[22]

ZIE NOTEN 16 EN 17

[23]

KNIPSELKRANT CURACAO

PBC-NEDERLANDSE KABINET HOUDT HET BIJ BEWUSTWORDINGSFONDS, GEEN HERSTELBETALINGEN

26 JANUARI 2023

DEN HAAG – Nederland wil in het kader van herstelbetalingen voor het slavernijverleden niet verder gaan dan een bewustwordingsfonds. Dat zei minister Hanke Bruins Slot gisteren in de Tweede Kamer. Eerder zei premier Mark Rutte ook al dat het kabinet niets ziet in herstelbetalingen.

De Tweede Kamer debatteerde woensdag over de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden. Rutte bood die excuses 19 december vorig jaar aan.

Vanuit de Tweede Kamer werd door verschillende oppositiepartijen wél aangedrongen op zo’n extra financiële vergoeding. Maar de CDA-bewindsvrouw houdt het bij een bewustwordingsfonds, waarin 200 miljoen euro komt. Dat eenmalige bedrag is meerdere jaren te besteden.

Het fonds bestaat uit twee deelfondsen, waarin ieder 100 miljoen zit. Het eerste deel is ’een laagdrempelig toegankelijke subsidieregeling’. De andere 100 miljoen is onder meer beschikbaar voor onderzoek. „We gaan het fonds in gemeenschappelijkheid met nazaten van tot slaaf gemaakten vormgeven”, zegt Bruins Slot.

Dat fonds lijkt er met steun van een Kamermeerderheid te komen, al vragen sommige partijen om nog meer geld. Coalitiepartij D66 wil zich niet aan een oordeel daarover wagen, al zegt D66-Kamerlid Belhaj wel voor structurele financiering voor bewustwording te zijn.

In welke vorm wil ze niet zeggen. „Ik zou het jammer vinden als het alleen over geld gaat”, zegt Belhaj. „Dat het financiële implicaties heeft vind ik een bijzaak, heel weinig mensen hebben het erover gehad. Ik vind het ongemakkelijk. Meer wil ik er niet over zeggen.”

EINDE ARTIKEL

[24]’

Eh, nog even over het Fonds:

Ja, daar ziet eh BBB helemaal niks in.

We hebben zol ongelooflijk veel subsidiepotjes in Nederland, d’r zijn

miljoenen, tientallen, misschien wel honderden miljoenen beschikbaar

voor mensen, die iets willen met bewustwording en die kunnen gewoon

daarvoor een subsidie aanvragen en ik vind het in deze tijd

van koopkracht en mensen, die hun rekeningen niet kunnen betalen

vind ik het ook eigenlijk niet kunnen, dat we dan 200 miljoen extra gaan

uittrekken voor zo’n fonds.[4.24]

YOUTUBE.COM

VAN DER PLAS (BBB): ”SLAVERNIJ-EXCUSES ZIJN VOOR

DE BUHNE ALS GEZWEGEN WORDT OVER MODERNE SLAVERNIJ”

ZIE VOOR GEHELE TEKST, NOOT 16

[25]

NEDERLAND BETUIGT SPIJT OVER SLAVERNIJVERLEDEN/GEEN SPIJT,

MAAR EXCUSES

ASTRID ESSED

10 JULI 2013

HISTORICUS PIET EMMER, WEGPOETSER VAN HET BLOED,

DAT AAN DE WESTERSE SLAVERNIJ KLEEFT

ASTRID ESSED

30 JUNI 2021

OPINIEARTIKEL/AANVAL OP BAGATELLISERING WESTERSE

SLAVERNIJ DOOR HISTORICUS PIET EMMER

ASTRID ESSED

12 JULI 2021

SLAVERNIJVERLEDEN/EEUWEN VOOR NIETS GEWERKT:

• DAGBLAD DE WESTNATIONALE REPARATIECOMMISSIE VERWACHTEURO TIEN MILJARD VAN NEDERLANDhttps://dagbladdewest.com/2022/08/12/nationale-reparatie-commissie-verwacht-euro-10-miljard-van-nederland/
  • 
    August 12, 2022
  De Nationale Reparatie Commissie heeft afgelopen woensdag in de vergaderzaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken, aan leden van de media, een presentatie gegeven die betrekking had op de status van het onderzoek over het slavernijverleden van inheemsen en Afrikanen die tot slaaf werden gemaakt door de toenmalige Nederlandse regering. Armand Zunder, voorzitter van de Nationale Reparatie Commissie, stelde tijdens zijn presentatie voor, dat zij reparatiekosten zullen eisen van euro 10 miljard, dat in een fonds moet worden geplaatst voor het programma van herstel. Maar eerst wil de commissie dat de Nederlandse regering haar excuses aanbiedt, waarna er overeenstemming bereikt moet worden over een programma van herstel en over hoe de aangerichte schade te herstellen. De commissie zal komende week ook een presentatie verzorgen voor de delegatie van het Nederlandse parlement.ExcusesVolgens Zunder zijn de conclusies van de Nederlandse wetenschappelijke wereld die zich bezighoudt met slavernij, totaal verkeerd bekeken. De wetenschappers hebben elkaar gewoon nagesproken net als papegaaien en het is allemaal vastgelegd, zegt Zunder. Hij heeft bij de publicaties over het slavernijverleden, aan de Nederlandse onderzoekers gevraagd om commentaar te leveren, maar tot nu toe is het commentaar niet gekomen. ‘’Ondertussen is het wel zo dat twee hoogleraren hebben gesteld via de media, dat Zunder wel gelijk heeft en dat zij het verkeerd hebben gezien. Het vraagstuk over slavernij lijkt op een juridisch ding, maar het is gewoon een zaak die heel veel pijn heeft veroorzaakt, waar men verschrikkelijk veel aan verdiend heeft en de gevolgen zijn tot op de dag van vandaag zichtbaar in de Caribische gemeenschappen, maar ook in de Surinaamse samenleving.In het bijzonder bij de Inheemsen en de nazaten van de Afrikanen. Dit komt niet in rapporten voor van onderzoekers en in de tweede plaats was de Nederlandsche bank de bankier van de Staat en alle wissels die in 1863 aan de plantagehouders werden uitbetaald zijn via de Nederlandsche bank uitbetaald. Men heeft toen niet berekend wat de Nederlandsche Bank heeft verdiend aan de periode van de slavernij. Onderzoekers hebben in feite de mensen die verkeerd waren bij de Nederlandsche Bank, verschoond en daarvoor heeft de Nederlandsche Bank wel haar excuses aangeboden. Hiermee is de Nederland-sche Bank de eerste instelling in Nederland die op 1 juli niet alleen excuses heeft aangeboden, maar ook heeft gesteld, dat er sprake is van doorwerking. Hiermee heeft de Nederlandsche Bank een gebaar gemaakt van euro 10 miljoen, en in gesprekken met de president van de Nederlandsche Bank heeft hij aangegeven, dat zij gezamenlijk zullen kijken hoe dit proces verder zal verlopen”, aldus Zunder.Euro 10 miljard“Wij van de Nationale Reparatie Commissie vinden dat als er sprake is van excuses, dan moeten ze in Suriname worden aangeboden, want er was nooit sprake van slavernij in Nederland, zij hebben alleen geprofiteerd van de slavernij. Als er excuses worden aangeboden, dan moet de hoogste autoriteit, de koning van Nederland en/of de premier hier komen en de locatie daarvoor is al uitgekozen op het onafhankelijkheidsplein. Aan de andere kant zeggen wij ook, dat wij geen excuses willen zonder een programma van reparaties en voor wat betreft het bezoek van de Nederlandse delegatie stellen wij, dat voor reparatie en herstel van het slavernijverleden van de inheemsen en Afrikanen  het om een bedrag van euro 10 miljard gaat. Dat bedrag moet in een fonds worden gestopt dat vanuit hier wordt beheerd en niet vanuit Nederland. Hiermee kan men gaan werken aan projecten en programma’s om de ellende waarin men deze groepen heeft gestopt, te corrigeren. We hebben ook reparaties berekend voor het leed dat de contractarbeiders is aangedaan en ook het leed dat de boeroes (Nederlandse kolonisten) is aangedaan”, benadrukt Zunder. “De vrijgekomen financiële middelen dienen in een fonds gestopt te worden. De middelen die nog niet gebruikt worden, moeten internationaal belegd worden, zodat je een zeker rendement eruit kan krijgen”, aldus de voorzitter.Informatie koloniaal verledenDe Nederlandse premier Mark Rutte wordt op 12 september verwacht en de delegatie van Nederlandse volksvertegenwoordigers die dit weekend aankomt, zal Suriname, Curaçao en Sint Maarten aandoen om geïnformeerd te worden over het koloniale verleden. Zunder zegt dat zij hiermee bewustwording willen creëren en de mensen willen informeren over de opinie van de commissie die ook ondersteund wordt door de reparatiecommissie van het Caribisch gebied. Hiermee wil de commissie aangeven, dat er zal moeten worden vastgesteld, wat de materiële en immateriële schade is geweest van het koloniale verleden.

[26]

WIKIPEDIA

REPARATIONS FOR SLAVERY

WIKIPEDIA

NATIONALE REPARATIECOMMISSIE SURINAME

DAGBLAD DE WEST

NATIONALE REPARATIECOMMISSIE VERWACHT

EURO TIEN MILJARD VAN NEDERLAND

• 
  August 12, 2022

De Nationale Reparatie Commissie heeft afgelopen woensdag in de vergaderzaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken, aan leden van de media, een presentatie gegeven die betrekking had op de status van het onderzoek over het slavernijverleden van inheemsen en Afrikanen die tot slaaf werden gemaakt door de toenmalige Nederlandse regering. Armand Zunder, voorzitter van de Nationale Reparatie Commissie, stelde tijdens zijn presentatie voor, dat zij reparatiekosten zullen eisen van euro 10 miljard, dat in een fonds moet worden geplaatst voor het programma van herstel. Maar eerst wil de commissie dat de Nederlandse regering haar excuses aanbiedt, waarna er overeenstemming bereikt moet worden over een programma van herstel en over hoe de aangerichte schade te herstellen. De commissie zal komende week ook een presentatie verzorgen voor de delegatie van het Nederlandse parlement.

Excuses

Volgens Zunder zijn de conclusies van de Nederlandse wetenschappelijke wereld die zich bezighoudt met slavernij, totaal verkeerd bekeken. De wetenschappers hebben elkaar gewoon nagesproken net als papegaaien en het is allemaal vastgelegd, zegt Zunder. Hij heeft bij de publicaties over het slavernijverleden, aan de Nederlandse onderzoekers gevraagd om commentaar te leveren, maar tot nu toe is het commentaar niet gekomen. ‘’Ondertussen is het wel zo dat twee hoogleraren hebben gesteld via de media, dat Zunder wel gelijk heeft en dat zij het verkeerd hebben gezien. Het vraagstuk over slavernij lijkt op een juridisch ding, maar het is gewoon een zaak die heel veel pijn heeft veroorzaakt, waar men verschrikkelijk veel aan verdiend heeft en de gevolgen zijn tot op de dag van vandaag zichtbaar in de Caribische gemeenschappen, maar ook in de Surinaamse samenleving.

