezingen in Tsjechië heeft extreem-rechts zijn invloed in de Europese Unie verder versterkt. Bij die verkiezingen (3-4 oktober) werd de ANO-partij van miljardair Andrej Babiš de sterkste met 34,5 procent van de stemmen. Wordt hij premier, dan kan Babiš rekenen op de steun van twee andere extreemrechtse partijen: een die eveneens lid is van de PfE en een die is aangesloten bij een andere extreemrechtse Europese groepering, de “Alliantie van Soevereine Naties” (ESN), waartoe ook de Duitse Alternative für Deutschland (AfD) behoort. De leidende kracht binnen de PfE is Marine Le Pen’s Rassemblement National (RN) in Frankrijk. De RN levert sinds vorige week twee van de zes vicevoorzitters van de Franse Nationale Assemblee, dankzij overeenkomsten met het “centristische blok” waar president Emmanuel Macron op vertrouwt. Ondertussen winnen de extreemrechtse fracties PfE, ESN en de Europese Conservatieven en Hervormers (ECR) aan kracht en invloed in het Europees Parlement, waar ze samen meer dan een kwart van de zetels bezetten. Het in Berlijn gevestigde Duitse Instituut voor Internationale en Veiligheidsvraagstukken (SWP) analyseert deze trend als een groeiende “integratie” van radicaal rechts in “het politieke systeem van de EU”. De AfD bereikt van haar kant nieuwe recordcijfers in de Duitse peilingen.
Zoals de SWP opmerkt, staan partijen uit het extreem-rechtse spectrum momenteel aan het hoofd van regeringen in vier EU-staten – Hongarije, Italië, België en Tsjechië.[1] In vier andere landen maakt extreem-rechts deel uit van een regeringscoalitie, namelijk in Finland, Slowakije, Kroatië en Bulgarije. In Zweden wordt de regering gedoogd door de “Zweedse Democraten”, die tot de ECR behoren. In Nederland is de Partij voor de Vrijheid (PVV) van Geert Wilders pas onlangs uit de regering gestapt. Dit betekent dat “een derde van alle regeringen in de lidstaten wordt geleid of gesteund door extreemrechtse partijen”, aldus het SWP-rapport.[2] Een verdere verschuiving naar rechts is te verwachten en te vrezen tegen het einde van 2027. In Frankrijk komen er ten laatste dan immers presidentsverkiezingen, en de Rassemblement National ligt duidelijk op kop. Bovendien mikt Vox in Spanje op regeringsdeelname in 2027; in Polen is een nieuwe overwinning voor Kaczyński’s extreemrechtse PiS (Prawo i Sprawiedliwość) niet onwaarschijnlijk bij de parlementsverkiezingen van 2027. De PiS levert al tien jaar de president, en zou ook het premierschap kunnen terugwinnen dat momenteel door de conservatief Tusk wordt uitgeoefend.
In het Europees Parlement vindt een verdere verschuiving naar rechts plaats. Drie extreemrechtse groepen – ECR, PfE en ESN – hebben al ongeveer 26 procent van alle zetels. De SWP-analyse merkt op dat de ECR-partijengroep twee vice-voorzitters van het Europees Parlement levert en de voorzitters van drie commissies, waaronder die voor de belangrijke EU-begrotings- en landbouwcommissies.[3] De PfE-groep is nog steeds “institutioneel gemarginaliseerd door de meerderheid van het Parlement”, aldus de SWP-analisten: “Ze zijn niet vertegenwoordigd in het Bureau, noch bekleden ze een commissievoorzitterschap.” In juli kreeg PfE echter de post van rapporteur voor de onderhandelingen over de klimaatdoelstelling voor 2040. Bovendien werkt de EVP nu niet alleen samen met de ECR-fractie, maar ook met de PfE en zelfs de ESN-om een ultrarechtse meerderheid in het Europees Parlement te vormen. Dit gebeurde voor het eerst in september 2024, toen het Europees Parlement in een resolutie brutaalweg verklaarde dat de verliezer van de Venezolaanse presidentsverkiezingen (28 juli 2024) er de winnaar van was. Hiervoor was de EVP-fractie bereid om te vertrouwen op de extreem-rechtse stemmen van ECR, PfE- en ESN.[4] De “Venezuela-meerderheid” regeling is sindsdien bij verschillende gelegenheden teru opgedoken, bijvoorbeeld om de EU ontbossingsverordening af te zwakken in het belang van het Europese bedrijfsleven.
