juni 16, 2026 · 4:48 pm

Noot 81D/Waarschuwing

[81D]
WILDERS/”MINDER MAROKKANEN”/IN HIS OWN WORDS
PVV AANHANG SCANDEERT: MINDER MAROKKANEN

Wilders:”Ik zou van iedereen hier een antwoord willen hebben op de volgende drie vragen:”Drie vragen, alsjeblieft geef een helder antwoord, die onze partij, de PVV definieren:”En de eerste vraag is:”Willen jullie meer of minder Europse Unie?”[PVV aanhang scandeert]:”MINDER….! MINDER, MINDER, MINDER MINDER MINDER MINDER……..!Wilders:”De tweede, de tweede vraag is, misschien nog belangrijker:”Willen jullie meer of minder Partij van de Arbeid?” [PVV aanhang scandeert] ” MINDER….! MINDER, MINDER, MINDER MINDER MINDER MINDER……..!Wilders:”En de derde vraag is. En ik mag het eigenlijk niet zeggen, want er wordt aangifte tegen je gedaan en misschien zijn er zelfs D’66 Officieren, die je een proces aandoen, maar de vrijheid van meningsuiting is een groot goed en we hebben niets gezegd wat niet mag, we hebben niets gezegd wat niet klopt, dus ik vraag aan jullie:”Willen jullie, in deze stad en in Nederland, meer of minder Marokkanen?”[PVV aanhang scandeert]  ” ” MINDER….! MINDER, MINDER, MINDER MINDER MINDER MINDER……..!”  ” MINDER….! MINDER, MINDER, MINDER MINDER MINDER MINDER……..!
Wilders:”Dan gaan we dat regelen”GELACH[Wilders glimlacht]

EINDE MINDER MINDER VRAAG OP YOUTUBE

AI-overzicht
De verontwaardiging rondom de ‘minder, minder’-uitspraken van PVV-leider Geert Wilders ontstond in 2014, toen hij zijn achterban vroeg of zij “minder Marokkanen” in Nederland wilden. Dit leidde tot massale maatschappelijke ophef, aangiftes en een jarenlang juridisch proces. [1]
Belangrijke details over deze gebeurtenis en de nasleep:
  • De uitspraak: Tijdens een campagnebijeenkomst in maart 2014 vroeg Wilders aan zijn publiek of zij meer of minder Marokkanen wilden. Toen het publiek “minder, minder” riep, antwoordde hij: “Dat gaan we regelen”. [1]
  • De maatschappelijke reactie: De uitlatingen leidden tot grote verontwaardiging in de politiek en de samenleving. Vele organisaties, politici en burgers spraken zich uit tegen de uitspraken, die zij als discriminerend en racistisch bestempelden. [1]
  • De juridische strijd: De uitspraken resulteerden in een historische rechtszaak. Wilders werd vervolgd voor groepsbelediging en aanzetten tot haat en discriminatie. [1]
  • De uitspraak van de Hoge Raad: In juli 2021 oordeelde de Hoge Raad definitief dat Wilders schuldig was aan groepsbelediging. Hij werd veroordeeld, al kreeg hij uiteindelijk geen straf of maatregel opgelegd. [1, 2, 3]
Uitgebreide analyses van het proces en de uitspraken zijn onder andere terug te lezen bij de NOS en Nederland Rechtsstaat. De achtergronden en context van het strafproces worden daarnaast gedetailleerd beschreven op de Wikipedia pagina over de tweede zaak-Wilders.
NOS

Hoge Raad handhaaft veroordeling Geert Wilders in ‘minder Marokkanen’-zaak

6 JULI 2021

De veroordeling van Geert Wilders voor groepsbelediging in het ‘minder Marokkanen’-proces, is definitief. Dat volgt uit een uitspraak van de Hoge Raad. De procureur-generaal had eerder al geadviseerd om het vonnis van het gerechtshof te handhaven.

Het hof veroordeelde Wilders in september vorig jaar in hoger beroep voor groepsbelediging, maar sprak hem vrij van het aanzetten tot haat en discriminatie met zijn ‘minder Marokkanen’-opmerking op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014. Net als de rechtbank legde het hof hem geen straf op.

Wilders ging tegen de uitspraak in cassatie. Volgens de PVV-leider zouden de politiek en ambtenarij hebben geholpen om hem veroordeeld te krijgen en zou er daarom sprake zijn geweest van een politiek proces. Wilders noemde Nederland een “corrupt land”, omdat “Marokkanen die steden en wijken in de fik steken daar meestal mee wegkomen”.

Verboden

De Hoge Raad oordeelt dat Wilders een groep mensen “met eenzelfde nationale afstamming” heeft beledigd, te weten de Marokkanen die in Nederland wonen. “Groepsbelediging is verboden volgens het Wetboek van Strafrecht”, zei de voorzitter. “Ook een politicus dient zich aan de grondbeginselen van de rechtsstaat te houden.”

Volgens de Hoge Raad ging Wilders met zijn uitlatingen voor een publiek in een Haags café te ver en waren zijn woorden, net als wat het hof eerder zei, “onnodig grievend” voor alle Marokkanen. De voorzitter wees erop dat uitlatingen wel provocerend mogen zijn, maar “niet mogen aanzetten tot onverdraagzaamheid”. “Het recht op de vrijheid van meningsuiting, in het bijzonder dat van een politicus, mag daarom een veroordeling niet in de weg staan”, luidt het oordeel.

Reactie Wilders

Wilders betreurt de uitspraak van de Hoge Raad.