In het bijzonder bij de Inheemsen en de nazaten van de Afrikanen. Dit komt niet in rapporten voor van onderzoekers en in de tweede plaats was de Nederlandsche bank de bankier van de Staat en alle wissels die in 1863 aan de plantagehouders werden uitbetaald zijn via de Nederlandsche bank uitbetaald. Men heeft toen niet berekend wat de Nederlandsche Bank heeft verdiend aan de periode van de slavernij. Onderzoekers hebben in feite de mensen die verkeerd waren bij de Nederlandsche Bank, verschoond en daarvoor heeft de Nederlandsche Bank wel haar excuses aangeboden. Hiermee is de Nederland-sche Bank de eerste instelling in Nederland die op 1 juli niet alleen excuses heeft aangeboden, maar ook heeft gesteld, dat er sprake is van doorwerking. Hiermee heeft de Nederlandsche Bank een gebaar gemaakt van euro 10 miljoen, en in gesprekken met de president van de Nederlandsche Bank heeft hij aangegeven, dat zij gezamenlijk zullen kijken hoe dit proces verder zal verlopen”, aldus Zunder.

Euro 10 miljard

“Wij van de Nationale Reparatie Commissie vinden dat als er sprake is van excuses, dan moeten ze in Suriname worden aangeboden, want er was nooit sprake van slavernij in Nederland, zij hebben alleen geprofiteerd van de slavernij. Als er excuses worden aangeboden, dan moet de hoogste autoriteit, de koning van Nederland en/of de premier hier komen en de locatie daarvoor is al uitgekozen op het onafhankelijkheidsplein. Aan de andere kant zeggen wij ook, dat wij geen excuses willen zonder een programma van reparaties en voor wat betreft het bezoek van de Nederlandse delegatie stellen wij, dat voor reparatie en herstel van het slavernijverleden van de inheemsen en Afrikanen  het om een bedrag van euro 10 miljard gaat. Dat bedrag moet in een fonds worden gestopt dat vanuit hier wordt beheerd en niet vanuit Nederland. Hiermee kan men gaan werken aan projecten en programma’s om de ellende waarin men deze groepen heeft gestopt, te corrigeren. We hebben ook reparaties berekend voor het leed dat de contractarbeiders is aangedaan en ook het leed dat de boeroes (Nederlandse kolonisten) is aangedaan”, benadrukt Zunder. “De vrijgekomen financiële middelen dienen in een fonds gestopt te worden. De middelen die nog niet gebruikt worden, moeten internationaal belegd worden, zodat je een zeker rendement eruit kan krijgen”, aldus de voorzitter.

Informatie koloniaal verleden

De Nederlandse premier Mark Rutte wordt op 12 september verwacht en de delegatie van Nederlandse volksvertegenwoordigers die dit weekend aankomt, zal Suriname, Curaçao en Sint Maarten aandoen om geïnformeerd te worden over het koloniale verleden. Zunder zegt dat zij hiermee bewustwording willen creëren en de mensen willen informeren over de opinie van de commissie die ook ondersteund wordt door de reparatiecommissie van het Caribisch gebied. Hiermee wil de commissie aangeven, dat er zal moeten worden vastgesteld, wat de materiële en immateriële schade is geweest van het koloniale verleden.

[15]

MARK RUTTE, OOIT TEGENSTANDER EXCUSES SLAVERNIJVERLEDEN

ASTRID ESSED

ZIE YOUTUBE FILMPJE

YOUTUBE.COM

ZOMERGASTEN IN VIJF MINUTEN MARK RUTTE

[2.32-3.12]

[2.32] [Rutte]”Spijt en excuses en sorry zijn voor mij hetzelfde en…..”

[2.35] [Interviewer Thomas Erdbrink]”

”Maar waarom is het voor Nederland dan zo moeilijk om bijvoorbeeld

over het slavernijverleden, om, om….een excuus te maken?”

[2.42]”[Rutte]: ”Het slavernijverleden, eh, daarvan is mijn punt altijd geweest,

dat is honderdvijftig jaar geleden, ik vind het, ik heb het altijd gratuit

gevonden om te zeggen over iets dat honderdvijftig jaar geleden is gebeurd,

in die context, in die totaal andere situatie om daarvoor excuses te maken,

eh, dus te zeggen, ja, die mensen toen hebben het fout gedaan eh…

dat vind ik van een …dat vind ik vanwege dat grote tijdsverschil en het feit,

dat je die context van 150 jaar geleden nooit zo kunt wegen, vind ik

onjuist” [3.12]

EINDE PASSAGE OVER HET SLAVERNIJVERLEDEN

[16]

YOUTUBE.COM

VAN DER PLAS (BBB): ”SLAVERNIJ-EXCUSES ZIJN VOOR

DE BUHNE ALS GEZWEGEN WORDT OVER MODERNE SLAVERNIJ”

[Caroline van der Plas, BBB]

”Dank u wel.

Allereerst dank aan de collega Kamerleden voor de eh coulance dat is

heel fijn zeker voor kleine partijen, maar ik denk, dat het ook een heel goeie

uitstraling is naar buiten toe, dat we hier niet alleen maar aan het vechten zijn,

maar dat we mekaar ook dingen gunnen.

Eh, dat gezegd hebbende wil ik beginnen.

Met wat ik te zeggen heb.

[0.23]

Eh, voorzitter en inwoners van Nederland.

Eh, zelf ben ik bezig met het uitzoeken eh waar mijn voorouders allemaal

vandaan komen en eh daar heb je allemaal hele mooie, hele mooie sites voor en eh, het is heel leuk om te zien, dat ik al

is heel leuk om te zien, dat ik al echt tot in 1700 kan kijken en dat ik eh, nou ja

kan zien waar ze woonden, wat ze deden en eh, [0.48] mevrouw Simons raakte mij een paar maanden geleden heel erg in een debat, ik had er nooit bij

stilgestaan, en ze zei, ja, eh, ik kan eigenlijk alleen maar tot mijn overgrootmoeder gaan en voor de rest, ja, weet ik het niet. 

[1.00]

En dat was voor mij wel een beetje een eye opener.

Want ik zal je eerlijk zeggen, ik was echt wel met, ook wel echt

wel met gestrekt been over excuses, is dat allemaal nodig en wat een onzin

allemaal, maar dat heeft mij wel eh, eigenlijk wel anders doen denken.

Eh, dus dat vind ik heel waardevol en ik vind ook, dat we moeten beseffen, dat wij dat dus wel allemaal kunnen he, dat uitzoeken van voorouders, het is

misschien maar een heel klein iets, maar ik kan me heel goed voorstellen,

dat het voor mensen, die dat niet kunnen, dat dat, ja, dat het gewoon heel

pijnlijk of erg (?) is, want die hebben geen keus, die kunnen het gewoon

niet. Punt. [1.36]

Wat me ook heel erg raakte eh, eh, wat mevrouw Simons ook heeft gezegd,

eh, dat is, eh, ik geloof dat haar oma dat ….verteld aan haar of gezegd eh,

Sylvana het is niet dat dat 150 jaar geleden is afgeschaft, het is het punt,

dat het 350 jaar heeft geduurd en ook daarvan dacht ik: ja…..

En dat zijn dingen waarover ik dus zelf eigenlijk nooit over na heb gedacht

en daarom vind ik het heel goed, dat wij dat debat voeren, maar ook

met ruimte voor andere meningen he of andere standpunten.

Ik kan me namelijk ook gewoon heel erg goed voorstellen, dat er mensen in

Nederland zijn, die het, ja wel onzin vinden, die denken, ja maar waarom

moet ik nou excuses aanbieden.

[2.21] En volgens mij heeft niemand gezegd, dat alle Nederlanders moeten

buigen of knielen of persoonlijk excuses moeten aanbieden.

Volgens mij is er gevraagd om namens de regering excuses aan te bieden

voor wat wij in die tijd hebben gedaan, nou die mensen, die in die

tijd in de regering zitten, die kunnen dat niet meer, die liggen al even (?) 

onder de grond, maar onze regering kan dat wel, dus eh, ik ben ook helemaal

dus niet tegen excuses eh aanbieden voor het slavernijverleden. [2.52]

Eh…we zullen het gesprek over de geschiedenis zullen we wel moeten

blijven voeren en ook op zoek blijven gaan naar elkaars verhaal en eh ik vind, dat we een debat moeten eh voeren, niet gestoeld op alles wat uit Amerika

overwaait, maar wat er hier in de samenleving wordt gedacht en gevoeld en

waarover wordt gediscussieerd.

Eh…..wat er uit Amerika…wat er op de universiteit gebeurt waait hiernaartoe

over dat komt bij ons in het Amsterdamse studenten….of in de grachtengordel,,,,

eh….maar ja buiten de Ring A10 zijn mensen eh daar helemaal niet mee bezig

en die zijn niet bezig met termen als ”white virgility” (?) of ”kritische rassentheorie” of ”dekolonisatie” eh, dus ik wil graag (?) een oproep doen

om het Nederlandse of het debat over slavernij in Nederland voeren he…het

Nederlandse debat, niet het Amerikaanse debat.

[3.56] Eh, nog even over het Fonds:

Ja, daar ziet eh BBB helemaal niks in.

We hebben zol ongelooflijk veel subsidiepotjes in Nederland, d’r zijn

miljoenen, tientallen, misschien wel honderden miljoenen beschikbaar

voor mensen, die iets willen met bewustwording en die kunnen gewoon

daarvoor een subsidie aanvragen en ik vind het in deze tijd

van koopkracht en mensen, die hun rekeningen niet kunnen betalen

vind ik het ook eigenlijk niet kunnen, dat we dan 200 miljoen extra gaan

uittrekken voor zo’n fonds.[4.24]

[4.25]

Waar ik ook aandacht voor wil vragen is eh inderdaad, moderne slavernij,

de heer Bisschop heeft het (?) net heel goed aangegeven…

Kijk, als wij excuses aanbieden voor de slavernij eh, eh, wat ik dus persoonlijk

terechte excuses vind [4.39], namens de regering, niet elke Nederlander hoeft dat persoonlijk te doen, vind ik ook, dat we eh echt de nadruk nu moeten gaan

vestigen op de moderne slavernij.

We hebben hier allemaal smartphones eh, we willen niet weten wat voor dwangarbeid daar is, kinderarbeid daarvoor is.

[4.59] En ik vind, dat als we dat niet doen, die moderne slavernij

niet benoemen, hierna, dan vind ik eigenlijk, dat die excuses dan ook maar voor de Buhne zijn geweest, want het is heel goed wat de heer Bisschop zei, wat zulllen de volgende generaties eh ja van ons vinden, als wij dat zomaar

toelaten.

Eh, ja, voorzitter tot slot, ja ik heb niet zozeer een vraag aan de minister-president of de minister maar wel aan de minister van Onderwijs, want

ik zou de minister van Onderwijs eigenlijk graag willen vragen of hij kan kijken

nadat(?)  wij zeg maar in onze schoolboeken dus niet alleen zeg maar aandacht vestigen op het slavernijverleden, van toen, maar of in de schoolboeken ook

heel duidelijk gezegd kan worden, kinderen bewust kan maken, van hun consumentengedrag bijvoorbeeld en als ze een smartphone kopen

of kleding, dat zij dan ook eh, eh, ja, dat ze ook weten, dat er moderne

slavernij is en of dat in eh lesboeken terecht kan komen of dat de minister

bereid is met onderwijsorganisaties daarover te spreken, dat dat nadrukkelijk…..

EINDE YOUTUBE FILMPJE

[17]

YOUTUBE.COM

VAN DER PLAS (BBB): ”SLAVERNIJ-EXCUSES ZIJN VOOR

DE BUHNE ALS GEZWEGEN WORDT OVER MODERNE SLAVERNIJ”

ZIE VOOR TEKST, NOOT 16

ZIE OOK ARTIKEL

GROENE AMSTERDAMMER

HET MENSELIJKE GEZICHT VAN DE KAMER

30 NOVEMBER 2022

Caroline van der Plas en Sylvana Simons laten zien dat het debat op de inhoud gevoerd kan worden, en met respect voor de ander. ‘Filosofisch hebben wij wel iets gemeen.’