Tot nu toe maken slechts twee vertegenwoordigers van extreem-rechtse partijen deel uit van de Europese Commissie: Olivér Várhelyi, die dicht bij de Hongaarse premier Viktor Orbán (Fidesz) staat en commissaris is voor Gezondheid en Dierenwelzijn, en Raffaele Fitto, die lid is van Fratelli d’Italia (FdI), geleid door de Italiaanse premier Giorgia Meloni. Fitto is benoemd tot vicevoorzitter van de Commissie, en is bevoegd voor Cohesie en Hervormingen. De reden voor dit gebrek aan vertegenwoordiging aan de top is dat de twee andere landen met extreem-rechtse regeringsleiders – namelijk België en Tsjechië – er tot nu toe van hebben afgezien om vertegenwoordigers van hun partijen naar de Commissie te sturen. Maar dat hoeft niet zo te blijven. “Over het geheel genomen,” schrijft de SWP, “is de integratie van delen van extreem-rechts in het politieke systeem van de EU al ver gevorderd en blijft groeien.”[5] De ECR-gelieerde partijen in het bijzonder “worden nu behandeld als normale politieke actoren op veel gebieden.” Deze normalisering is toe te schrijven aan het feit dat de EVP in toenemende mate “raakvlakken vindt met de ECR, vooral op het gebied van industrie- en klimaatbeleid”. Zoals de SWP opmerkt: “Alternatieve meerderheden zonder centrumlinkse partijen zijn in het Europees Parlement alleen mogelijk als de ECR het eens is met de PfE. Maar een versoepeling van het cordon sanitaire tegen extreemrechts wordt moeilijk vol te houden gezien “de vage scheidslijn tussen de ECR en de meer radicale of extreme krachten”.
De gestage integratie van extreemrechts op nationaal niveau kan worden waargenomen in Frankrijk en elders. Vorig jaar, na de vervroegde parlementsverkiezingen, werden RN-parlementsleden uitgesloten als vice-voorzitter in de Nationale Assemblee. Maar dit werd vorige week teruggedraaid op basis van afspraken tussen het ‘centrumblok’, waar president Emmanuel Macron op steunt, en de RN. Met Sébastien Chenu en Hélène Laporte heeft de RN nu weer twee van de zes vicevoorzittersposten in het parlement in handen.[6] Kort daarna besloot de RN geen eigen kandidaten op te stellen bij de verkiezing van de voorzitters van de acht vaste commissies van het parlement en te stemmen op kandidaten van het ‘centrumblok’. Door deze regeling kon het blok links buiten de deur houden en alle voorzitters overnemen, behalve die van de commissie financiën, die is voorbehouden aan de oppositie.[7] Het valt nog te bezien of er nog meer overeenkomsten zullen volgen tussen het conservatieve centrum en de extreemrechtse RN. Ondertussen beweert een onlangs gepubliceerd boek, waarin bronnen dicht bij Macron worden geciteerd, dat toen hij vorig jaar het parlement ontbond, hij eigenlijk hoopte op een overwinning van de RN. Macron was van plan een premier van de RN te benoemen en legitimeerde deze stap door te beweren dat hij het leiderschap van de RN wilde ontmaskeren.[8]