De PVV-leider zegt dat hij zich niks zal aantrekken van de uitspraak. “Niks, maar dan ook helemaal niks. Deze uitspraak bestaat voor mij niet. Ik zal me bij volgende bijeenkomsten uitspreken zoals ik dat altijd doe, ik laat mij niet de mond snoeren.”

Tegen het oordeel van de Hoge Raad is geen beroep meer mogelijk.

EINDE

NEDERLAND RECHTSSTAAT

WILDERS IN HET BEKLAAGDENBANKJE

18 APRIL 2016

https://www.nederlandrechtsstaat.nl/wilders-in-het-beklaagdenbankje/

Het duurde maar liefst twee jaar, maar nu is het dan toch begonnen: het Wilders-proces. Of eigenlijk: het Wilders II-proces, want vijf jaar geleden stond de bekende politicus ook terecht. Waar moet op gelet worden tijdens dit proces? Wat maakt dit proces anders dan vijf jaar geleden? En: in welk spanningsveld moeten de rechters opereren? Een analyse van Geurt Henk Spruyt.

‘Willen jullie in deze stad en in Nederland meer of minder Marokkanen?’ Deze, inmiddels beruchte, vraag stelde Wilders twee jaar geleden op een bijeenkomst van de PVV in Den Haag. Het aanwezige publiek gaf een antwoord door te scanderen: ‘Minder, minder.’ Daarop reageerde Wilders door te zeggen: ‘Dat gaan we regelen’. Deze beruchte vraag vormde niet alleen de opmaat voor het vertrek van een aantal actieve PVV’ers, maar leidde ook tot een golf van verontwaardiging. Duizenden mensen spraken hun afschuw uit en voegden de daad bij het woord door aangifte te doen bij de politie. Het Openbaar Ministerie ging over tot vervolging wegens groepsbelediging (art. 137c Wetboek van Strafrecht) en wegens het aanzetten tot haat en discriminatie (art. 137d Wetboek van Strafrecht).

Wilders I-proces
Het proces vanwege de ‘minder Marokkanen’ uitspraak verschilt van het proces vijf jaar geleden, omdat toen de vraag centraal stond tot hoever kritiek op de islam en op het immigratiebeleid mag gaan. De rechtbank Amsterdam sprak Wilders destijds vrij, om drie redenen. Ten eerste: veel uitlatingen waarvoor Wilders destijds terechtstond, gingen over de islam en niet over moslims. Met een verwijzing naar het zogenoemde Gezwel-arrest[1] overwoog de rechtbank Amsterdam toen:

‘De enkele omstandigheid dat grievende uitlatingen over een godsdienst ook de aanhangers van die godsdienst krenken, is volgens de Hoge Raad niet voldoende om die uitlatingen te kunnen gelijkstellen met uitlatingen over die aanhangers, dus over een groep mensen wegens hun godsdienst. Hieruit leidt de rechtbank af dat de wetgever uitdrukkelijk bedoeld heeft aanzetten tot haat tegen of discriminatie van mensen strafbaar te stellen. Uitlatingen over de godsdienst heeft de wetgever in beginsel buiten het bereik van artikel 137d Sr willen houden.’[2]

Ook een andere overweging van de rechtbank Amsterdam in het Wilders I-proces was opvallend. Bij haat-zaaiende uitlatingen moet er sprake zijn van ‘uitlatingen die een intrinsiek conflictueuze tweedeling schetsen. Om aan te kunnen zetten tot haat, een extreme emotie van diepe afkeer en vijandigheid, moet de uitlating welhaast altijd een krachtversterkend element bevatten.’[3] Dat was de tweede reden waarom Wilders werd vrijgesproken: zijn uitlatingen bevatten geen krachtversterkend element. Ten slotte deed Wilders een aantal uitspraken die doen denken aan de ‘minder Marokkanen’-uitspraak. Hij stelde onder meer: ‘De grenzen gaan nog diezelfde dag dicht voor alle niet-westerse allochtonen’; ‘Iedereen past zich aan onze dominante cultuur aan. Wie dat niet doet, is hier over twintig jaar niet meer. Die wordt het land uitgezet’, en: ‘We hebben een gigantisch probleem met moslims, het loopt aan alle kanten de spuigaten uit, en we komen met oplossingen waarmee je een muis nog niet het hok in krijgt.’ De rechtbank oordeelde dat deze uitspraken zien op mensen, waarbij duidelijk moslims bedoeld worden. Echter, deze uitlatingen zetten toch niet aan tot haat, want ze bevatten geen krachtversterkend element. Doorslaggevend voor de rechtbank om Wilders vrij te spreken, is het feit dat

‘vanuit het perspectief van verdachte deze uitingen noodzakelijk zijn in een democratische samenleving. Hij stelt hiermee naar zijn mening maatschappelijke problemen aan de kaak. De rechtbank stelt vast dat in de periode, waarin de uitlatingen zijn gedaan, de multiculturele samenleving en immigratie een prominente rol hadden in het maatschappelijk debat. Naarmate dit debat heviger is, komt aan de vrijheid van meningsuiting meer ruimte toe. Zoals gezegd, mogen uitlatingen dan zelfs kwetsen, choqueren en verontrusten.’[4]

De uitlatingen van Wilders waren daarmee niet van ‘zodanige aard dat ze vanwege grensoverschrijdendheid strafbaar moeten worden geacht en daarmee uitgesloten van het publieke debat.’[5] Bovendien had Wilders verklaard met de voorgestelde maatregelen niet iedere moslim te willen treffen. Concluderend, de belangrijkste reden om Wilders vrij te spreken is het feit dat hij heeft deelgenomen aan het maatschappelijk debat.