Het afgelopen jaar kon je door Nederland rijden en je soms afvragen: komt het nog goed? Vlaggen werden gekanteld, demonstranten in Staphorst belaagd en boeren werden zo angstig dat ze soms zelfs agressief werden. De Tweede Kamer bevond zich ondertussen in een doorlopende zoektocht naar hoe ze bruinrechtse krachten uit haar midden moet weren. Er werd, kortom, veel verzucht over ‘de flanken’. Zij zouden het debat onmogelijk maken, zelfs de bestuurbaarheid van het land in gevaar brengen.

Maar die snelle analyse dreigt het zicht te ontnemen op precies dat waar het Nederlandse democratische systeem enorm goed in kan zijn. Juist in een ideologisch snel van kleur verschietend Nederland zou het makkelijk kunnen toetreden tot de belangrijkste vergaderzaal van het land best eens een antidotum kunnen zijn voor verdere polarisatie. Wie daar een mooi voorbeeld van wilde zien kon op 9 maart tijdens het eerste debat over ‘omgangsvormen’ – een soort terugkerende zelftherapie van het parlement om uit te vinden hoe je nog met elkaar praat in dit land – lichtpuntjes ontwaren.

Opvallend: uitgerekend de twee voorvrouwen van twee soorten Nederland die nog maar moeilijk te verzoenen lijken, hielden dat gesprek op de rails. In de ene hoek stond Caroline van der Plas, leider van een beweging die zich opwerpt voor boeren, traditie en het platteland. In de andere hoek stond Sylvana Simons die in alles haar tegendeel is: stads, zeer progressief en woke. De een geworteld in de klei van de boer, de ander in een kosmopolitisch debat over inclusie en diversiteit.

‘Wat mij betreft behoort dit huis veilig te zijn’, zei Bij1-leider Sylvana Simons, een plek zonder ‘racisme, fascisme, seksisme en validisme’. Op dat moment stapte Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging naar de interruptiemicrofoon. ‘Ik maak waarschijnlijk ook weleens opmerkingen waarvan ik echt totaal niet het idee heb dat die niet kunnen of dat mensen daardoor gekwetst zijn of wat dan ook. Dat gebeurt weleens. Dat gebeurt volgens mij niet altijd kwaadwillig.’ Maar ook zij had kritiek. ‘Soms worden er in een debat door mij of door anderen weleens opmerkingen gemaakt waar mevrouw Simons het totaal niet mee eens is. Dat mag, want daarom zitten we in een debat. Mevrouw Simons begint dan eigenlijk altijd keihard te lachen (…). Persoonlijk voel ik dan dat ik in een onveilige werkomgeving zit.’ Het was het beeld van de somewhere die de anywhere vertelde dat zij zich niet serieus genomen voelde – uitgelachen zelfs.

Simons nam het zeer serieus. Al bezwoer ze ook: ik heb u nooit uitgelachen, dit is mijn ‘overlevingsmechanisme’. Een manier van een zwarte vrouw om zich een houding te geven op een plek waar ze snel kritiek krijgt op haar houding. ‘Ik lach heel vaak om niet te huilen’, zegt Simons terugblikkend. ‘Want als ik boos word is dat een probleem, als ik lach is het ook een probleem. Mag ik gewoon in een ruimte zijn zonder dat iemand aanstoot neemt?’ Tegelijkertijd: ‘Ik had respect voor de kwetsbaarheid die zij toonde, dat zij gewoon zei: dit is hoe ik mij voel als u zich zo gedraagt.’

De respectvolle uitwisseling tussen twee tegenpolen is het resultaat van een langlopend gesprek tussen beide vrouwen. ‘Wij hebben een wonderlijke relatie want wij zijn met ruzie begonnen en nu kunnen we het goed vinden’, zei Van der Plas in het debat. Dat ruzietje begon een dag na de landelijke verkiezingen die hun beiden een zetel bracht, in talkshow Jinek. Van der Plas noemde Simons ‘superlinks’ en twijfelde of zij wel echt volksvertegenwoordiger wilde zijn. ‘Ik vraag me af of je niet te erg op die ene kleine doelgroep zit.’

‘Het was unfair’, zegt Simons. ‘Al begreep ik het wel. Wij kwamen net uit de campagne dus iedereen zat nog in de kill and attack-modus.’ Van der Plas was na de uitzending naar huis gereden, keek het fragment terug en concludeerde ook: dit is niet de manier. Ze stuurde de volgende dag een mailtje om het goed te maken. Enkele dagen later troffen ze elkaar in een wandelgang, allebei nieuw en allebei zoekend naar de juiste vergaderzaal. Ze dronken koffie en nog veel belangrijker: ze bleken rokers. Al rokend troffen ze elkaar steeds op dezelfde plek en spraken over hun families, het leven en over koetjes en kalfjes.

Na een Kamerbijdrage over het slavernijverleden waarin Simons uitgebreid had verteld over hoe haar stamboom ophoudt na haar overgrootmoeder, sprak Van der Plas haar buiten bij een volgend sigaretje aan. ‘Jeetje, daar had ik echt nooit bij stilgestaan.’ Zij is inmiddels voorstander van het aanbieden van excuses voor het slavernijverleden.

‘Ik blijf het voor 99 procent met haar oneens en andersom is dat ook zo, denk ik’, zegt Van der Plas. Simons bevestigt dat: ‘Onze oplossingen en vertrekpunten zijn echt heel anders, maar filosofisch hebben wij wel iets gemeen.’ Waar die overeenkomst in schuilt? Beiden voelen zich vertegenwoordigers van groepen die zich jarenlang te weinig gehoord hebben gevoeld, te weinig aangehaakt waren op het publieke debat. De ene beweging vreest dat hun manier van leven op het spel staat, de andere dat er voor hun manier van leven nooit ruimte is geweest. ‘Wij zijn allebei representant van een nieuw soort politiek: politiek die heel uitgesproken niet het midden wil zijn’, zegt Simons. ‘Wij staan allebei voor groepen waar jarenlang over is gesproken maar heel weinig mee is gesproken.’

‘Nu komen er twee van die recalcitrante vrouwen de boel verstoren’, zegt Van der Plas vrolijk. Het is de schoonheid van het Nederlandse systeem dat die groepen zo snel aan tafel zijn gekomen en nu meespreken via hun leiders. Al leidt het soms nog tot een gefronste wenkbrauw bij de achterban. ‘Waarom dien je samen met Sylvana een motie in? Ben je nu links geworden?’ krijgt Van der Plas weleens te horen. Simons: ‘Ik leg vaak uit aan mijn achterban dat dit de politieke arena is. En dat dat een andere arena is dan die van een demonstratie, een betoging of een activistische bijeenkomst. Ik heb mij te verhouden tot het parlementaire proces en ik kan mijn werk niet goed doen als ik niet zelf probeer om de menselijkheid daar hoog te houden. Ik denk dat Caroline vanuit haar idealen hetzelfde doet.’

[18]

”Wat me ook heel erg raakte eh, eh, wat mevrouw Simons ook heeft gezegd,

eh, dat is, eh, ik geloof dat haar oma dat ….verteld aan haar of gezegd eh,

Sylvana het is niet dat dat 150 jaar geleden is afgeschaft, het is het punt,

dat het 350 jaar heeft geduurd en ook daarvan dacht ik: ja…..”

YOUTUBE.COM

VAN DER PLAS (BBB): ”SLAVERNIJ-EXCUSES ZIJN VOOR

DE BUHNE ALS GEZWEGEN WORDT OVER MODERNE SLAVERNIJ”

ZIE VOOR GEHELE TEKST, NOOT 16

[19]

”En ons ook onze ogen niet moeten sluiten voor eventuele problemen,

die op ons afkomen.

Want het is niet allemaal koek en ei.

[2.16]

Zo vertelde een docent van de Middelbare School mij vorige 

week, dat er problemen worden ondervonden bij het onderwijzen

van Oekraiense kinderen.

Kinderen, die moeilijk kunnen meekomen en zelfs een aantal incidenten,

van racisme.

Meisjes met hoofddoekjes, die worden uitgescholden en het gooien met

bananen naar leerlingen met een donkere huidskleur. ”

YOUTUBE.COM

CAROLINE VAN DER PLAS OVER TAL VAN PROBLEMEN MET

ASIELZOEKERS OEKRAINE. WORDT ONDER DE TAFEL GEVEEGD

ZIE VOOR GEHELE TEKST, NOOT 13

[20]

”Eh, zelf ben ik bezig met het uitzoeken eh waar mijn voorouders allemaal

vandaan komen en eh daar heb je allemaal hele mooie, hele mooie sites voor en eh, het is heel leuk om te zien, dat ik al

is heel leuk om te zien, dat ik al echt tot in 1700 kan kijken en dat ik eh, nou ja

kan zien waar ze woonden, wat ze deden en eh, [0.48] mevrouw Simons raakte mij een paar maanden geleden heel erg in een debat, ik had er nooit bij

stilgestaan, en ze zei, ja, eh, ik kan eigenlijk alleen maar tot mijn overgrootmoeder gaan en voor de rest, ja, weet ik het niet. 

[1.00]

En dat was voor mij wel een beetje een eye opener.

Want ik zal je eerlijk zeggen, ik was echt wel met, ook wel echt

wel met gestrekt been over excuses, is dat allemaal nodig en wat een onzin

allemaal, maar dat heeft mij wel eh, eigenlijk wel anders doen denken.”

YOUTUBE.COM

VAN DER PLAS (BBB): ”SLAVERNIJ-EXCUSES ZIJN VOOR

DE BUHNE ALS GEZWEGEN WORDT OVER MODERNE SLAVERNIJ”

ZIE VOOR GEHELE TEKST, NOOT 16

[21]

WIKIPEDIA 

SYLVANA SIMONS

ReplyReply allForward

[12]

AD

CAROLINE VAN DER PLAS (BBB) DUIKT OP IN

RECLAME MET BAUDET EN WILDERS: ”HELEMAAL NIET BLIJ MEE”

29 SEPTEMBER 2022

Nieuwrechts.nl zegt een nieuwswebsite voor rechtsdenkend Nederland te zijn en maakt daarvoor promotie op sociale media. Op een poster met de naam van de website zijn portretten geplakt van Wybren van Haga (Groep Van Haga), Geert Wilders (PVV), Pieter Omtzigt (partijloos), Thierry Baudet (FvD), Annabel Nanninga (JA21) en centraal een foto van Van der Plas.

,,We hebben het er ook over gehad hier intern en zijn van plan te vragen of mijn foto hier wordt weggehaald’’, laat Van der Plas via Whatsapp weten, terwijl ze meedoet aan het debat in Den Haag over de omgangsvormen in de Tweede Kamer.

,,BBB vaart een eigen koers. Soms zijn we rechts, soms zijn we links. Dat verschilt per onderwerp. Het is niet zo dat ik me afzet tegen de mensen op deze foto, maar hier wordt BBB wel gelijk gesteld aan PVV, Van Haga en FvD. En op veel van hun onderwerpen zit ik niet op hun lijn.’’

[13]

”En ons ook onze ogen niet moeten sluiten voor eventuele problemen,

die op ons afkomen.

Want het is niet allemaal koek en ei.

[2.16]

Zo vertelde een docent van de Middelbare School mij vorige 

week, dat er problemen worden ondervonden bij het onderwijzen

van Oekraiense kinderen.

Kinderen, die moeilijk kunnen meekomen en zelfs een aantal incidenten,

van racisme.

Meisjes met hoofddoekjes, die worden uitgescholden en het gooien met

bananen naar leerlingen met een donkere huidskleur. 

[2.35]

Natuurlijk doen niet alle Oekraiense kinderen dit, maar het gebeurt kennelijk wel.

