juni 16, 2026 · 2:09 pm

Noot 32/Waarschuwing

32]
Rechts-extremisten streven tevens naar ‘remigratie’: een verhullend woord waarmee zij doelen op het uiteindelijk deporteren van miljoenen mensen op basis van hun ‘ras’, geloof, geaardheid of onwelgevallige standpunten. Het feit dat delen van de politiek en maatschappij termen als omvolking en remigratie overnemen, geeft rechts-extremisten het gevoel dat ze het tij mee hebben en slagen in het normaliseren van hun gedachtegoed.”

NATIONAAL COORDINATOR TERRORISMBEBESTRIJDING EN VEILIGHEID
RECHTS-TERRORISME EN EXTREMISME

De terroristische dreiging vanuit het rechts-extremisme tegen Nederland is de afgelopen jaren vrijwel gelijk gebleven. Er is sprake van een blijvende geweldsdreiging vanuit het rechts-terroristische online milieu. Daarnaast heeft deze terroristische geweldsdreiging zich het afgelopen jaar ook gemanifesteerd binnen het bredere, deels offline, rechts-extremistische milieu. In het afgelopen half jaar waren er enkele arrestaties naar aanleiding van ambtsberichten van de AIVD. Er is nog geen sprake van een algehele toegenomen terroristische geweldsdreiging binnen het gehele rechts-extremistische landschap in Nederland, maar dit zou in de toekomst wel kunnen.

Verder vormt het rechts-extremisme in den brede een dreiging voor de democratische rechtsorde. Door het verspreiden van desinformatie en complottheorieën en het normaliseren van rechts-extremistisch gedachtegoed jagen rechts-extremisten angst, haat en racisme aan in de Nederlandse samenleving. Dit leidt tot toenemende spanning en conflicten tussen verschillende groepen. Het opent de deur naar intolerantie, uitsluiting, vijandsbeelden en dehumanisering. Deze spanningen uiten zich ook in bedreigingen van en agressie tegen (lokale) bestuurders. In sommige gevallen kan het leiden tot geweldsincidenten.

Rechts-extremisten streven naar een witte etnostaat

Het rechts-extremistische gedachtegoed in Nederland is geïnspireerd door het identitarisme, ultranationalisme en nazisme. Hierbij wordt gestreefd naar de overheersing van de samenleving door de ‘eigen’ cultuur, identiteit en etniciteit. Het uiteindelijke doel is het stichten van een witte etnostaat. Rechts-extremisten propageren daarbij de omvolkingscomplottheorie. Deze rechts-extremistische complottheorie beschrijft immigratie van vooral moslims en personen met een donkere huidskleur als een bewuste en planmatige demografische aanval door een joodse en/of linkse elite op de oorspronkelijke witte bevolking van Europa.

Binnen het rechts-terrorisme wordt de omvolkingscomplottheorie gekoppeld aan een onvermijdelijk geachte ‘rassenoorlog’. Volgens de theorie van het accelerationisme moet deze oorlog zo snel mogelijk uitbreken om de kans op een witte etnostaat te vergroten. Om deze oorlog te ontketenen pogen rechts-terroristen zoveel mogelijk chaos te creëren in de samenleving, onder andere door het plegen van aanslagen. Individuen binnen rechts-terroristische online netwerken halen inspiratie uit het accelerationisme, maar creëren daarnaast ook geregeld een eigen gewelddadig wereldbeeld.

Meeste rechts-extremisten zetten in op normalisering gedachtegoed

Op dit moment zien de meeste rechts-extremisten (openlijk oproepen tot) geweld als contraproductief. Zij streven ernaar de weerstand tegen rechts-extremistische ideeën en activiteiten binnen een samenleving te verkleinen (normalisering) en daarmee hun aanhang te vergroten. Vanuit een meer invloedrijke positie willen zij de democratische rechtsorde afbreken en een witte etnostaat stichten. Naast de omvolkingscomplottheorie verspreiden zij

denkbeelden over ‘wit bewustzijn’, en spelen zij in op de toegenomen populariteit van conservatieve man-vrouwverhoudingen en masculiniteit. Op deze manier proberen zij jonge witte mannen en conservatieve personen aan te spreken.