De laatste verschuiving naar rechts kwam met de parlementsverkiezingen in Tsjechië eind vorige week. De verkiezingen werden gewonnen door de ANO, een partij opgericht door miljardair Andrej Babiš, die 34,5% van de stemmen kreeg. Op EU-niveau sluit de ANO zich aan bij de extreemrechtse PfE-partijengroep. Waarnemers gaan er momenteel van uit dat Babiš aanspraak kan maken op de post van premier, waardoor hij de tweede regeringsleider van een PfE-partij wordt, naast Orbán. Waarnemers gaan er ook van uit dat Babiš een ANO-regering aan de macht zal krijgen die wordt gedoogd door twee andere extreemrechtse partijen: enerzijds de Motoristé sobě (Automobilisten voor zichzelf) partij, die net als ANO tot de PfE behoort, en anderzijds de Svoboda a přímá demokracie (Vrijheid en directe democratie) partij, die Europees aangesloten is bij ESN. In de aanloop naar de verkiezingen werd gemeld dat de Tsjechische president Petr Pavel een deskundig advies had gevraagd over de vraag of de benoeming van een premier grondwettelijk kan worden geweigerd als er een strafzaak tegen hem loopt.[9] Dit is namelijk het geval bij Babiš. Natuurlijk kunnen dergelijke machinaties averechts werken. In Roemenië hebben ze geleid tot ongekende steun onder de bevolking voor extreem-rechts. [10]).
Ondertussen bereikt de AfD in Duitsland recordcijfers in opiniepeilingen. In een Forsa-enquête die vorige week dinsdag werd gepubliceerd, bereikte de extreemrechtse partij voor het eerst 27 procent, waarmee ze drie procentpunten voor ligt op de conservatieve Unie (CDU/CSU).[11] Een INSA-peiling ‘Sunday Trends’ (28 september) zette de AfD op 26 procent, opnieuw voor op de partijen van de Unie (met 24 procent). De stijgende populariteit van de AfD gaat samen met een verzwakkende steun voor de regeringscoalitie van CDU/CSU en SPD, die haar slechtste peilingresultaat sinds de federale verkiezingen behaalde, met een gecombineerd totaal van ongeveer 38 procent.[12] Eén expert, de socioloog Matthias Quent, gelooft dat als de AfD “haar volledige sympathisantenbasis mobiliseert”, zij “landelijk meer dan 30 procent zou kunnen bereiken” in een verkiezing.[13]
Noten
(*) German-Foreign-Policy.com is het werk van een team onafhankelijke journalisten en sociale wetenschappers die “permanent de hernieuwde pogingen van Duitsland opvolgen om terug een hoge machtsstatus te verwerven op economisch, militair en politiek vlak.” De meeste artikels zijn zowel in het Duits als het Engels beschikbaar.
[1] De partij van de Hongaarse premier Viktor Orbán (Fidesz) is lid van de PfE-fractie in het Europees Parlement. De partijen van de Italiaanse premier Giorgia Meloni (Fratelli d’Italia, FdI), van de Belgische premier Bart De Wever (Nieuw-Vlaamse Alliantie, N-VA) en van de Tsjechische premier Petr Fiala (Občanská demokratická strana, ODS) behoren tot de ECR-fractie.
[2], [3] Max Becker, Johanna Flach, Nicolai von Ondarza: Die schleichende Integration von Rechtsaußenparteien in Europa. SWP-Aktuell 2025/A 42. Berlin, 19.09.2025.
[4] Zie German Foreign Policy, Die Brandmauer bricht.
[5] Max Becker, Johanna Flach, Nicolai von Ondarza: Die schleichende Integration von Rechtsaußenparteien in Europa. SWP-Aktuell 2025/A 42. Berlin, 19.09.2025.
[6] Robin Richardot: A l’Assemblée nationale, l’élection des vice-présidents acte le retour du RN au bureau et les dissensions du NFP. lemonde.fr 02.10.2025.
[7] Robin Richardot: Aidé par le RN, le “socle commun” reprend la main sur les postes-clés de l’Assemblée nationale. lemonde.fr 03.10.
[8] Guillaume Duval: Emmanuel Macron : plutôt le RN que le front républicain? nouvelobs.com 30.