Is de minister eh ja, ik stel maar even een vraag en ik hoop, dat ik

antwoord krijg, is de minister daarvan op de hoogte?

We moeten dit wel benoemen en behandelen en niet doodzwijgen.

Hoe worden docenten hierin begeleid en kunnen zij met hun zorgen

ergens terecht, worden deze zorgen serieus genomen?”

YOUTUBE.COM

CAROLINE VAN DER PLAS OVER TAL VAN PROBLEMEN MET

ASIELZOEKERS OEKRAINE. WORDT ONDER DE TAFEL GEVEEGD

ZIE OOK

LINK

CAROLINE VAN DER PLAS (BBB-BOERBURGERBEWEGING) 

OVER OEKRAIENSE ASIELZOEKERS

ASTRID ESSED

ZIE VOOR GEHELE TEKST

YOUTUBE.COM

CAROLINE VAN DER PLAS OVER TAL VAN PROBLEMEN MET

ASIELZOEKERS OEKRAINE. WORDT ONDER DE TAFEL GEVEEGD

[Vera Bergkamp, Kamervoorzitter]

”Ja….ik heb goed geluisterd”

…

”Dan geef ik het woord aan mevrouw van der Plas van BBB”

[Kamervoorzitter herhaalt]

”Het woord is aan mevrouw van der Plas, BBB”

”En die krijgt alle aandacht ook vanuit Vak K” [1]

[Caroline van der Plas, fractievoorzitter en voorvrouw van de Boer Burger Beweging, kijkt richting Vak K en wacht, ze praten daar nog door]:

”Ze mogen van mij even rustig kletsen hoor, ik wacht …gerust…”

Vera Bergkamp, Kamervoorzitter]:

”Gaat uw gang, mevrouw van der Plas”

[Caroline van der Plas, BBB]:

”Voorzitter en burgers in Nederland.

Met de ellendige beelden, die wij dagelijks zien, is het niet verwonderlijk,

dat miljoenen Oekraieners hun veiligheid in Europa en ook in Nederland

hebben gezocht.

We roepen altijd: ”Eerst opvang in de regio”

En vandaag zijn wij de regio.

Het is hardstikke mooi, dat mensen zich inzetten voor de Oekraieners,

die hiernaartoe komen, maar zeven mensen in huis nemen, compleet

met jonge kinderen is ronduit onverstandig.

Oorlogsvluchtelingen zijn niet zomaar een paar gezellige logeetjes.

Het kabinet moet daarin ook duidelijk zijn naar al die goedwillende

Nederlanders, die zich niet realiseren wat ze zich op de hals

halen.

Mensen krijgen te maken met nieuwkomers uit een andere cultuur, soms

geschaad door oorlogstrauma’s.

Dat heeft een enorme impact op je thuissituatie en op je gezin.

En als mensen na twee weken concluderen, dat ze het allemaal

toch wel een beetje veel vinden, dan zitten Oekraieners met een nieuw

trauma.

Ook is er het risico van Oekraiense vrouwen, die in hun precaire situatie

worden uitgebuit.

Is er goed zicht op de situatie waarin Oekraieners belanden? vraag ik

de minister.

En wat doet het kabinet om kwetsbare vrouwen te beschermen, dit

geldt ook voor de vrouwen in de AZC’s.

Wij horen verhalen van Oekraiense vrouwen, die ’s nachts niet durfden

te slapen en om de beurt de wacht hielden omdat ze zich belaagd en bedreigd voelden door mannelijke asielzoekers uit andere landen.

Klopt dit? vraag ik de minister

En hoe wordt de veiligheid van vrouwen in de AZC’s uberhaupt gewaarborgd?

[1.50]

Voorzitter, bijna de hele Tweede Kamer stond hier een paar weken geleden

te applaudisseren voor Zelensky.

Zelf vond ik dat nogal ongemakkelijk eerlijk gezegd.

Los van de compassie, die ik heb voor Oekraine en zijn volk,

vind ik wel, dat we onze objectiviteit moeten behouden om hier afgewogen

keuzes te kunnen blijven maken.

En ons ook onze ogen niet moeten sluiten voor eventuele problemen,

die op ons afkomen.

Want het is niet allemaal koek en ei.

[2.16]

Zo vertelde een docent van de Middelbare School mij vorige 

week, dat er problemen worden ondervonden bij het onderwijzen

van Oekraiense kinderen.

Kinderen, die moeilijk kunnen meekomen en zelfs een aantal incidenten,

van racisme.

Meisjes met hoofddoekjes, die worden uitgescholden en het gooien met

bananen naar leerlingen met een donkere huidskleur. 

[2.35]

Natuurlijk doen niet alle Oekraiense kinderen dit, maar het gebeurt kennelijk wel.

Is de minister eh ja, ik stel maar even een vraag en ik hoop, dat ik

antwoord krijg, is de minister daarvan op de hoogte?

We moeten dit wel benoemen en behandelen en niet doodzwijgen.

Hoe worden docenten hierin begeleid en kunnen zij met hun zorgen

ergens terecht, worden deze zorgen serieus genomen?

De nieuwkomersscholen staan onder zware druk en het coordinatieorgaan

LOWAN [2] moet het doen met anderhalve man aan personeel.

Graag hoor ik, hoe het kabinet van plan is om dit onderwijs op de

langere termijn in te richten.

En is de minister bereid om tot de zomervakantie diploma vereisten voor

Oekraiense leerkrachten op te schorten, zodat zij voor de klas kunnen

komen te staan en de overgang van Oekraiense leerlingen makkelijker

te kunnen maken en daarmee ook de veiligheid op scholen te

waarborgen.

De Verklaring omtrent Gedrag, VOG, voor Oekraiense leerkrachten,

is een ander probleem.

Heeft de minister zicht op versnelling van de VOG procedures?

Ook vraag ik de minister, of er ruimte is in het budget om het LOWAN

tijdelijk uit te breiden.

Voorzitter, dan de Noodwet:

Hiermee kan het kabinet verstrekkende bevoegdheden krijgen in de

opvang van vluchtelingen.

Maar het Staatsnoodrecht moet iets zijn dat echt alleen in de meest

uiterste gevallen ingezet wordt.

Bijvoorbeeld bij een gewelddadige revolutie of een binnenvallende Macht.

Het onteigenen van panden, eigendommen van mensen, staat totaal

niet in verhouding tot de situatie waarin we nu zitten.

BBB is dan ook tegen dwangopvang.

Het kabinet heeft het Recht per direct geactiveerd, maar moet snel daarna

wel het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer voorleggen en dit is nog steeds 

niet gebeurd.

We zijn nu drie weken verder.

Wij moeten kunnen zien wat de einddatum is die het kabinet

wenst te hanteren voor deze noodsituatie.

BBB wil geen toestanden zoals rond de COVID noodwetten, waarbij de Tweede

Kamer achteraf besluiten moet nemen over al afgelopen periodes.

Wanneer kan de Kamer dit wetsvoorstel verwachten?

Want ik heb inmiddels begrepen, dat het advies van de Raad van State ook

binnen is”

[Vera Bergkamp, Kamervoorzitter]

”Dank u wel, mevrouw van der Plas”

[Caroline van der Plas, BBB]

”Dank u wel”

EINDE YOUTUBE FRAGMENT

[14]

TOESPRAAK MINISTER PRESIDENT MARK RUTTE OVER

HET SLAVERNIJVERLEDEN

TEKST

Toespraak | 19-12-2022

Minister-president Mark Rutte biedt in deze toespraak excuses aan voor het handelen van de Nederlandse staat in het verleden: postuum aan alle tot slaafgemaakten die wereldwijd onder dat handelen hebben geleden, aan hun dochters en zonen, en aan al hun nazaten tot in het hier en nu. De minister-president uitte zijn excuses in het Nationaal Archief in Den Haag in aanwezigheid van vertegenwoordigers van organisaties die zich sterk maken voor erkenning van de gevolgen van slavernij.

Dames en heren, goedemiddag.
En voor iedereen die meekijkt of luistert in een andere tijdzone:
Bun morgu,
Bon dia,
Good morning,

Hier in het Nationaal Archief spreekt de geschiedenis tot ons in miljoenen documenten.
En ook al horen we de ongeschreven stemmen uit het verleden niet, het verhaal dat uit al die archiefstukken naar voren komt, is niet alleen maar mooi.
Het is vaak ook lelijk, pijnlijk en zelfs ronduit beschamend.
Dat geldt zeker voor de rol van Nederland in het slavernijverleden.
Wij, levend in het hier en nu, kunnen slavernij alleen in de allerduidelijkste bewoordingen erkennen en veroordelen als misdaad tegen de menselijkheid.
Als een misdadig systeem, dat wereldwijd onnoemelijk veel mensen onnoemelijk veel en groot leed heeft gebracht, en dat doorwerkt in de levens van mensen hier en nu.
En wij in Nederland moeten ons aandeel in dat verleden onder ogen zien.
Daarom is het goed dat we elkaar vandaag in het Nationaal Archief ontmoeten.
Hier ligt ons nationale geheugen opgeslagen.
Dus dit is de plek voor nationaal gewetensonderzoek.

Hier kun je niet om de historische feiten heen.
Tot 1814 werden ruim 600.000 tot slaaf gemaakte Afrikaanse vrouwen, mannen en kinderen onder erbarmelijke omstandigheden naar het Amerikaanse continent verscheept door Nederlandse slavenhandelaren.
De meesten naar Suriname, maar ook naar Curaçao, Sint Eustatius en andere plaatsen.
Zij werden weggerukt van hun families, ontmenselijkt, als vee vervoerd en behandeld.
Vaak onder het overheidsgezag van de West-Indische Compagnie.
In Azië werden tussen de 660.000 en ruim 1 miljoen mensen – we weten het niet eens precies – verhandeld binnen de gebieden die onder het gezag stonden van de Verenigde Oost-Indische Compagnie.

De getallen zijn onvoorstelbaar.
Het menselijk leed dat er achter schuilgaat, is nog veel onvoorstelbaarder.
Talloos zijn de overgeleverde verhalen en getuigenissen die bewijzen hoe er in het slavernijsysteem geen maat stond op wreedheid en willekeur.
En dus geen maat op onrecht en pure angst.
We hoeven alleen maar Anton de Koms Wij slaven van Suriname open te slaan om te lezen over de meest gruwelijke behandelingen en straffen.
We lezen over geseling en marteling tot de dood erop volgde, over mensen van wie ledematen werden afgehakt, over brandmerken in het gezicht.
Het lot van de ene persoon nog verschrikkelijker dan van de andere, op elke pagina onrecht en nog meer onrecht.
En zoals Anton de Kom het beschreef voor Suriname, zo gebeurde het ook elders, onder hetzelfde Nederlandse overheidsgezag.
We lezen het, we weten het, en toch is het afschuwelijke lot van tot slaaf gemaakte mensen nauwelijks te bevatten.

Of neem, inderdaad, de feiten zoals die uit de archieven spreken.
Bijvoorbeeld uit de enorme administratie die is opgezet rond de afschaffing van de slavernij in 1863 en die hier ingezien kan worden.
Pagina na pagina staan daarop per plantage en per slaveneigenaar de namen vermeld van tot slaaf gemaakten plus nog enkele andere persoonlijke gegevens.
Zakelijk, systematisch, in een droge opsomming, die juist daardoor zo confronterend is, omdat het de absurditeit onderstreept van een systeem waarin de ene mens de andere mens tot handelswaar maakte.
Een systeem zo onmenselijk en onrechtvaardig, dat in 1863 niet de tot slaaf gemaakten financieel werden gecompenseerd door de staat, maar de slaveneigenaren.
En nog kon het hardvochtiger, nog oneerlijker, want iedereen die in Suriname in 1863
in naam vrij werd, moest gedwongen nog tien jaar lang onder staatstoezicht blijven werken.
De facto betekende dat voor velen nog tien jaar langer een leven in onvrijheid, een leven onder dwang.
Tot 1873.
Komend jaar is dat 150 jaar geleden.