Wilders II-proces: de dilemma’s
En daarmee zijn we ook bij het hart van het Wilders II-proces. Tot waar reiken de grenzen van de vrijheid van meningsuiting voor een politicus? Is het wenselijk dat een rechter politici beknot in hun uitingsvrijheid? In de rechtspraak van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) wordt enerzijds gewezen op de vrijheid van een politicus om bij te dragen aan het politieke en publieke debat. Deze vrijheid is van wezenlijk belang binnen een democratische samenleving. Deze uitspraken mogen kwetsen, choqueren en verontrusten en kunnen slechts om zeer dringende redenen worden beperkt. Anderzijds wordt er door het EHRM ook gewezen op de verantwoordelijkheid van een politicus. Een voorbeeld daarvan vormt de zaak Erbakan, waarbij het EHRM overwoog dat politici in hun openbare uitspraken woorden vermijden die de onverdraagzaamheid zouden kunnen aanwakkeren. In het arrest Féret overwoog het EHRM dat het aanzetten tot uitsluiting van vreemdelingen een fundamentele aantasting van mensenrechten inhoudt en van iedereen, met inbegrip van politici, en bijzondere voorzorg verlangt.[6] De Haagse rechters in het Wilders II-proces staan voor het dilemma welke kant benadrukt moet worden: de vrijheid van een politicus of diens verantwoordelijkheid?

Een ander dilemma voor de rechters in Den Haag betreffen de omstandigheden van het geval. In de Nederlandse rechtspraak is een ‘driestappenmodel’ ontwikkeld dat in (groeps)beledigingszaken standaard is: zijn de uitlatingen op zichzelf beledigend, maakt de context dat anders en zo ja, zijn de uitlatingen dan toch onnodig grievend?[7] De ‘minder Marokkanen’ uitspraak staat in een bredere context. Wilders vroeg het aanwezige publiek ook of zij meer of minder PvdA wilden en meer of minder Europese Unie. In die zin kunnen de drie vragen gezien worden als een retorische simplificatie van het PVV-verkiezingsprogramma. Daar staat tegenover dat de uitspraken doelbewust gebezigd zijn, en dat een PVV-medewerker de aanwezigen had geïnstrueerd om duidelijk ‘minder, minder’ te scanderen. Bovendien kan betoogd worden dat de ‘minder Marokkanen’ uitspraak onnodig grievend is ten opzichte van de Marokkaanse bevolkingsgroep. Wilders heeft zijn uitspraak later wel genuanceerd tijdens een persconferentie.[8] Wilders heeft niet de intentie Marokkanen uit Nederland te zetten, maar hij wil wel minder immigratie vanuit islamitische landen, vrijwillige remigratie bevorderen en criminele Marokkanen uit Nederland zetten door hun paspoort te ontnemen.

Recente rechtspraak
In het Wilders I-proces ging het om kritiek op de islam en het Nederlandse immigratiebeleid in het kader van het maatschappelijke debat. In het Wilders II-proces gaat het om groepsbelediging, maar de vraag is of de ‘minder Marokkanen’ uitspraak gekwalificeerd kan worden als strafbare groepsbelediging of als een legitieme uitlating van een politicus in het kader van het maatschappelijk debat. Niet alleen de rechtsvragen verschillen, ook zijn er recentelijk twee arresten gewezen door de Hoge Raad, waarin hij de grenzen van de vrijheid van meningsuiting aanscherpt. In het arrest Delano Felter, overwoog de Hoge Raad dat een politicus
‘daadwerkelijk in staat moet zijn zaken van algemeen belang aan de orde te stellen ook als zijn uitlatingen kunnen kwetsen, chocqueren of verontrusten, maar anderzijds ook de verantwoordelijkheid die de politicus in het publieke debat draagt om te voorkomen dat hij uitlatingen verspreidt die strijdig zijn met de wet en de met de grondbeginselen van de democratische rechtsstaat. Daarbij gaat het niet uitsluitend om uitlatingen die aanzetten tot haat of geweld of discriminatie, maar ook om uitlatingen die aanzetten tot onverdraagzaamheid.’[9]

Deze laatste zin is ontleend aan rechtspraak van het EHRM, en bevat een nadere begrenzing van de vrijheid van meningsuiting. Uitspraken van politici mogen niet aanzetten tot onverdraagzaamheid. Niet alleen dit arrest is in het nadeel van Wilders, ook een andere door de Hoge Raad gewezen uitspraak. Daarbij overwoog de Hoge Raad, in navolging van de parlementaire geschiedenis, dat het woord ‘ras’ in artt. 137c en 137d WSr, in de ruime zin moet worden verstaan, en daarmee huiskleur, afkomst of nationale of etnische afstamming omvat.[10] In dit arrest hadden de hoofdverdachte en zijn mededemonstranten gescandeerd: ‘Ali B. en Mustapha, ga toch terug naar Ankara’. Dit werd door de Hoge Raad gezien als het aanzetten tot discriminatie.

Slot
Het tweede proces Wilders leidde opnieuw tot veel commotie over het al dan niet hacken van processtukken en de oproep van Wilders aan rechter Elianne van Rens om op te stappen. Maar dat is niet waar het proces om draait. Het gaat om de fundamentele vraag tot hoever een politicus mag gaan in zijn uitlatingen en wat de strafrechtelijke grenzen van de vrijheid van meningsuiting zijn. Alhoewel twee recentelijk gewezen arresten van de Hoge Raad nadelig uit kunnen pakken voor Wilders, is de uitkomst nog steeds spannend. Hoe zullen de Haagse rechters Wilders’ taak en positie als politicus beoordelen, en hoe zullen zij de -gecompliceerde- omstandigheden van dit specifieke geval meewegen?