[9] Alexander Haneke: Warnungen aus der Prager Burg. Frankfurter Allgemeine Zeitung 02.10.2025.
[10] Zie German Foreign Policy Rumäniens ‘Bekenntnis zu Europa’.
[11] AfD liegt laut Umfrage nun drei Punkte vor der Union. handelsblatt.com 30.09.
[12] Schwarz-Rote Regierung so unbeliebt wie nie. bild.de 04.10.2025.
[13] Dietmar Neuerer: “Die Reformen werden keinen Unterschied für die Ergebnisse machen”. handelsblatt.com 05.
Reacties uitgeschakeld voor Noot 24/Waarschuwing
Opgeslagen onder Divers
‘Ik was op vakantie op Lesbos’, vertelt de Griekse politicoloog Billy Tsagkroni (41). ‘Het eerste wat ik zag, waren de metershoge stapels reddingsvesten die de vluchtelingen hadden achtergelaten. Die enorme hoeveelheden waren echt shocking. Dan gaat wel door je heen: wat is hier allemaal gebeurd?
‘We zaten cocktails te drinken in een beach bar toen we vluchtelingen uit het water zagen komen. Ik voelde me een enorme douchebag dat ik daar heel geprivilegieerd van een drankje aan het genieten was en dit voor mijn ogen zag gebeuren. Ineens schoot door me heen: ik moet wat doen. De volgende dag besloot ik om drie maanden te blijven om te gaan helpen in de vluchtelingenkampen.
‘Ik meldde me aan bij Artsen zonder Grenzen en pikte vluchtelingen op om ze naar de verschillende kampen op het eiland te brengen. Ik heb geen doden gezien, maar het beeld van extreem vermoeide mensen die heel veel nare dingen hebben doorstaan, maakt heel veel indruk. Het was maar drie maanden, maar is het minimale wat ik kon doen.’
De vluchtelingencrisis is een van de ontwikkelingen die Tsagkroni onderzocht voor het onlangs verschenen boek Radicalisation and Crisis Management. De universitair docent politicologie beschrijft daarin hoe rechts-radicale partijen in verschillende landen opereren in het migratiedebat, covid, Brexit en de economische crash in 2008. ‘Ik was vooral geïnteresseerd in hoe ze gebruikmaakten van deze crises om meer macht en invloed te krijgen.’
Wat Tsagkroni opviel, is hoe dicht de partijen bij hun ideologie blijven, óók de PVV. ‘Ik had dat niet verwacht. Je moet de aandacht van het electoraat blijven houden. Vaak zie je dat partijen dan wat gaan schuiven en een beetje wegbewegen van de oorspronkelijke ideologie. Radicaal-rechts doet dat nauwelijks. Ze zijn vrij eerlijk in waar ze voor staan en wijken daar door de tijd heen nauwelijks van af.’
Heel soms maakt Wilders een koerscorrectie. ‘Hij is voorstander van een Nexit, het uit de EU stappen van Nederland. Maar toen duidelijk werd dat de Brexit niet goed uitpakte en super messy werd, richtte hij zich weer vooral op het nativisme: het land beschermen tegen invloeden van buiten.’
Een van de redenen dat Brexit überhaupt kon plaatsvinden, was de vluchtelingencrisis en de discussie over migratie. ‘Maar ook belangrijk was dat een groot deel van de Britten door de overheid generatie op generatie is verwaarloosd. Bijvoorbeeld in de gebieden waar in de jaren ‘80 van de vorige eeuw de mijnen zijn gesloten.’ Dat zorgde voor verlies van vertrouwen in de traditionele partijen en versterkte Ukip, de partij die fel campagne voerde voor Brexit.
‘In Nederland is de situatie anders, maar ook hier voelt een deel van de bevolking zich niet gehoord en dat verklaart deels de stem op Wilders.’