Die geschiedenis houdt ons bezig.
Een complexe geschiedenis, waarin op verschillende plaatsen verschillende jaartallen en gebeurtenissen betekenis hebben.
Niet alleen 1863 en 1873.
Maar bijvoorbeeld ook 1860, de wettelijke afschaffing van de slavernij in toenmalig Nederlands Indië.
1814, het jaar dat ook Nederland de trans-Atlantische slavenhandel afschafte.
1848, toen op Sint Maarten de slavernij de facto voorbij was.
Of bijvoorbeeld 1795, toen onder leiding van Tula op Curaçao een opstand plaatsvond die nog jaarlijks wordt herdacht.
Eindeloos veel momenten, eindeloos veel verhalen, eindeloos veel geschiedenis.

Die geschiedenis krijgt de laatste jaren meer aandacht – in tentoonstellingen, in publicaties en in het maatschappelijk debat.
Er vindt maatschappelijke bewustwording plaats.
En daardoor ook een verandering in het denken.
Dat is goed en terecht en nodig, want te lang is het stil gebleven.

Ik heb die verandering in denken ook persoonlijk doorgemaakt – daar wil ik open over zijn.
Lange tijd dacht ik dat het niet goed mogelijk is op een betekenisvolle manier verantwoordelijkheid te nemen voor iets dat zo lang geleden is, en waar niemand van ons zelf bij is geweest.
Lange tijd dacht ik dus eigenlijk: het slavernijverleden is geschiedenis die achter ons ligt.
Maar ik had het mis.
Want eeuwen van onderdrukking en uitbuiting werken door in het hier en nu.
In racistische stereotypen.
In discriminerende patronen van uitsluiting.
In sociale ongelijkheid.
En om dat te doorbreken, moeten we ook het verleden open en eerlijk onder ogen zien.
Een verleden dat we delen met andere landen, waardoor onze samenlevingen voor altijd op een speciale manier met elkaar zijn verbonden.
Het klopt dat niemand die nu leeft persoonlijk schuld draagt voor de slavernij.
Maar het klopt ook dat de Nederlandse Staat in al zijn historische verschijningsvormen verantwoordelijkheid draagt voor het grote leed dat tot slaafgemaakten en hun nazaten is aangedaan.
En dus kunnen we niet voorbij gaan aan de doorwerking van het verleden in onze tijd.

Het rapport Ketenen van het verleden van de Dialooggroep Slavernijverleden speelt een belangrijke rol in het bewustwordingsproces dat velen van ons doormaken.
Dat rapport verscheen op 1 juli vorig jaar en bevatte een aantal niet mis te verstane conclusies en aanbevelingen.
De drie kernwoorden zijn: erkenning, excuses, herstel.
Vandaag sturen we de officiële kabinetsreactie naar de Tweede Kamer.
Daarin omarmen we de analyse en conclusies van de Dialooggroep.
In de tussenliggende anderhalf jaar heeft het kabinet op verschillende manieren, op verschillende plekken en met verschillende mensen en groepen over het slavernijverleden gesproken.
Ik ben zelf in september jongstleden in Suriname geweest, waar ik heb geleerd hoe diep de geschiedenis nog altijd ingrijpt in het dagelijks leven van mensen, ook spiritueel.
Ik heb ook geleerd hoe ervaringen, herinneringen en gevoelens per groep en per persoon kunnen verschillen.
Het maakt uit of je voorouders uit Afrika werden geroofd of behoorden tot de oorspronkelijke bewoners.
Het maakt uit in welk land of regio hun leven zich afspeelde.
En het maakt ook uit in welke periode zij leefden.

Die historische, geografische en culturele verschillen tussen bevolkingsgroepen en mensen doen ertoe, ook in het hier en nu.
En dat maakt het doen van algemene uitspraken over het slavernijverleden ook zo kwetsbaar.
Want hoe doe je recht aan al die verschillen?
Wat is daarvoor het beste moment?
Hoe doe je recht aan alle spirituele symbolen en rituelen, die in sommige culturen zo enorm belangrijk zijn?
En hoe omvat je met woorden zoveel onrecht, zoveel pijn, zoveel gruwelijkheden?
Elke poging daartoe zal altijd onvolkomen zijn en nieuwe vragen en discussies oproepen.
Met alle emoties die daarbij horen.
Met alle beladenheid.
We weten dat er niet één goed moment is voor iedereen, niet de juiste woorden voor iedereen, niet één juiste plaats voor iedereen.
En ik erken dat de aanloop naar deze dag beter had gekund.
Maar laat dat geen reden zijn dan maar niets te doen.
We moeten met elkaar stappen vooruit zetten.
We moeten met elkaar verder komen.
Dus laat ons dat gesprek over het slavernijverleden alsjeblieft voeren, ook als dat een moeilijk gesprek is.

En dat gesprek begint met erkenning.
Erkenning van het afschuwelijke leed dat generaties tot slaaf gemaakten is aangedaan.
Erkenning van en eerherstel voor al die mensen die in verzet kwamen, zoals de dappere Marrons van Suriname.
Ik noem vandaag met eerbied de namen van Tula op Curaçao, Jolicoeur, Boni en Baron in Suriname, One-Tété-Lohkay op Sint Maarten en we gedenken al die naamloos gebleven vrouwen en mannen die door de eeuwen heen heldhaftig de vrijheid zochten en daar vaak op de meest gruwelijke manier voor werden gestraft.
En natuurlijk erkenning van historische verantwoordelijkheid, met de woorden die daarbij horen.
Deze woorden.

Eeuwenlang hebben de Nederlandse staat en zijn vertegenwoordigers slavernij mogelijk gemaakt, gestimuleerd, in stand gehouden en ervan geprofiteerd.
Eeuwenlang zijn in naam van de Nederlandse staat mensen tot handelswaar gemaakt, uitgebuit en mishandeld.
Eeuwenlang is onder Nederlands staatsgezag de menselijke waardigheid met voeten getreden op de meest afschuwelijke manier.
En te weinig hebben opeenvolgende Nederlandse regeringen na 1863 gezien en erkend dat het slavernijverleden een negatieve doorwerking had en heeft.

Daarvoor bied ik namens de Nederlandse regering excuses aan.
Today I apologize.
Awe mi ta pidi diskulpa.
Tide mi wani taki pardon.

Vandaag bied ik namens de Nederlandse regering excuses aan voor het handelen van de Nederlandse staat in het verleden: postuum aan alle tot slaafgemaakten die wereldwijd onder dat handelen hebben geleden, aan hun dochters en zonen, en aan al hun nazaten tot in het hier en nu.
We doen dit niet om schoon schip te maken.
Niet om het verleden af te sluiten en achter ons te laten.
We doen dit en we doen dit nu, om staande op de drempel van een belangrijk herdenkingsjaar, samen de weg vooruit te vinden.
We delen niet alleen het verleden, maar ook de toekomst.
Dus zetten we vandaag een komma, geen punt.
Het gesprek over het slavernijverleden moet zo breed mogelijk worden gevoerd, niet alleen in Nederland, maar juist ook op de plekken waar het gebeurde, met iedereen die betrokken is of zich betrokken voelt.
Daarom klinken de excuses die ik net uitsprak vandaag door op zeven andere plekken in de wereld, daar waar de pijn en de gevolgen van het slavernijverleden tot de dag van vandaag het meest worden gevoeld en het meest zichtbaar zijn.
Ze klinken door in de woorden die worden uitgesproken door zeven vertegenwoordigers van de Nederlandse regering.
In Suriname.
Op Curaçao.
Op Sint Maarten.
Op Aruba.
Op Bonaire.
Op Saba.
En op Sint Eustatius.

“We doen dit, en we doen dit nu, om staande op de drempel van een belangrijk herdenkingsjaar, samen de weg vooruit te vinden. We delen niet alleen het verleden, maar ook de toekomst. Dus zetten we vandaag een komma, geen punt.”

De regering wil in overleg met alle groepen en mensen uit alle landen waarmee wij dit verleden delen, intensiever werken aan meer kennis over het slavernijverleden en dus aan meer bewustwording, erkenning en begrip.
Dat proces vraagt tijd en we kunnen het werk alleen in gezamenlijkheid doen.
Op weg naar die belangrijke symbolische datum 1 juli 2023.
Daarna, in het hele herdenkingsjaar.
En in de jaren die daar op volgen.
De kabinetsreactie op het rapport van de Dialooggroep Slavernijverleden gaat hier uitvoerig op in.
Het belangrijkste is nu dat we alle stappen die we gaan zetten ook echt gezamenlijk zetten.
In overleg, luisterend en met als enige intentie: recht doen aan het verleden, heling in het heden.
Een komma, geen punt.

Met Suriname, met de Caribische delen van het Koninkrijk en met alle nazaten in Nederland werken we aan zichtbaarheid van erfgoed, aan bewustwording via onderwijs en aan wetenschappelijk historisch onderzoek.
Tijdens het herdenkingsjaar zullen alle facetten van het slavernijverleden en de doorwerking in onze tijd in het volle licht staan.
De Koning voelt zich persoonlijk zeer betrokken bij het onderwerp en zal op 1 juli aanwezig zijn bij de herdenking en viering in Amsterdam.
En we kijken verder, over 2023 heen.
Een onafhankelijk en breed samengesteld Herdenkingscomité buigt zich over de beste manier om ook in de toekomst waardig en zo veel mogelijk gezamenlijk te herdenken.
En er komt een fonds voor maatschappelijke initiatieven in het hele Koninkrijk en Suriname, waarmee de doorwerking van het slavernijverleden de zichtbaarheid, aandacht en aanpak krijgt die nodig is.
Het helingsproces moet nu beginnen en het programma daarvoor, schrijven we samen.

Dames en heren,
Het boek van onze gedeelde geschiedenis kent veel pagina’s die ons – levend in de 21e eeuw – met verbijstering en afschuw vervullen.
En met diepe schaamte.
Die pagina’s wissen we met excuses niet uit en dat is ook niet de bedoeling.
We kunnen het verleden niet veranderen, alleen onder ogen zien.
Wat de regering vurig hoopt, wat ik ook persoonlijk vurig hoop, is dat dit moment, dat deze dag ons helpt Koninkrijksbreed en samen met Suriname en andere landen, de open pagina’s die vóór ons liggen in te vullen met dialoog, erkenning en heling.
Dank u wel.

EINDE TOESPRAAK

Persbericht en Kabinetsreactie

• Excuses regering voor slavernijverleden NederlandMinister-president Mark Rutte heeft vanmiddag tijdens een toespraak excuses aangeboden voor het handelen van de Nederlandse staat …Nieuwsbericht | 19-12-2022 | 15:23
• Kamerbrief met reactie kabinet op rapport Adviescollege Dialooggroep SlavernijverledenMinister-president Rutte stuurt de Tweede Kamer de reactie namens het kabinet op het rapport van bevindingen van het …Kamerstuk: Kamerbrief | 19-12-2022

Zie ook

• Discriminatie en racismeOnderwerp
• Regering

Verantwoordelijk

• Ministerie van Algemene Zaken

[6]

WIKIPEDIA

CAROLINE VAN DER PLAS

BBB

BOERBURGERBEWEGING

[7]

”

Kloon van Wilders

Wat hebben we eraan als iedereen Wilders nu stom vindt, als iedereen zelf een familievriendelijke kloon van Wilders is geworden? Een familievriendelijke versie, die racisme bedrijft zonder het n-woord te gebruiken. Als de kwaliteitskranten in plaats van Wilders en Baudet nu Joost Eerdmans en Caroline van der Plas als knuffelfascisten promoten?”