 

[1]HR 10 maart 2009, ECLI:NL:HR:2009:BF0655.
[2]Rb. Amsterdam 23 juni 2011, ECLI:NL:RBAMS:2011:BQ9001, r.o. 4.2.
[3]Rb. Amsterdam 23 juni 2011, ECLI:NL:RBAMS:2011:BQ9001, r.o. 4.3.1.
[4]Rb. Amsterdam 23 juni 2011, ECLI:NL:RBAMS:2011:BQ9001, r.o. 4.3.2.
[5]Rb. Amsterdam 23 juni 2011, ECLI:NL:RBAMS:2011:BQ9001, r.o. 4.3.2.
[6]Zie ook: Rb. Amsterdam 23 juni 2011, ECLI:NL:RBAMS:2011:BQ9001, r.o. 4.3.1.
[7]HR 14 januari 2003, ECLI:NL:HR:2003:AE7632, NJ2003/261 m.nt. P.A.M. Mevis.
[8]Nog steeds te zien op: http://www.youtube.com/watch?v=6viE70_C6a0.
[9]HR 16 december 2014, ECLI:NL:HR:2014:3583, r.o. 4.4.4.
[10]HR 29 maart 2016, ECLI:NL:HR:2016:511, r.o. 3.5.
WIKIPEDIA
TWEEDE ZAAK- GEERT WILDERS
https://nl.wikipedia.org/wiki/Tweede_zaak-Geert_Wilders

Reacties uitgeschakeld voor Noot 81D/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers

· 4:47 pm

Noten 81B en 81C/Waarschuwing

[81B]
NORMALISERING VAN  EXTREEM-RECHTSE PARTIJEN EN HET OVERTON VENSTER
AI OVERZICHT
AI-overzicht
De normalisering van extreemrechtse partijen is nauw verbonden met het Overton-venster: het spectrum van ideeën dat het publiek acceptabel vindt. Door radicale standpunten herhaaldelijk te uiten en op te schuiven, verschuift de grens van hetgeen als ‘normaal’ wordt beschouwd, waardoor voorheen ondenkbare denkbeelden mainstream raken. [1, 2, 3, 4]
Wat is het Overton-venster?
Het Overton-venster (vernoemd naar politiek analist Joseph Overton) verdeelt politieke ideeën in een spectrum van ondenkbaar, radicaal en acceptabel, tot gangbaar en beleid. Wat binnen dit venster valt, is niet statisch. Het wordt bepaald door wat de maatschappij tolereert. [1]
Het mechanisme van normalisering
Extreemrechtse en rechts-extremistische groeperingen proberen doelbewust dit venster te verleggen. Dit gebeurt vaak via een aantal specifieke stappen: [1]
  • De schokgrens doorbreken: Door extreme uitspraken of controversiële standpunten te lanceren, verleggen deze partijen de aandacht. Wat voorheen als schandalig werd gezien, wordt nu onderwerp van gesprek. [1]
  • Normalisering door herhaling: Wanneer extreme standpunten (bijvoorbeeld over immigratie of de democratische rechtsorde) constant worden herhaald in debatten, wennen mensen eraan. Het idee verliest zijn scherpe randjes en wordt ‘geaccepteerd’ als legitieme mening. [1]
  • Strategische inbedding: Media en gematigde politieke partijen nemen (soms onbewust) de terminologie of frames van extreemrechts over. Hierdoor wordt het gedachtegoed onderdeel van de reguliere politiek. [1, 2, 3]
Gevolgen voor de politiek en samenleving
Het verschuiven van het Overton-venster naar rechts heeft directe gevolgen. Ideeën die ooit aan de radicale randen van het spectrum stonden – zoals het uitsluiten van specifieke bevolkingsgroepen of het afzwakken van instituties – worden bespreekbaar en kunnen uiteindelijk in wetgeving worden omgezet. [1, 2, 3]
Volgens de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is dit verschuiven van het maatschappelijk debat een belangrijk doelwit voor rechts-extremistische groepen. De reguliere democratische partijen staan hierdoor voor de uitdaging om hun eigen democratische grenzen te bewaken, zonder de kiezers van deze partijen volledig buiten te sluiten. [1, 2, 3]
Meer achtergrond over de werking van het Overton-venster en de fasen van politieke normalisering vind je via de uitgebreide pagina op Wikipedia. [1]
WIKIPEDIA
OVERTON-VENSTER

[81C]