Rechts-extremisten streven tevens naar ‘remigratie’: een verhullend woord waarmee zij doelen op het uiteindelijk deporteren van miljoenen mensen op basis van hun ‘ras’, geloof, geaardheid of onwelgevallige standpunten. Het feit dat delen van de politiek en maatschappij termen als omvolking en remigratie overnemen, geeft rechts-extremisten het gevoel dat ze het tij mee hebben en slagen in het normaliseren van hun gedachtegoed.

Nederlandse aanhangers rechts-terrorisme actief binnen transnationale netwerken

Binnen het transnationale rechts-terroristische online milieu zijn naar schatting enkele honderden Nederlanders actief. Een deel van de deelnemers binnen deze netwerken is minderjarig en hebben soms een zeer jonge leeftijd. Het gaat hier vaak om kwetsbare en beïnvloedbare jongeren die in zeer korte tijd radicaliseren. Soms kampen zij ook met psychosociale problematiek. Het exacte aantal Nederlanders binnen het rechts-terroristische online milieu is onduidelijk omdat deelnemers vaak onder verschillende pseudoniemen lid zijn van meerdere rechts-terroristische chatgroepen. Ook stappen ze geregeld over naar nieuwe chatgroepen of platforms en zijn ze niet allemaal direct herkenbaar als Nederlander doordat ze bijvoorbeeld communiceren in het Engels.

Aanhouding binnen het rechts-extremistische landschap

Ondanks de geweldsdreiging die uitgaat van de rechts-terroristische netwerken is het aantal aanhoudingen in de afgelopen jaren relatief beperkt geweest. Toch worden in sommige gevallen jonge personen, die soms minderjarig zijn, aangehouden op verdenking van het dreigen met een rechts-terroristische aanslag. Het afgelopen jaar betrof dit één arrestatie op verdenking van onder andere bedreiging met een terroristisch misdrijf.

Rechts-extremistische groepen in Nederland klein, maar met een relatief groot bereik

De rechts-extremistische beweging in Nederland bestaat uit een los netwerk van groeperingen en personen. Dergelijke groeperingen hebben meestal een kern van tientallen actieve leden, maar online bereiken zij vaak duizenden personen met uitschieters naar enkele honderdduizenden tot meer dan een miljoen. In andere West-Europese landen zijn de verhoudingen tussen actieve leden en hun bereik vergelijkbaar, al kunnen absolute aantallen hoger liggen in landen met meer inwoners.

Om de fysieke weerbaarheid van het ‘blanke ras’ te vergroten en te beschermen, organiseren rechts-extremisten zomerkampen, survivaloefeningen en vechtsporttrainingen en -evenementen. Daarnaast heeft een enkele Nederlandse rechts-extremistische groep een straatpatrouille gelopen. Dergelijke activiteiten vinden plaats binnen de eigen groep, in samenwerking met andere Nederlandse groeperingen of binnen hun internationale netwerk.

Rechts-extremistische invloeden kunnen leiden tot geweld in de samenleving

Met name in het migratiedebat pogen rechts-extremisten het gedachtegoed over omvolking en remigratie te normaliseren. Daarbij spelen ze in op zorgen en angsten die leven binnen bepaalde delen van de bevolking. Ze zijn aanwezig bij protesten tegen opvanglocaties voor asielzoekers en anti-immigratieprotesten en mengen zich voorafgaand aan dergelijke protesten actief in het online debat. Dit kan een aanjagend en opruiend effect hebben op het verloop van dergelijke protesten en mogelijk ook resulteren in extremistische daden door aanwezigen, waaronder bedreiging, brandstichting en geweld, zoals tijdens de anti-immigratiedemonstratie in Den Haag op 20 september 2025.

Het rechts-extremistische geweld tijdens anti-immigratiebetogingen is mede het gevolg van het steeds gangbaarder worden van rechts-extremistisch gedachtegoed in de samenleving. Door deze normalisering voelen personen zich vrijer om hun rechts-extremistische denkbeelden te uiten in publieke ruimten.