VOOR EEN CORDON SANITAIRE OM WILDERS IS HET EIGENLIJK AL TE LAAT

PETER BREEDVELD [FRONTAAL NAAKT]

23 SEPTEMBER 2022

DE CYNISCHE LEUGENS VAN CAROLINE VAN DER PLAS

PETER BREEDVELD [FRONTAAL NAAKT]

3 SEPTEMBER 2022

TEGEN AGO-KNOKPLOEGEN, TEGEN POLITIE

REPRESSIE-ZELF DE LAMLEGGERS, LAM LEGGEN

PETER STORM

20 JUNI 2022

[8]

TEGEN AGO-KNOKPLOEGEN, TEGEN POLITIE

REPRESSIE-ZELF DE LAMLEGGERS, LAM LEGGEN

PETER STORM

20 JUNI 2022

[9]

”Voor wie bijvoorbeeld twijfelt aan de fascistische inslag van Caroline van der Plas en haar BBB, even dit citaat van haar: ‘Het gaat dus inderdaad niet om de natuur. Het gaat om goedkoop landbouwgrond opkopen voor huizen voor die miljoenen mensen die nog in NL gepropt moeten worden’

TEGEN AGO-KNOKPLOEGEN, TEGEN POLITIE

REPRESSIE-ZELF DE LAMLEGGERS, LAM LEGGEN

PETER STORM

20 JUNI 2022

[10]

DUIMSPIJKER.COM

MOETEN BOEREN WIJKEN VOOR MIGRANTEN?

13 JUNI 2022

Het lijkt erop dat we eindelijk een kabinet hebben dat de stikstofcrisis op wil lossen. Aangezien de landbouw, en met name de veeteelt, verantwoordelijk is voor het leeuwendeel van de stikstof-emissie in Nederland kan dat niet zonder de veestapel in Nederland drastisch te verkleinen. Dat weten we al decennia en er wordt ook al decennia over gediscussieerd. Het lijkt er nu eindelijk van te komen. Er is een flink budget om veehouders uit te kopen of te helpen verhuizen en om de Nederlandse landbouw te helpen verduurzamen. Als het echt niet anders kan zal een beperkt aantal veehouderijen op onvrijwillige basis moeten verdwijnen.

Dat kan in bepaalde omstandigheden zeer ingrijpend zijn en daar moeten we oog voor hebben. Het is zaak boerenbedrijven (vaak ook familiebedrijven) ruimhartig te vergoeden en te steunen met alternatieven. Helaas heeft een stevige aanpak te lang op zich laten wachten en zijn de gevolgen onnodig groter geworden. Dat komt vooral door het jarenlang pappen en nathouden van CDA-bestuurders en in het bijzonder door het sloopwerk van Henk Bleker tijdens Rutte I.

Je kunt verwachten dat het een hete zomer wordt vol trekkers op het Malieveld en opportunistische populisten die het vuurtje mogen opstoken in de dagelijkse talkshows. Ongetwijfeld met een hoofdrol voor Caroline van der Plas, die tegenwoordig als woordvoerder van Big Agro in de Tweede Kamer zit. Het ziet er niet naar uit dat de intensieve veeteelt op korte termijn bereid is mee te werken aan aan constructieve oplossingen, dus Van der Plas en de agrarische lobby zullen eerst de emoties nog even aanwakkeren.

De vertegenwoordigers van de intensieve veeteelt hebben alleen een probleem. Hun argumenten zijn op. De meeste mensen zien wel in dat het obsceen is dat we in Nederland miljoenen dieren fokken voor de export. Hiervoor importeren we miljarden kilo’s soja uit Brazilië. Ons kikkerlandje is de grootste exporteur van vlees in de EU. De mest en de daarbij behorende stikstofproblematiek mogen we houden.

Landbouwgrond is meestal geen natuur, maar dode grond. Insecten hebben het beter in een Vinex-wijk dan op het platteland. Dus ook de rol van boeren als vermeende hoeders van de natuur gaat niet op als argument. Onze natuurgebieden zijn nog door de enorme neerslag van stikstof kwetsbaarder dan ooit. Zeker als ze grenzen aan grote industriegebieden (want dat zijn het) vol varkens en koeien. Al met al is het moeilijk om nog sympathie op te brengen voor grootschalige intensieve veeteelt in Nederland.

Daar kun je aan toevoegen dat die veeteelt een risico vormt voor de volksgezondheid en dat het niet wenselijk om zo met dieren om te gaan. En dan is er ook nog de nadelige invloed op het klimaat. Doordat we veel te veel stikstof uitstoten zit het land inmiddels op slot, we kunnen niet meer bouwen. Dat komt niet alleen door de landbouw, maar wel voor een heel groot gedeelte. De sector probeert het rekenmodel verdacht te maken, maar ook dat argument gaat niet op. Tom-Jan Meeus schreef in de NRC een goed stuk over de gebruikte methodiek in Nederland.

En, je zou het bijna vergeten, Nederland is een rechtstaat. Door de overdadige uitstoot verbiedt de rechtbank overal in het land woningbouwprojecten. Het komt erop neer dat we al die broodnodige huizen pas kunnen bouwen als we onze stikstofhuishouding op orde hebben. En dat kan eenvoudigweg niet zonder de intensieve veeteelt te saneren. Je kunt nog zoveel snelwegen blokkeren met je trekker (helpt ook niet, trouwens), maar ook de Nederlandse overheid moet zich gewoon aan de wet houden.

Op 10 juni jongstleden twitterde Caroline van der Plas: “Het gaat dus inderdaad niet om natuur. Het gaat om goedkoop landbouwgrond opkopen voor huizen voor die miljoenen mensen die nog in NL gepropt moeten worden.”

Als al je argumenten op zijn kun je altijd nog teruggrijpen naar de oudste truc uit het handboek voor populisten: vreemdelingen de schuld geven. Het is om meerdere redenen een vals argument. Ten eerste legt Van der Plas zo (niet als eerste of enige) een suggestief verband tussen migratie en landbouwbeleid. Er moeten nog ‘miljoenen mensen in Nederland gepropt worden’. Zelfs als het waar zou zijn (dat is het niet, en het suggereert een intentie), is het overduidelijke misleiding om dat te linken aan het stikstofbeleid.

Ruimtelijk gezien past de gemeente Amsterdam (met bijna een miljoen inwoners) ruim twee keer in de Noordoostpolder. Dat is nog geen tweeënhalf procent van alle landbouwgrond in Nederland. Als we alle landbouwgrond in Nederland stedelijk willen bebouwen hebben we ruim 80 miljoen immigranten nodig om al die huizen te vullen. De suggestie dat het zou gaan om goedkope bouwgrond is dus kletspraat. Maar ondertussen kunnen we wel lekker de schuld geven aan migratie, terwijl deze situatie gewoon het gevolg is van decennia aan wanbeleid. Daar komt bij dat de plekken waar mogelijk bedrijven moeten verdwijnen grenzen aan natuurgebieden. Het is onlogisch te denken dat daar gebouwd zou gaan worden, het ligt juist voor de hand om die gronden toe te voegen aan de natuur.

Caroline van der Plas en de veeteeltlobby gebruiken valse argumenten om de hoogstnoodzakelijke oplossing van de stikstofcrisis te traineren. Bij gebrek aan legitieme argumenten wordt het probleem gekoppeld aan migratie, terwijl er feitelijk geen enkel verband bestaat.

Caroline van der Plas wordt altijd een beetje pissig als ze geassocieerd wordt met extreemrechts, maar lokt datzelfde extreemrechts op deze manier doelbewust in haar kamp.

Misleide boeren, wappies en identitair Nederland zullen straks samen optrekken tegen het algemeen belang en de natuur. Op trekkers met een domme omgekeerde vlag. Ongetwijfeld slepen ze ook nog het World Economic Forum, omvolking en ‘The Great Reset’ erbij. Het gevolg is dat het alleen maar langer duurt tot de crisis wordt opgelost en de sfeer in het land verder verhardt. Uiteindelijk heeft helemaal niemand daar belang bij, behalve de lobbyclub (BBB) van Caroline van der Plas. Want dat goedkope populisme doet het wel lekker in de peilingen.

Wouter Louwerens

[11]

”En waarom nog meer? Vanwege de extreem rechtse inslag van een flink deel van het protest. Heel vriendelijk gezegd: deelnemers en organisatoren laten zich de steun van halve en hele fascisten aanleunen – van de onvermijdelijke Caroline van der Plas via FvD, PVV, BVNL, Ja21 en de SGP”

TEGEN AGO-KNOKPLOEGEN, TEGEN POLITIE

REPRESSIE-ZELF DE LAMLEGGERS, LAM LEGGEN

PETER STORM

20 JUNI 2022

TON JAN MEEUS OP TWITTER

Tweet

See new Tweets

Conversation

Tom-Jan Meeus

@tomjanmeeus

Wat een foto van ⁦

@SemvanderWalNL

⁩ (ANP).Vlnr: FVD, PVV, BVNL, JA21, BBB en SGP laten zich toejuichen op het boerenprotest. (Hun collega’s van VVD en D66 bleven weg omdat de NCTV hun veiligheid niet kon garanderen.)

Translate Tweet

[1]

WIKIPEDIA

BOERENPROTESTEN TEGEN STIKSTOFBELEID

[2]

”Je kunt twisten over de zin van specifieke maatregelen. Je kunt twisten over de stikstofkaart waar het kabinet intussen mee is gekomen: klopt die wel helemaal? Maar daar gaat het agrarische protest niet om. Het gaat de gangmakers achter dat protest er om dat het hele stikstofbeleid van tafel moet. De actievoerders eisen geen overleg. Ze zoeken geen betere oplossing van het stikstofprobleem. Ze ontkennen het probleem, of ze schuiven het eenzijdig door naar andere bedrijfstakken.

”Wat ze feitelijk eisen is het recht om te vervuilen naar eigen inzicht. Wat ze feitelijk willen is de totale ondernemersvrijheid – van henzelf maar vooral van hun geldschieters van de Rabobank en van hun leveranciers. Deze vrijheid – om te ondernemen zoals ze willen om te vervuilen naar believen – verdient in zichzelf geen enkele erkenning of waardering. Niemand heeft het recht om de natuur te slopen en het milieu verder de vernieling in te helpen via de uitstoot van stinkende rotzooi, enkel en alleen omdat het vrije ondernemerschap, de rentabiliteit de afbetaling van schulden aan de banken of welke kapitalistische logica dan ook dit vereist.”

VERWERPELIJK AGRARISCH PROTEST-MAAR POLITIE

BLIJFT VIJAND

PETER STORM

27 JULI 2022

”En terwijl de ‘boeren’ al een hele tijd de aandacht en het recht op vervuilen en dierenmishandeling opeisen, klagen de burgemeester van het Veiligheidsberaad vandaag steen en been over zogenaamde ‘veiligelanders’ die er teveel zouden zijn, waardoor er geen ruimte zou zijn voor opvang, aldus Bruls, burgemeester van Nijmegen en voorzitter van dat Veiligheidsberaad.”

BOEREN, BURGERS EN VLUCHTELINGEN

JOKE KAVIAAR

15 JULI 2022

”Inmiddels verbranden de boeren autobanden en asbest op de snelwegen, dumpen ze er hun afval en steken ze bermen in brand, en bedreigen ze de bedrijven die hun rotzooi willen opruimen. Ze worden aangemoedigd door fascisten over de hele wereld. Elke dag worden tienduizend Nederlanders gegijzeld en in levensgevaar gebracht door het boerentuig. De politie trekt een onschuldig gezichtje en doet niks. O, wacht, daar is een vader die probeert een boerenblokkade te ontwijken. Die weet de politie wél meteen in de kladden te grijpen en een draconische boete op te leggen. Wat. Een. Klootzakken.