NORMALISERING VAN  EXTREEM-RECHTSE PARTIJEN EN HET OVERTON VENSTER
AI OVERZICHT
AI-overzicht
De normalisering van extreemrechtse partijen is nauw verbonden met het Overton-venster: het spectrum van ideeën dat het publiek acceptabel vindt. Door radicale standpunten herhaaldelijk te uiten en op te schuiven, verschuift de grens van hetgeen als ‘normaal’ wordt beschouwd, waardoor voorheen ondenkbare denkbeelden mainstream raken. [1, 2, 3, 4]
Wat is het Overton-venster?
Het Overton-venster (vernoemd naar politiek analist Joseph Overton) verdeelt politieke ideeën in een spectrum van ondenkbaar, radicaal en acceptabel, tot gangbaar en beleid. Wat binnen dit venster valt, is niet statisch. Het wordt bepaald door wat de maatschappij tolereert. [1]
Het mechanisme van normalisering
Extreemrechtse en rechts-extremistische groeperingen proberen doelbewust dit venster te verleggen. Dit gebeurt vaak via een aantal specifieke stappen: [1]
  • De schokgrens doorbreken: Door extreme uitspraken of controversiële standpunten te lanceren, verleggen deze partijen de aandacht. Wat voorheen als schandalig werd gezien, wordt nu onderwerp van gesprek. [1]
  • Normalisering door herhaling: Wanneer extreme standpunten (bijvoorbeeld over immigratie of de democratische rechtsorde) constant worden herhaald in debatten, wennen mensen eraan. Het idee verliest zijn scherpe randjes en wordt ‘geaccepteerd’ als legitieme mening. [1]
  • Strategische inbedding: Media en gematigde politieke partijen nemen (soms onbewust) de terminologie of frames van extreemrechts over. Hierdoor wordt het gedachtegoed onderdeel van de reguliere politiek. [1, 2, 3]
Gevolgen voor de politiek en samenleving
Het verschuiven van het Overton-venster naar rechts heeft directe gevolgen. Ideeën die ooit aan de radicale randen van het spectrum stonden – zoals het uitsluiten van specifieke bevolkingsgroepen of het afzwakken van instituties – worden bespreekbaar en kunnen uiteindelijk in wetgeving worden omgezet. [1, 2, 3]
Volgens de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is dit verschuiven van het maatschappelijk debat een belangrijk doelwit voor rechts-extremistische groepen. De reguliere democratische partijen staan hierdoor voor de uitdaging om hun eigen democratische grenzen te bewaken, zonder de kiezers van deze partijen volledig buiten te sluiten. [1, 2, 3]
Meer achtergrond over de werking van het Overton-venster en de fasen van politieke normalisering vind je via de uitgebreide pagina op Wikipedia. [1]
WIKIPEDIA
OVERTON-VENSTER

Reacties uitgeschakeld voor Noten 81B en 81C/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers

· 4:45 pm

Noot 81A/Waarschuwing

[81A]

Reacties uitgeschakeld voor Noot 81A/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers

· 4:42 pm

Noot 81/Waarschuwing

[81]
  • Exclusief burgerschap: Het recht op leven en burgerschap wordt gekoppeld aan etniciteit. Zij streven naar een samenleving ‘gezuiverd’ van minderheden, migranten en politieke tegenstanders.
 
VRAAG ASTRID ESSED AAN AI
WAT ZIJN DE KENMERKEN VAN EEN NEO NAZI PARTIJ
ANTWOORD AI
AI-overzicht
Een neo nazipartij streeft naar het voortzetten van de ideologie van het nationaalsocialisme. Dit gedachtegoed is gebaseerd op het boek Mein Kampf van Adolf Hitler. [1, 2, 3]
De belangrijkste kenmerken van dergelijke partijen en bewegingen zijn:
  • Extreme nationalistische superioriteit: Ze propageren een ideologie waarin het eigen ras of de eigen natie superieur wordt geacht, vaak gekoppeld aan openlijk antisemitisme, racisme en islamofobie.
  • Autoritair leiderschap: Een voorkeur voor een dictatoriaal bestel met een sterke, onaantastbare leider, waarbij democratische processen worden afgewezen.
  • Historische verheerlijking en ontkenning: Het verheerlijken van het Derde Rijk en de SS. Vaak ontkennen of bagatelliseren zij de Holocaust en andere misdaden uit de Tweede Wereldoorlog. [1]
  • Exclusief burgerschap: Het recht op leven en burgerschap wordt gekoppeld aan etniciteit. Zij streven naar een samenleving ‘gezuiverd’ van minderheden, migranten en politieke tegenstanders.
  • Antidemocratische acties: Het gebruik van intimidatie, complotdenken en in sommige gevallen gewelddadig activisme. [1]
De ideologie en verschijningsvormen kunnen variëren. Waar sommige groeperingen vasthouden aan traditionele, herkenbare symbolen, proberen andere modernere uitingen te gebruiken om een jonger publiek aan te spreken. [1]
Waarom zou u eigenlijk willen, dat een groep Nederlanders weggaat uit Nederland? [44.45]
[KAMERVOORZITTER]:
”Mevrouw de Vos”
[LIDEWIJ DE VOS, FRACTIEVOORZITTER FORUM VOOR DEMOCRATIE]
[44.47]
”Omdat eh een significant deel van deze groep zich meer associeert met het land waar zij oorspronkelijk vandaan komen of het land waar soms zelfs hun ouders, grootouders of zelfs overgrootouders vandaan komen en die mensen willen wij dus vrijwillig de mogelijkheid bieden om terug te keren naar daar waar hun voorouders vandaan komen.
Omdat zij zich dus blijkbaar niet zo associeren met Nederland.

Reacties uitgeschakeld voor Noot 81/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers

· 4:39 pm

Noot 80/Waarschuwing

[80]
FORUM VOOR DEMOCRATIE
IMMIGRATIE EN REMIGRATIE

Nederland weer van ons.

Forum voor Democratie wil dat Nederlanders zich weer thuis voelen in eigen land. Onze cultuur en identiteit moeten we behouden en versterken. Daarom stoppen we met asielopvang in Nederland, investeren we in opvang in de regio en stellen illegaal verblijf strafbaar. Met een naturalisatiestop van tien jaar en een GreenCard-systeem voor tijdelijke, waardevolle arbeidsmigranten. Door verdragen zoals Schengen en het VN-vluchtelingenverdrag op te zeggen, beschermen we onze welvaart en veiligheid en herpakken we de controle over onze grenzen. Daarnaast moedigen we remigratie aan met royale beurzen en coaches die terugkeer naar landen van herkomst begeleiden.

Een nieuwe kans voor Nederland: een trots, veilig land waar onze waarden centraal staan en we samen bouwen aan een sterke toekomst.