Tsagkroni, die toen nog in Londen werkte, merkte aan den lijve hoe de sfeer veranderde toen de discussie over Brexit oplaaide. ‘Ik ben naar Leiden vertrokken na het referendum. Een dag na die verkiezing ben ik bewust gaan solliciteren naar een baan in een ander land. Ik woonde er tien jaar en het kwam erop neer dat de Britten zeiden: “Wij willen je niet meer”. Ik voelde de dreiging op straat. Als ik Grieks sprak met mijn moeder, kregen we vervelende opmerkingen als: “Ga terug naar je eigen land!” Ik had het gevoel dat ik ergens anders heen moest.’
De PVV is ook succesvol omdat andere partijen in Nederland de keuze maakten om mee te gaan in de retoriek van Wilders. De VVD maar ook de PvdA wilden de PVV counteren door in hun verhaal mee te gaan. ‘Toen ik hier net woonde, begin 2017, zat die brief van Rutte waarin migranten en expats direct werden aangesproken in mijn brievenbus.’
In de zogeheten ‘Doe normaal of ga weg’-brief die ook in dagbladen werd gepubliceerd staat onder andere dat er een ‘groeiend ongemak’ is over mensen die ‘onze vrijheden misbruiken om hier de boel te verstieren, terwijl ze juist naar ons land zijn gekomen voor die vrijheid’. Rond dezelfde tijd zei PvdA-leider Diederik Samsom in NRC dat Marokkaanse jongeren een ‘etnisch monopolie’ hadden op overlast.
Tsagkroni: ‘Als je het verhaal van de PVV overneemt, kiezen mensen voor het origineel. De VVD en de PvdA verliezen dan hun identiteit. De PVV niet. Dat zorgt voor loyaliteit onder hun kiezers.’
Tegelijkertijd trekt radicaal-rechts in heel Europa veel kiezers omdat mensen zich door globalisering steeds meer onthecht voelen. ‘Mensen zijn bang voor het verliezen van hun identiteit en connectie met anderen. Dat gevoel van gemeenschap zie je meer bij de radicaal-rechtse partijen, dat willen mensen graag.’
Het is voor linkse partijen lastig om te ageren tegen rechts, vooral als er een crisis is. ‘Bij radicaal-rechtse partijen zijn de vijanden vrij duidelijk: migranten, de islam, de elite. Als je zelf geen baan of huis kunt vinden, dan is de migrant een ideale zondebok. Bij een crisis is er een dreiging, een gevoel van ongemak. Radicaal-rechts maakt gebruik van die negativiteit.’
De grote vijand van links is een stuk abstracter. ‘Het kapitalisme als zondebok is een ander soort emotie. We leven in een superkapitalistische maatschappij, veel linkse mensen leven zelf ook erg kapitalistisch. Ga dan maar mensen ervan overtuigen dat je dat moet aanpakken. Kiezers kunnen zich daar maar moeilijk toe verhouden. Het is aan de partijen om hier een antwoord op te bedenken.’
Soms is links wel succesvol. Na de economische crisis in 2008 behaalden sommige linkse, populistische partijen in Europa een flinke winst: Podemos in Spanje en SYRIZA in Griekenland bijvoorbeeld. ‘Sindsdien is het populistisch-linkse partijen niet meer gelukt een groot deel van het electoraat voor zich te winnen.’
Als zelfbenoemde outsider zag Tsagkroni de stemming ook in Nederland veranderen. ‘Maar er was veel trots op het Hollandse progressivisme, een deel van de nationale identiteit. De maatschappij is veranderd en veel conservatiever geworden. Als dat gebeurt, moet je proberen te begrijpen waarom en luisteren naar mensen in de samenleving. Het heeft geen zin om tegen kiezers te gaan schreeuwen dat ze niet op radicaal-rechts moeten stemmen. Er is een behoefte bij deze kiezers. Zij zien problemen, daar moet je rekening mee houden, en met oplossingen komen waar zij wat aan hebben.’
Reacties uitgeschakeld voor Noot 23/Waarschuwing
Opgeslagen onder Divers