Nederland zucht onder een fascistisch terreurbewind en nóg speelt de pers het klaar om te blijven spreken van “boerenprotesten”. Dat het maar om een klein deel van de boeren zou gaan, is ook bullshit. Als dat zo is, wil ik boeren horen die afstand nemen van deze terreur. ‘Het is gevaarlijk om de boerendiscussie alleen maar over het geweld te laten gaan’, schrijft NRC. ‘De boeren hebben immers een punt’. Bin Laden had ook een punt, sukkels. Maar op het moment dat er geweld, intimidatie en bedreigingen worden ingezet om je punt te maken hebben we het alleen maar over het geweld, en hoe we dit fascisme zo snel en zo hard mogelijk de kop indrukken.”

DIT BOERENFASCISME IS HET NIEUWE NORMAAL

PETER BREEDVELD [FRONTAAL NAAKT]

29 JULI 2022

[3]

RTV OOST

AANTAL ZELFDODINGEN IN AGRARISCHE SECTOR

NEEMT ZORGWEKKEND TOE

20 MEI 2021

Zware en steeds veranderende wet- en regelgeving, financiële zorgen, onzekerheid over de toekomst en soms felle kritiek vanuit de maatschappij. Voor boeren is het er de laatste jaren niet makkelijker op geworden. De psychische problemen in de agrarische sector nemen toe. En het aantal zelfdodingen steeg de afgelopen jaren zelfs naar 17,4 op 100.000 mensen. Daarmee staat de sector in de top tien van beroepen met relatief gezien de meeste zelfdodingen.

Christel van Raaij van AgroZorgwijzer vertelt dat niet alleen boeren die stoppen met hun bedrijf de donkere wolken boven het erf zien opstapelen, het stille leed reikt verder. Ook boeren die bezig zijn met de vragen ‘Hoe kan ik mijn bedrijf toekomstbestendig voortzetten, aan alle eisen voldoen en nog steeds een boterham verdienen?’ worstelen soms met psychische problemen.

“De onzekerheid speelt een grote rol en die onzekerheid over de toekomst is groot voor veel boeren, tuinders en vissers.”

De toename in het aantal zelfdodingen in de agrarische sector is reden voor 113 zelfmoordpreventie om sinds 2019 actief in te zetten op preventie, samen met verschillende andere partijen. Per dag in heel Nederland stappen vijf mensen uit het leven en zijn er 25 pogingen tot zelfdoding. Dat komt neer op 10,6 mensen op 100.000. Dat blijkt uit cijfers van 113 zelfmoordpreventie.

Taboe

Christel weet dat het praten over suïcidale gedachten en psychische problemen nog steeds taboe is. “Erover praten helpt, maar dat zit niet in de boer of tuinder, ik denk dat dat ook het stukje plattelandscultuur is. Een boer werkt heel zelfstandig, lost zelf zaken op, moppert misschien een keer op de veroorzaker in zijn ogen en gaat dan weer aan het werk. Maar als die gedachten steeds zwaarder worden kan het verkeerd gaan en kom je er zelf niet meer uit.”

RTV Oost besteedt vandaag meerdere keren aandacht aan het onderwerp ‘zelfdoding in de agrarische sector’. Later vandaag volgt onder meer een persoonlijk verhaal met Karin Bras die haar man verloor.

Signaleren

Buren, familie en erfbetreders (zoals de veearts, adviseurs of de chauffeur van de melkwagen) die denken dat het niet goed gaat, kunnen altijd hulp inschakelen bij een huisarts of een professionele zorgverlener. Maar soms is het doorvragen of het echt goed gaat al een stap in de goede richting.

“Signalen als verrommeling van een erf, of iemand die altijd naar bijeenkomsten gaat en nu nooit meer komt, kunnen wijzen op problemen. Maar ook de andere kant kan een teken aan de wand zijn. Dat iemand ineens het erf heel netjes wil achterlaten of normaal nooit tijd heeft voor een praatje en dan juist uitgebreid wil koffiedrinken. Het is niet altijd duidelijk of eenduidig. Let op verandering, dat is wat wij adviseren.”

Doorvragen

De angst om door te vragen kennen ze bij AgrioZorgwijzer ook, voor je het weet voel je jezelf een maatschappelijk werker. “Dat is niet nodig, wees daar ook niet bang voor. Als mens kan je prima doorvragen hoe het met iemand gaat, maar schakel hulp in als het echt acuut is.”

De gouden tip om mensen te helpen is er eigenlijk niet. Maar uitgaan van je eigen kracht zodat je beter kan omgaan met bijvoorbeeld kritiek is belangrijk. Soms helpt het door met een erfcoach te praten als de gesprekken aan de keukentafel vastlopen.

Preventie

Samen met de GGD IJsselland en 113 zelfmoordpreventie is een speciale film gemaakt gericht op de agrarische sector, Waarom niet Eerder. Eigenlijk is het een aanvulling op de film die begin 2021 werd gepubliceerd. De kernboodschap is praten en hulp vragen, preventie.

EINDE BERICHT RTV OOST

[4]

LINK

TOESPRAAK MINISTER PRESIDENT RUTTE OVER HET

SLAVERNIJVERLEDEN/EXCUSES!

TOESPRAAK MINISTER PRESIDENT MARK RUTTE OVER HET

SLAVERNIJVERLEDEN

TOESPRAAK 19-12-2022

TEKST

Toespraak | 19-12-2022

Minister-president Mark Rutte biedt in deze toespraak excuses aan voor het handelen van de Nederlandse staat in het verleden: postuum aan alle tot slaafgemaakten die wereldwijd onder dat handelen hebben geleden, aan hun dochters en zonen, en aan al hun nazaten tot in het hier en nu. De minister-president uitte zijn excuses in het Nationaal Archief in Den Haag in aanwezigheid van vertegenwoordigers van organisaties die zich sterk maken voor erkenning van de gevolgen van slavernij.

Dames en heren, goedemiddag.
En voor iedereen die meekijkt of luistert in een andere tijdzone:
Bun morgu,
Bon dia,
Good morning,

Hier in het Nationaal Archief spreekt de geschiedenis tot ons in miljoenen documenten.
En ook al horen we de ongeschreven stemmen uit het verleden niet, het verhaal dat uit al die archiefstukken naar voren komt, is niet alleen maar mooi.
Het is vaak ook lelijk, pijnlijk en zelfs ronduit beschamend.
Dat geldt zeker voor de rol van Nederland in het slavernijverleden.
Wij, levend in het hier en nu, kunnen slavernij alleen in de allerduidelijkste bewoordingen erkennen en veroordelen als misdaad tegen de menselijkheid.
Als een misdadig systeem, dat wereldwijd onnoemelijk veel mensen onnoemelijk veel en groot leed heeft gebracht, en dat doorwerkt in de levens van mensen hier en nu.
En wij in Nederland moeten ons aandeel in dat verleden onder ogen zien.
Daarom is het goed dat we elkaar vandaag in het Nationaal Archief ontmoeten.
Hier ligt ons nationale geheugen opgeslagen.
Dus dit is de plek voor nationaal gewetensonderzoek.

Hier kun je niet om de historische feiten heen.
Tot 1814 werden ruim 600.000 tot slaaf gemaakte Afrikaanse vrouwen, mannen en kinderen onder erbarmelijke omstandigheden naar het Amerikaanse continent verscheept door Nederlandse slavenhandelaren.
De meesten naar Suriname, maar ook naar Curaçao, Sint Eustatius en andere plaatsen.
Zij werden weggerukt van hun families, ontmenselijkt, als vee vervoerd en behandeld.
Vaak onder het overheidsgezag van de West-Indische Compagnie.
In Azië werden tussen de 660.000 en ruim 1 miljoen mensen – we weten het niet eens precies – verhandeld binnen de gebieden die onder het gezag stonden van de Verenigde Oost-Indische Compagnie.

De getallen zijn onvoorstelbaar.
Het menselijk leed dat er achter schuilgaat, is nog veel onvoorstelbaarder.
Talloos zijn de overgeleverde verhalen en getuigenissen die bewijzen hoe er in het slavernijsysteem geen maat stond op wreedheid en willekeur.
En dus geen maat op onrecht en pure angst.
We hoeven alleen maar Anton de Koms Wij slaven van Suriname open te slaan om te lezen over de meest gruwelijke behandelingen en straffen.
We lezen over geseling en marteling tot de dood erop volgde, over mensen van wie ledematen werden afgehakt, over brandmerken in het gezicht.
Het lot van de ene persoon nog verschrikkelijker dan van de andere, op elke pagina onrecht en nog meer onrecht.
En zoals Anton de Kom het beschreef voor Suriname, zo gebeurde het ook elders, onder hetzelfde Nederlandse overheidsgezag.
We lezen het, we weten het, en toch is het afschuwelijke lot van tot slaaf gemaakte mensen nauwelijks te bevatten.

Of neem, inderdaad, de feiten zoals die uit de archieven spreken.
Bijvoorbeeld uit de enorme administratie die is opgezet rond de afschaffing van de slavernij in 1863 en die hier ingezien kan worden.
Pagina na pagina staan daarop per plantage en per slaveneigenaar de namen vermeld van tot slaaf gemaakten plus nog enkele andere persoonlijke gegevens.
Zakelijk, systematisch, in een droge opsomming, die juist daardoor zo confronterend is, omdat het de absurditeit onderstreept van een systeem waarin de ene mens de andere mens tot handelswaar maakte.
Een systeem zo onmenselijk en onrechtvaardig, dat in 1863 niet de tot slaaf gemaakten financieel werden gecompenseerd door de staat, maar de slaveneigenaren.
En nog kon het hardvochtiger, nog oneerlijker, want iedereen die in Suriname in 1863
in naam vrij werd, moest gedwongen nog tien jaar lang onder staatstoezicht blijven werken.
De facto betekende dat voor velen nog tien jaar langer een leven in onvrijheid, een leven onder dwang.
Tot 1873.
Komend jaar is dat 150 jaar geleden.

Die geschiedenis houdt ons bezig.
Een complexe geschiedenis, waarin op verschillende plaatsen verschillende jaartallen en gebeurtenissen betekenis hebben.
Niet alleen 1863 en 1873.
Maar bijvoorbeeld ook 1860, de wettelijke afschaffing van de slavernij in toenmalig Nederlands Indië.
1814, het jaar dat ook Nederland de trans-Atlantische slavenhandel afschafte.
1848, toen op Sint Maarten de slavernij de facto voorbij was.
Of bijvoorbeeld 1795, toen onder leiding van Tula op Curaçao een opstand plaatsvond die nog jaarlijks wordt herdacht.
Eindeloos veel momenten, eindeloos veel verhalen, eindeloos veel geschiedenis.

Die geschiedenis krijgt de laatste jaren meer aandacht – in tentoonstellingen, in publicaties en in het maatschappelijk debat.
Er vindt maatschappelijke bewustwording plaats.
En daardoor ook een verandering in het denken.
Dat is goed en terecht en nodig, want te lang is het stil gebleven.