Immigratie

 

De afgelopen decennia heeft Nederland een ongekend hoge instroom van migranten en asielzoekers te verduren gekregen. Dit heeft diepe sporen nagelaten in onze samenleving. Niet alleen is de druk op onze verzorgingsstaat, sociale voorzieningen en woningmarkt fors toegenomen, ook de veiligheid, culturele identiteit en sociale cohesie zijn ernstig ondermijnd. Het straatbeeld in veel steden en dorpen is ingrijpend veranderd; Nederlandse tradities, waarden en gewoontes zijn steeds minder vanzelfsprekend. Waar immigratie vaak als verrijking wordt gepresenteerd, laat de praktijk zien dat de sociale en financiële kosten immens zijn. Volgens ramingen van CBS en NIDI heeft bij ongewijzigd beleid in 2050 tot 40% van de Nederlandse bevolking een migratieachtergrond.

Van 1995 tot 2015 bedroegen de kosten van deze migratie gemiddeld zo’n 19 miljard euro per jaar; in het afgelopen decennium zijn die zelfs toegenomen tot 27 miljard per jaar. Alles bij elkaar komt dit neer op honderden miljarden euro’s – geld dat beter ingezet had kunnen worden voor zorg, onderwijs, veiligheid en het verlagen van belastingen. Met name migratie uit niet-westerse landen legt een onevenredig grote druk op de samenleving. De berekende kosten per niet-Westerse migrant bedragen tussen de 400.000 en 600.000 euro. Dit toont aan dat het huidige beleid onhoudbaar is – zowel sociaal als economisch. Het is tijd om het roer radicaal om te gooien: Nederland moet weer baas in eigen huis worden, met een migratiebeleid dat gericht is op bescherming van onze cultuur, welvaart en veiligheid.

Wij willen:

  • Asielstop en afschaffing COA: We stoppen met het opnemen van nieuwe asielzoekers, breken lopende procedures af en ontmantelen het COA, zodat opvang in de regio de norm wordt.
  • Asielprocedures alleen buiten Nederland: We laten nieuwe asielaanvragen uitsluitend via Nederlandse consulaten in conflictregio’s indienen, zodat ons land niet langer overspoeld wordt door proceduremigranten.
  • Strafbaarstelling illegaliteit: We maken illegaal verblijf strafbaar en zetten actief in op opsporing en uitzetting, zodat ons land niet langer een toevluchtsoord is voor uitgeprocedeerden.
  • Uitgeprocedeerde illegalen naar opvang in derde landen: We sluiten verdragen met (Afrikaanse) landen voor het opnemen van illegalen die in Nederland zijn uitgeprocedeerd en weigeren om terug te keren, zodat Nederland niet langer gedwongen wordt deze personen op te vangen.
  • Boete betalen in plaats van EU-dwang: We conformeren ons niet langer aan Europese migratieafspraken en betalen desnoods een boete aan de EU (net als Hongarije), zodat we zelf weer zeggenschap krijgen over onze grenzen.
  • Sancties voor landen die weigeren onderdanen terug te nemen: We zetten alle diplomatieke en financiële middelen in (van uitzetten ambassadeurs tot intrekken landingsrechten en stilleggen van het betalingsverkeer) tegen landen die weigeren hun uitgeprocedeerde onderdanen terug te nemen, zodat we deze impasse eindelijk kunnen doorbreken.
  • Naturalisatiestop van 10 jaar: We verstrekken tien jaar lang geen nieuwe Nederlandse paspoorten, behalve aan huwelijkspartners en kinderen geboren uit Nederlandse ouders, zodat nationaliteit weer waarde krijgt.
  • Geen permanente verblijfsvergunning: We schaffen de permanente verblijfsvergunning af. Mensen die een tijdelijke verblijfsvergunning verkrijgen moeten iedere vijf jaar hun nut en noodzaak voor de Nederlandse samenleving bewijzen (vergelijkbaar met het Amerikaanse GreenCard systeem), zodat we hier alleen migranten krijgen die iets komen brengen en niet alleen iets komen halen.
  • AZC’s sluiten en Spreidingswet intrekken: We sluiten opvanglocaties in Nederland en trekken de Spreidingswet in, zodat gemeenten niet gedwongen worden migranten op te nemen.
  • Ernstige versobering opvang: Zolang ze nog niet gesloten zijn, versoberen we de COA-opvanglocaties en verbieden het verlaten van het terrein aan de bewoners, zodat de aanzuigende werking voor profiteurs ophoudt te bestaan en de veiligheid van omwonenden gegarandeerd is.
  • Vakantiegangers blijven weg: Asielzoekers die op vakantie gaan naar hun land van herkomst zijn duidelijk niet in gevaar, hun procedure wordt onmiddellijk beëindigd.
  • Moderne grensbewaking: We voeren flexibele grenscontroles in met moderne technologie en automatische controle op biometrische gegevens, zodat Nederlanders vrij kunnen reizen maar buitenlanders effectief gecontroleerd worden.
  • Uittreden uit internationale verdragen: We zeggen het VN-vluchtelingenverdrag, Schengen, het Marrakechpact en het EVRM op en streven naar een NEXIT, zodat Nederland volledig zelf kan bepalen wie ons land binnenkomt en wie niet.
  • Denaturalisatie bij zware criminaliteit: We ontnemen het Nederlanderschap aan dubbele paspoorthouders die veroordeeld zijn voor ernstige misdrijven, zodat criminelen ons land kunnen worden uitgezet.
  • Illegaal verblijf niet meer faciliteren: We stoppen gemeentelijke regelingen die illegaal verblijf faciliteren en beboeten gemeenten die dit toch doen, zodat illegaliteit niet beloond wordt.
  • Sociale voorzieningen pas na 10 jaar werk: We laten immigranten pas aanspraak maken op toeslagen en uitkeringen na tien jaar arbeid in Nederland, zodat Nederland niet meer aantrekkelijk is voor gelukszoekers.
  • Belasting op geldtransfers (remittances): We voeren een heffing tot 40% in op geld dat migranten naar hun herkomstlanden overmaken (€18 miljard in 2024), zodat Nederlands geld niet naar het buitenland vloeit. Het frauderen hiermee wordt zwaar bestraft en leidt tot intrekking van de verblijfsvergunning.
  • GreenCard-systeem voor arbeidsmigratie: We introduceren een streng gereguleerd GreenCard-model voor tijdelijke werkvergunningen, zodat alleen economisch waardevolle migranten – die cultureel compatibel zijn – tijdelijk kunnen bijdragen zonder uitzicht op naturalisatie.