van: Trouw – 3 november 2025
Mensen die hier geboren zijn kúnnen niet remigreren. ‘Het komt neer op gedwongen emigratie’
Remigratie, het woord staat groot op spandoeken bij ultrarechtse demonstraties. En het klinkt uit de monden van steeds meer politici. Maar volgens experts is het een eufemisme voor het deporteren van mensen met een migratieachtergrond.
door Phaedra Werkhoven
‘Stuur ze terug. Allemaal.’ PVV-leider Geert Wilders twitterde het tien jaar geleden al en blijft het twitteren bij posts met foto’s van vluchtelingen op boten met ‘jonge moslimmannen’ die wat hem betreft ‘terug moeten’. En hij roept het bij geweldsincidenten waar de dader een migratieachtergrond heeft. Alleen noemde hij het tien jaar terug nog geen remigratie.
Remigratie, het woord duikt inmiddels regelmatig op. Het klinkt bij anti-immigratiedemonstraties, bij azc-protesten, in campagnepraat van Forum voor Democratie en de PVV, en inmiddels ook bij BBB en Ja21. Op de site van de rijksoverheid is nog een oude link te vinden waarin mensen een remigratie-uitkering konden aanvragen. Maar de term staat al lang niet meer simpelweg voor waar het altijd voor stond: terugmigreren naar het land van herkomst. Het heeft een dubbele betekenis gekregen, en dat heeft alles te maken met de mensen die het propageren.
Witte etnostaat
Dat de term remigratie steeds vaker klinkt bij politici en grote groepen in de samenleving, baart de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) zorgen. In het rapport Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland signaleert de dienst dat de meeste Nederlandse rechts-extremisten tegenwoordig een geweldloos pad naar de door hen gewenste witte etnostaat propageren. “Ze willen door het normaliseren van hun gedachtegoed een dominante maatschappelijke en politieke positie bereiken om vanuit daar die witte etnostaat te realiseren. Maar om deze etnostaat te bewerkstelligen willen ze miljoenen mensen op basis van hun ras, geloof, geaardheid of onwelgevallige standpunten deporteren, iets wat niet kan zonder dat daar geweld aan te pas komt.”
In uiterste gevallen kan de normalisering van rechts-extremistisch gedachtegoed leiden tot rechts-extremistisch gemotiveerd geweld, is de vrees.
Vliegticket en bagagehulp
Bij PVV-leider Wilders verschijnt het woord remigratie voor het eerst in 2020 in zijn timeline op X. Hij promoot dan de oprichting van een nieuw ministerie van Immigratie, Remigratie en De-islamisering. In het nieuwste PVV-programma staat remigratie twee keer genoemd. De partij wil remigratie bevorderen en wil een remigratieregeling, die inhoudt dat mensen die vrijwillig terug willen een vliegticket krijgen en bagagehulp. Ze moeten dan afstand doen van hun Nederlanderschap, voorgoed vertrekken en niet meer terugkomen. Ook de 70.000 Syriërs met tijdelijke verblijfsvergunningen moeten terug, vindt de PVV.
De BBB schrijft in het partijprogramma van dit jaar dat er ‘te lang een taboe heeft gerust op remigratie. Het stimuleren van terugkeer hoort te worden opgenomen in beleid’. Op de vraag van Trouw waarom ze voor die beladen term kiest, zegt Caroline van der Plas: “Het gaat niet om deportatie van grote groepen mensen, daar nemen wij nadrukkelijk afstand van”.
‘Nieuwe uitdrukking’
Dat doet ook Annabel Nanninga van Ja21. “Remigratie is volgens links een nieuwe uitdrukking van anti-democraten. Maar het was ooit een links idee van het Nederlands Migratie Instituut, opgericht door de vakbonden en de VNG. Met precies dat doel richtten ze een emigratie- en remigratieportal in, dat tot begin dit jaar nog in gebruik was.”
Maar dat was wel iets heel anders dan waar het nu voor staat. Het instituut bestond van 1991 tot 31 december 2024 en werd opgericht om migranten, emigranten en erkende vluchtelingen te ondersteunen bij vragen over remigratie. Het ging toen om oudere migranten die met behoud van een uitkering terug wilden keren naar hun thuisland. De dienstverlening eindigde vanwege de versobering van de remigratiewet.
Nanninga meent dat het ‘bangmaken’ rond remigratie onderdeel is van het probleem van polarisatie. “We moeten woorden juist niet laten kapen door radicalen, door gewoon aan te houden hoe remigratie bedoeld is. Daar is niets griezeligs aan, maar staand beleid.”