Ik heb die verandering in denken ook persoonlijk doorgemaakt – daar wil ik open over zijn.
Lange tijd dacht ik dat het niet goed mogelijk is op een betekenisvolle manier verantwoordelijkheid te nemen voor iets dat zo lang geleden is, en waar niemand van ons zelf bij is geweest.
Lange tijd dacht ik dus eigenlijk: het slavernijverleden is geschiedenis die achter ons ligt.
Maar ik had het mis.
Want eeuwen van onderdrukking en uitbuiting werken door in het hier en nu.
In racistische stereotypen.
In discriminerende patronen van uitsluiting.
In sociale ongelijkheid.
En om dat te doorbreken, moeten we ook het verleden open en eerlijk onder ogen zien.
Een verleden dat we delen met andere landen, waardoor onze samenlevingen voor altijd op een speciale manier met elkaar zijn verbonden.
Het klopt dat niemand die nu leeft persoonlijk schuld draagt voor de slavernij.
Maar het klopt ook dat de Nederlandse Staat in al zijn historische verschijningsvormen verantwoordelijkheid draagt voor het grote leed dat tot slaafgemaakten en hun nazaten is aangedaan.
En dus kunnen we niet voorbij gaan aan de doorwerking van het verleden in onze tijd.

Het rapport Ketenen van het verleden van de Dialooggroep Slavernijverleden speelt een belangrijke rol in het bewustwordingsproces dat velen van ons doormaken.
Dat rapport verscheen op 1 juli vorig jaar en bevatte een aantal niet mis te verstane conclusies en aanbevelingen.
De drie kernwoorden zijn: erkenning, excuses, herstel.
Vandaag sturen we de officiële kabinetsreactie naar de Tweede Kamer.
Daarin omarmen we de analyse en conclusies van de Dialooggroep.
In de tussenliggende anderhalf jaar heeft het kabinet op verschillende manieren, op verschillende plekken en met verschillende mensen en groepen over het slavernijverleden gesproken.
Ik ben zelf in september jongstleden in Suriname geweest, waar ik heb geleerd hoe diep de geschiedenis nog altijd ingrijpt in het dagelijks leven van mensen, ook spiritueel.
Ik heb ook geleerd hoe ervaringen, herinneringen en gevoelens per groep en per persoon kunnen verschillen.
Het maakt uit of je voorouders uit Afrika werden geroofd of behoorden tot de oorspronkelijke bewoners.
Het maakt uit in welk land of regio hun leven zich afspeelde.
En het maakt ook uit in welke periode zij leefden.

Die historische, geografische en culturele verschillen tussen bevolkingsgroepen en mensen doen ertoe, ook in het hier en nu.
En dat maakt het doen van algemene uitspraken over het slavernijverleden ook zo kwetsbaar.
Want hoe doe je recht aan al die verschillen?
Wat is daarvoor het beste moment?
Hoe doe je recht aan alle spirituele symbolen en rituelen, die in sommige culturen zo enorm belangrijk zijn?
En hoe omvat je met woorden zoveel onrecht, zoveel pijn, zoveel gruwelijkheden?
Elke poging daartoe zal altijd onvolkomen zijn en nieuwe vragen en discussies oproepen.
Met alle emoties die daarbij horen.
Met alle beladenheid.
We weten dat er niet één goed moment is voor iedereen, niet de juiste woorden voor iedereen, niet één juiste plaats voor iedereen.
En ik erken dat de aanloop naar deze dag beter had gekund.
Maar laat dat geen reden zijn dan maar niets te doen.
We moeten met elkaar stappen vooruit zetten.
We moeten met elkaar verder komen.
Dus laat ons dat gesprek over het slavernijverleden alsjeblieft voeren, ook als dat een moeilijk gesprek is.

En dat gesprek begint met erkenning.
Erkenning van het afschuwelijke leed dat generaties tot slaaf gemaakten is aangedaan.
Erkenning van en eerherstel voor al die mensen die in verzet kwamen, zoals de dappere Marrons van Suriname.
Ik noem vandaag met eerbied de namen van Tula op Curaçao, Jolicoeur, Boni en Baron in Suriname, One-Tété-Lohkay op Sint Maarten en we gedenken al die naamloos gebleven vrouwen en mannen die door de eeuwen heen heldhaftig de vrijheid zochten en daar vaak op de meest gruwelijke manier voor werden gestraft.
En natuurlijk erkenning van historische verantwoordelijkheid, met de woorden die daarbij horen.
Deze woorden.

Eeuwenlang hebben de Nederlandse staat en zijn vertegenwoordigers slavernij mogelijk gemaakt, gestimuleerd, in stand gehouden en ervan geprofiteerd.
Eeuwenlang zijn in naam van de Nederlandse staat mensen tot handelswaar gemaakt, uitgebuit en mishandeld.
Eeuwenlang is onder Nederlands staatsgezag de menselijke waardigheid met voeten getreden op de meest afschuwelijke manier.
En te weinig hebben opeenvolgende Nederlandse regeringen na 1863 gezien en erkend dat het slavernijverleden een negatieve doorwerking had en heeft.

Daarvoor bied ik namens de Nederlandse regering excuses aan.
Today I apologize.
Awe mi ta pidi diskulpa.
Tide mi wani taki pardon.

Vandaag bied ik namens de Nederlandse regering excuses aan voor het handelen van de Nederlandse staat in het verleden: postuum aan alle tot slaafgemaakten die wereldwijd onder dat handelen hebben geleden, aan hun dochters en zonen, en aan al hun nazaten tot in het hier en nu.
We doen dit niet om schoon schip te maken.
Niet om het verleden af te sluiten en achter ons te laten.
We doen dit en we doen dit nu, om staande op de drempel van een belangrijk herdenkingsjaar, samen de weg vooruit te vinden.
We delen niet alleen het verleden, maar ook de toekomst.
Dus zetten we vandaag een komma, geen punt.
Het gesprek over het slavernijverleden moet zo breed mogelijk worden gevoerd, niet alleen in Nederland, maar juist ook op de plekken waar het gebeurde, met iedereen die betrokken is of zich betrokken voelt.
Daarom klinken de excuses die ik net uitsprak vandaag door op zeven andere plekken in de wereld, daar waar de pijn en de gevolgen van het slavernijverleden tot de dag van vandaag het meest worden gevoeld en het meest zichtbaar zijn.
Ze klinken door in de woorden die worden uitgesproken door zeven vertegenwoordigers van de Nederlandse regering.
In Suriname.
Op Curaçao.
Op Sint Maarten.
Op Aruba.
Op Bonaire.
Op Saba.
En op Sint Eustatius.

“We doen dit, en we doen dit nu, om staande op de drempel van een belangrijk herdenkingsjaar, samen de weg vooruit te vinden. We delen niet alleen het verleden, maar ook de toekomst. Dus zetten we vandaag een komma, geen punt.”

De regering wil in overleg met alle groepen en mensen uit alle landen waarmee wij dit verleden delen, intensiever werken aan meer kennis over het slavernijverleden en dus aan meer bewustwording, erkenning en begrip.
Dat proces vraagt tijd en we kunnen het werk alleen in gezamenlijkheid doen.
Op weg naar die belangrijke symbolische datum 1 juli 2023.
Daarna, in het hele herdenkingsjaar.
En in de jaren die daar op volgen.
De kabinetsreactie op het rapport van de Dialooggroep Slavernijverleden gaat hier uitvoerig op in.
Het belangrijkste is nu dat we alle stappen die we gaan zetten ook echt gezamenlijk zetten.
In overleg, luisterend en met als enige intentie: recht doen aan het verleden, heling in het heden.
Een komma, geen punt.

Met Suriname, met de Caribische delen van het Koninkrijk en met alle nazaten in Nederland werken we aan zichtbaarheid van erfgoed, aan bewustwording via onderwijs en aan wetenschappelijk historisch onderzoek.
Tijdens het herdenkingsjaar zullen alle facetten van het slavernijverleden en de doorwerking in onze tijd in het volle licht staan.
De Koning voelt zich persoonlijk zeer betrokken bij het onderwerp en zal op 1 juli aanwezig zijn bij de herdenking en viering in Amsterdam.
En we kijken verder, over 2023 heen.
Een onafhankelijk en breed samengesteld Herdenkingscomité buigt zich over de beste manier om ook in de toekomst waardig en zo veel mogelijk gezamenlijk te herdenken.
En er komt een fonds voor maatschappelijke initiatieven in het hele Koninkrijk en Suriname, waarmee de doorwerking van het slavernijverleden de zichtbaarheid, aandacht en aanpak krijgt die nodig is.
Het helingsproces moet nu beginnen en het programma daarvoor, schrijven we samen.

Dames en heren,
Het boek van onze gedeelde geschiedenis kent veel pagina’s die ons – levend in de 21e eeuw – met verbijstering en afschuw vervullen.
En met diepe schaamte.
Die pagina’s wissen we met excuses niet uit en dat is ook niet de bedoeling.
We kunnen het verleden niet veranderen, alleen onder ogen zien.
Wat de regering vurig hoopt, wat ik ook persoonlijk vurig hoop, is dat dit moment, dat deze dag ons helpt Koninkrijksbreed en samen met Suriname en andere landen, de open pagina’s die vóór ons liggen in te vullen met dialoog, erkenning en heling.
Dank u wel.

EINDE TOESPRAAK

Persbericht en Kabinetsreactie

• Excuses regering voor slavernijverleden NederlandMinister-president Mark Rutte heeft vanmiddag tijdens een toespraak excuses aangeboden voor het handelen van de Nederlandse staat …Nieuwsbericht | 19-12-2022 | 15:23
• Kamerbrief met reactie kabinet op rapport Adviescollege Dialooggroep SlavernijverledenMinister-president Rutte stuurt de Tweede Kamer de reactie namens het kabinet op het rapport van bevindingen van het …Kamerstuk: Kamerbrief | 19-12-2022

Zie ook

• Discriminatie en racismeOnderwerp
• Regering

Verantwoordelijk

• Ministerie van Algemene Zaken

EINDE

[5]

””Ik heb die verandering in denken ook persoonlijk doorgemaakt – daar wil ik open over zijn.

Lange tijd dacht ik dat het niet goed mogelijk is op een betekenisvolle manier verantwoordelijkheid te nemen voor iets dat zo lang geleden is, en waar niemand van ons zelf bij is geweest.
Lange tijd dacht ik dus eigenlijk: het slavernijverleden is geschiedenis die achter ons ligt.
Maar ik had het mis.”

TOESPRAAK MINISTER PRESIDENT MARK RUTTE OVER HET

SLAVERNIJVERLEDEN

TOESPRAAK 19-12-2022

ZIE VOOR GEHELE TEKST, NOOT 4

YOUTUBE.COM

ZOMERGASTEN IN VIJF MINUTEN MARK RUTTE

[2.32-3.12]

[2.32] [Rutte]”Spijt en excuses en sorry zijn voor mij hetzelfde en…..”

[2.35] [Interviewer Thomas Erdbrink]”

”Maar waarom is het voor Nederland dan zo moeilijk om bijvoorbeeld

over het slavernijverleden, om, om….een excuus te maken?”

[2.42]”[Rutte]: ”Het slavernijverleden, eh, daarvan is mijn punt altijd geweest,

dat is honderdvijftig jaar geleden, ik vind het, ik heb het altijd gratuit

gevonden om te zeggen over iets dat honderdvijftig jaar geleden is gebeurd,

in die context, in die totaal andere situatie om daarvoor excuses te maken,

eh, dus te zeggen, ja, die mensen toen hebben het fout gedaan eh…

dat vind ik van een …dat vind ik vanwege dat grote tijdsverschil en het feit,

dat je die context van 150 jaar geleden nooit zo kunt wegen, vind ik

onjuist” [3.12]

EINDE PASSAGE YIOUTUBE OVER HET SLAVERNIJVERLEDEN

MARK RUTTE OOIT TEGENSTANDER EXCUSES SLAVERNIJVERLEDEN

ASTRID ESSED

15 FEBRUARI 2023

OF