Remigratie

Zelfs als we de grenzen vandaag volledig zouden sluiten en geen enkele migrant meer toelaten, blijven de gevolgen van decennialang opengrenzenbeleid bestaan. Er zijn miljoenen mensen naar Nederland gekomen die vaak niet of nauwelijks integreren. Zij leven in eigen gemeenschappen, spreken de taal slecht en voelen zich weinig verbonden met onze samenleving. Dat zorgt voor blijvende druk op scholen, zorg, huisvesting en sociale zekerheid. Een migratiesaldo van nul zou dit probleem niet oplossen, want de groepen die al hier zijn en niet aarden, blijven structureel veel kosten en spanningen veroorzaken.

Onderzoek toont aan hoe groot deze lasten zijn. Een Somalische migrant kost de Nederlandse samenleving gemiddeld €688.000 over zijn hele leven, een Syrische migrant gemiddeld €375.000. Deze bedragen bestaan uit uitkeringen, toeslagen, zorg en andere voorzieningen. De rekening komt terecht bij de Nederlandse belastingbetaler, terwijl de samenleving intussen steeds meer onder druk staat: er zijn minder woningen beschikbaar, minder ziekenhuisplekken, enzovoorts. Daarom is het niet genoeg om de instroom te stoppen: we moeten ook inzetten op remigratie. Wij willen mensen die hier niet aarden actief ondersteunen bij hun terugkeer. Met een remigratiebeurs maken we de terugkeer financieel aantrekkelijk, en met remigratiecoaches zorgen we voor begeleiding bij het vinden van werk, huisvesting en voorzieningen in het thuisland. Zo helpen we hen een toekomst elders op te bouwen, terwijl Nederland de ruimte, middelen en sociale samenhang terugkrijgt die dringend nodig zijn.

Wij willen:

  • Negatief migratiesaldo: We streven naar meer mensen die terugkeren dan dat er binnenkomen, zodat Nederland weer beheersbaar wordt voor de komende generaties.
  • Remigratiebeurzen en -coaches: We bieden migranten en hun kinderen en kleinkinderen remigratiebeurzen en begeleiding door coaches aan, zodat terugkeer naar hun landen van herkomst haalbaar en aantrekkelijk wordt.
  • Biometrische registratie van remigranten: We slaan biometrische kenmerken van remigranten op, zodat zij na terugkeer niet opnieuw naar Nederland kunnen komen.

Reacties uitgeschakeld voor Noot 80/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers

· 4:37 pm

Noot 79/Waarschuwing

[79]
AI OVER GOUDEN DAGERAAD
AI-overzicht
Gouden Dageraad (Chrysi Avgi) is een voormalige Griekse, neonazistische politieke partij die door de rechter definitief is bestempeld als criminele organisatie. Ooit de op twee na grootste partij van het land, is de beweging inmiddels juridisch en electoraal ontmanteld. [1, 2, 3, 4]
Recente Ontwikkelingen
  • Maart 2026: Het gerechtshof in Athene bevestigde in hoger beroep unaniem de veroordelingen van de partijtop, waarmee de status als criminele organisatie definitief in steen is gebeiteld. [1]
  • September 2025: Partijleider Nikolaos Michaloliakos werd onder strikte voorwaarden (waaronder huisarrest) vrijgelaten uit de gevangenis vanwege zijn gezondheid. [1]
  • Politieke impact: De partij zelf is van het politieke toneel verdwenen, al doken geestverwante groeperingen (zoals de partij Spartanen) later op in het Griekse parlement. [1]
Korte Historie & Achtergrond
  • Oprichting: Opgericht in 1993 door Nikolaos Michaloliakos, gebaseerd op een extreem-nationalistische en neonazistische ideologie. [1]
  • Politieke opkomst: Tijdens de zware Griekse economische crisis (rond 2012) wist de partij veel stemmen te winnen door gewelddadig anti-immigratiestandpunt te combineren met voedsel- en hulpacties exclusief voor Grieken. [1, 2]
  • De Val: Na jaren van intimidatie, mishandeling en de moord op de linkse artiest Pavlos Fyssas in 2013, startte justitie een megaproces. [1, 2]
  • Historisch vonnis: In oktober 2020 oordeelde de rechtbank dat tientallen kopstukken en leden schuldig waren aan het leiden van en deelnemen aan een criminele organisatie. [1, 2]
Meer gedetailleerde achtergronden over dit proces zijn te vinden op Wikipedia over Gouden Dageraad. Een uitgebreide analyse van de rechtszaak is beschikbaar via het artikel van de Universiteit Leiden.