Maar Léonie de Jonge, hoogleraar aan de Universiteit van Tübingen, die onderzoek doet naar rechts-extremisme, vindt het klakkeloos overnemen van de term remigratie zeer zorgelijk, schreef ze in De Groene Amsterdammer. Ze weet zeker dat extremisten met remigratie deportaties bedoelen.
Zij ziet de laatste tien jaar de term remigratie steeds vaker voorbijkomen op de sociale media van activisten binnen de internationale identitaire beweging in Europa. Dat is een betrekkelijk nieuwe extreemrechtse beweging die pleit voor de nationale identiteit van ieder volk binnen eigen landsgrenzen. “Omdat openlijk racistische taal maatschappelijk minder wordt geaccepteerd, bedienen deze bewegingen zich van eufemismen. ‘Ras’ wordt ‘cultuur’, ‘boreaal’ staat voor ‘witte Europeanen’ en ‘deportatie’ verandert in ‘remigratie’. Het zijn ideologische herverpakkingen van oude extreemrechtse denkbeelden.”
Prinsenvlaggen
Bij die Europese identitaire beweging, die dankbaar gebruikmaakt van sociale media, zijn ook Nederlandse clubs betrokken. Zo was de Geuzenbond, een rechtsextreme jongerenbeweging afgelopen zomer aanwezig in Wenen tijdens een grote ‘Remigratiemars’ van de ‘Europese jeugd’. Op hun socialmedia-accounts zie je in sepia gefilterde beelden van nette, kortgekapte mannen die met emblemen, prinsenvlaggen en vuisten in de lucht pleiten voor remigratie.
In maart dit jaar voeren ze met een bootje door de Amsterdamse gracht en toeterde één van de jongens door een megafoon: ‘Remigratie! Boek nu uw gratis remigratievaart!’ Eén van de leiders van de Geuzenbond, de 24-jarige Thomas D. werd in augustus dit jaar opgepakt op verdenking van het voorbereiden van een terroristisch misdrijf, wapenbezit en het vervaardigen van wapens en munitie.
Zelf noemen ze zich een ‘verbond van jonge vaderlandslievende Nederlanders’. Maar de NCTV rekent de Geuzenbond tot de zogeheten rechtsextreme active clubs, die “streven naar normalisering van het rechts-extremistische gedachtegoed en het weerbaar maken van het ‘blanke ras’ door fysieke training”.
Stickers en posters
De jongens staan op foto’s met spandoeken waarop staat: ‘Nederlandse jeugd eist Nederlandse toekomst’. Ze plakken stickers en posters met ‘Remigratie’ en een vliegtuig erbij. Ze duiken op bij anti-immigratiedemonstraties in andere Europese steden, zo is op X-accounts te zien. Ze pompen alle Europese demonstraties van aanverwante identitaire bewegingen in Italië, Oostenrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk rond op hun socialemediakanalen.
Bij de Haagse anti-immigratiedemonstratie op het Malieveld in september stond ook de nationalistische beweging Voorpost met een spandoek waarop ‘Remigratie’ stond. Ze willen remigratie via politieke beïnvloeding verwezenlijken. Gevraagd naar wat ze met de term bedoelen, zegt leider Florens van der Kooi dat het ‘gewoon hulp is om mensen terug te sturen’. Vrijwillig en alleen als het veilig kan, zonder mensen te deporteren.
Op de ‘Remigratietop 2025’ in Milaan afgelopen mei, georganiseerd door één van de meest fervente vaandeldragers van het begrip remigratie, de Oostenrijker Martin Sellner, was Nederland stevig vertegenwoordigd. Zo spraken de extreemrechtse opiniemaker Eva Vlaardingerbroek en Freek Jansen (FvD) daar, naast voormalig Vlaams Belang’er Dries Van Langenhove uit België en de 36-jarige Sellner zelf, die de voorman en oprichter van de Identitaire beweging in Oostenrijk is. Als tiener frequenteerde hij neo-nazikringen. Hij schreef verschillende boeken, de laatste uit 2024 met de titel Remigration: Ein Vorschlag, waarin hij bepleit dat criminele asielzoekers en niet-geassimileerde buitenlanders met of zonder verblijfsvergunning terug moeten naar het land van herkomst, volgens hem zonder gedwongen deportatie.
Niet meer naar Duitsland en Zwitserland
Op X riep Sellner op de term remigratie zo vaak mogelijk te noemen, om het publiek eraan te laten wennen. Waar hij kan, staat hij met een megafoon op straat om erover te spreken, zo is in filmpjes op zijn X-account te zien. Over dat ‘masterplan’ zou hij eind 2023 ook hebben gesproken op een bijeenkomst van de extreemrechtse Duitse partij Alternative für Deutschland (AfD) in Potsdam, die aan het licht kwam door Duitse onderzoeksjournalisten.
Dat nieuws zorgde voor grote demonstraties in Duitsland tegen AfD. Sinds vorig jaar maart mag Sellner Duitsland en Zwitserland niet meer inreizen vanwege zijn denkbeelden. Ook het Verenigd Koninkrijk en de VS mag hij niet in. Maar in Nederland kon hij gewoon begin dit jaar zijn boek presenteren op het nieuwjaarscongres van Voorpost, de Geuzenbond en het Franse Nouvelle Droite, is op de socialmediakanalen van Voorpost te zien.
Honderden mensen
Voor de gearresteerde Thomas D. van de Geuzenbond is Sellner een held. Hij twittert en repost veel berichten van de Oostenrijker. Ook hij was bij het congres in Milaan, blijkt uit zijn X-account. Net als Florens van der Kooi, die er met een groep Voorpostleden bij was. Van der Kooi ziet geen enkel probleem in de denkbeelden van Sellner. Sterker, die zijn exact de zijne, vertelt hij in een gesprek met Trouw.
Samen met een groep Voorpostleden stonden ze in de theaterzaal waar Sellner voor ‘enkele honderden mensen’ sprak. Ook zag hij mensen van Forum voor Democratie en veel internationale gasten. Hij heeft er met Sellner gesproken. Van der Kooi noemt zichzelf de Nederlandse Sellner. Maar dan met minder bereik, voegt hij eraan toe.
Juist doordat het woord remigratie door de claim van extreemrechts is veranderd van betekenis, maakt dat waakzaamheid geboden is, menen experts. Peter Scholten, hoogleraar migratie en diversiteit aan de Rotterdamse Erasmus Universiteit en auteur van het boek De migratie-obsessie, vindt het belangrijk te onderscheiden wat er eigenlijk bedoeld wordt.
Politieke functie
De mensen die zouden moeten remigreren, zijn zelf niet gemigreerd. Van remigratie is dus geen sprake, stelt hij. “Ze hebben geen ander thuisland dan Nederland. Daarom zou het neerkomen op al dan niet gedwongen emigratie. Het toch gebruiken van die term heeft vooral een politieke functie in het Nederlandse migratiedebat.”
Het ‘migrantiseert’ mensen die feitelijk Nederlands zijn, zegt Scholten. “Vooral het spreken van remigratie van Nederlandse staatsburgers en de tweede generatie is zeer problematisch, want het vervreemdt ze opnieuw.”
Maar, zegt hij, het houdt de focus op migratie. “Het past in de identiteitspolitiek die Nederland nu overheerst om onderscheid te maken tussen zogenaamd echte Nederlanders en niet-echte Nederlanders.”
Voor Saskia Bonjour, hoofddocent politicologie aan de Universiteit van Amsterdam, gespecialiseerd in immigratiebeleid, is de grootste zorg dat remigratie door partijen als de BBB en Ja21 wordt gepresenteerd als een oplossing voor de door hen gepercipieerde problemen van ‘massa-immigratie’ en vooral ‘mislukte integratie’.
“Het is een extreme vorm van het ongewenst verklaren van mensen in Nederland: degenen wiens integratie in de ogen van deze partijen mislukt is. Die moeten weg uit Nederland en de overheid gaat er geld en energie in steken om die mensen weg te krijgen.”
Xenofoob discours
We kennen de xenofobe, racistische en islamofobe discoursen van deze partijen rond integratie inmiddels, vertelt Bonjour. “Mislukte integratie zien zij standaard bij Nederlandse moslims, Nederlandse Marokkanen en andere Nederlanders van kleur. Ook een vrijwillige regeling is dus een extreme vorm van uitsluiting van overheidswege.”
Dat het ministerie van Asiel en Migratie de ‘terugkeerondersteuning’ voor Syriërs inmiddels heeft verhoogd naar 5000 euro beziet ze met enige terughoudendheid. Het maakt voor haar wel een groot verschil dat het beleid niet gericht is op mensen die niet geïntegreerd zouden zijn. “De grens tussen mensen in staat stellen om te vertrekken als ze dat graag willen, en mensen als ongewenst behandelen, is erg dun. Zeker in het huidige politieke klimaat. En dan is het nog maar zeer de vraag hoe vrijwillig zo’n regeling wordt of blijft.”
– – –

Reacties uitgeschakeld voor Noot 32/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers

Reacties zijn gesloten.