WIKIPEDIA
GOUDEN DAGERAAD
UNIVERSITEIT LEIDEN

De Gouden Dageraad-uitspraak en de onontkoombare aard van taal

26 OCTOBER 2020
Op 7 oktober veroordeelde een rechtbank in Athene, Griekenland, de leiders van de extreemrechtse Gouden Dageraad-partij voor het besturen van een criminele organisatie. Marina Terkourafi, hoogleraar Sociolinguïstiek, bespreekt de historische uitspraak voor het Leiden International Studies Blog.

De opkomst en ondergang van Gouden Dageraard

Gouden Dageraad werd opgericht in 1983, maar pas in 2010 wist de extreemrechtse politieke beweging een sterke positie te verwerven in zowel het lokale als het nationale politieke veld. Gouden Dageraad staat bekend om haar neonazistische ideologie en een extreemrechtse politieke agenda. In de loop der jaren zijn meerdere partijleden in verband gebracht met een reeks moorden en gewelddadige aanvallen op immigranten en politieke tegenstanders. Nu, na een vijf jaar durend proces, is Gouden Dageraard door de Griekse rechtbank bestempeld als een criminele organisatie, wat de facto een einde brengt aan hun politieke activiteiten. In totaal werden 57 partijleden, inclusief prominente leiders, veroordeeld voor het leiden van of het behoren tot een criminele organisatie.

‘Alleen voor Grieken’

Volgens Terkourafi kan het bestuderen ideologieën over taal helpen verklaren waarom het politieke discours van Gouden Dageraad bij een aantal kiezers aansloeg. Tijdens de achttiende en negentiende eeuw populariseerden Griekse intellectuelen het idee van een sinds the oudheid tot aan de moderne tijd ononderbroken taalkundige continuïteit van de Griekse taal. Gouden Dageraad gebruikte dit idee van taalkundige continuïteit om ideeën over raszuiverheid van de Griekse natie te promoten. Terkourafi: ‘Deze visie op taalkundige continuïteit is een belangrijk onderdeel van de hedendaagse Griekse identiteit. Maar het heeft ook aanleiding gegeven voor een door Gouden Dageraad aangehangen discours over biologisch nationalisme.’

‘Dit discours uit zich in Gouden Dageraad’s strikte opvatting over wie zichzelf “Grieks” mag noemen; namelijk alleen degenen wiens beide ouders Grieks zijn. Gouden Dageraad lanceerde soms buurtinitiatieven die “alleen voor Grieken” beschikbaar waren, zoals gaarkeukens, gezondheidszorg en kinderopvang,’ legt de hoogleraar uit. Andere taalkundige ideologieën die door Gouden Dageraad voor politieke doeleinden werden uitgebuit, zijn onder meer een sterk geloof in de superioriteit van de Griekse taal en een taalintolerantie ten opzichte van andere talen die in Griekenland worden gesproken.

Nationalisme dat geworteld is in onze taal

 

Terkourafi stelt dat het onontkoombare aard van taal, we kunnen immers niet zonder, betekent dat het vonnis slechts het begin is van het ontwortelen van racisme en neonazisme in Europese samenlevingen. ‘Als nationalisme de woorden die we gebruiken betekenis geeft, heeft men geen andere keuze dan dezelfde termen te gebruiken om zichzelf uit te drukken. Als het Griekse ‘banaal nationalisme’ is gebaseerd op de taalkundige elementen die Gouden Dageraad in zijn redevoering gebruikte, is het bijna onmogelijk om buiten deze categorieën te spreken of te denken zonder on-Grieks te klinken. We worden hierdoor geconfronteerd met het probleem dat wanneer populistische uitspraken niet langer als “schandalig” worden beschouwd, hetgeen dat overblijft – namelijk de woorden die wij blijven gebruiken – misschien te vertrouwd is om makkelijk te kunnen verwerpen. Het einde van racisme en neonazisme uit Europese samenlevingen vereist daarom een volledige heroverweging en nieuwe conceptualisatie van wat het betekent om in de  eenentwintigste eeuw als burger tot een natie te behoren.’

Reacties uitgeschakeld voor Noot 79/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers

· 4:36 pm

Noot 78/Waarschuwing

[78]
VRAAG ASTRID ESSED AAN AI
WAT ZIJN DE KENMERKEN VAN EEN NEO NAZI PARTIJ
ANTWOORD AI
AI-overzicht
Een neo nazipartij streeft naar het voortzetten van de ideologie van het nationaalsocialisme. Dit gedachtegoed is gebaseerd op het boek Mein Kampf van Adolf Hitler. [1, 2, 3]
De belangrijkste kenmerken van dergelijke partijen en bewegingen zijn:
  • Extreme nationalistische superioriteit: Ze propageren een ideologie waarin het eigen ras of de eigen natie superieur wordt geacht, vaak gekoppeld aan openlijk antisemitisme, racisme en islamofobie.
  • Autoritair leiderschap: Een voorkeur voor een dictatoriaal bestel met een sterke, onaantastbare leider, waarbij democratische processen worden afgewezen.
  • Historische verheerlijking en ontkenning: Het verheerlijken van het Derde Rijk en de SS. Vaak ontkennen of bagatelliseren zij de Holocaust en andere misdaden uit de Tweede Wereldoorlog. [1]
  • Exclusief burgerschap: Het recht op leven en burgerschap wordt gekoppeld aan etniciteit. Zij streven naar een samenleving ‘gezuiverd’ van minderheden, migranten en politieke tegenstanders.
  • Antidemocratische acties: Het gebruik van intimidatie, complotdenken en in sommige gevallen gewelddadig activisme. [1]
De ideologie en verschijningsvormen kunnen variëren. Waar sommige groeperingen vasthouden aan traditionele, herkenbare symbolen, proberen andere modernere uitingen te gebruiken om een jonger publiek aan te spreken. [1]
WIKIPEDIA
NEONAZISME

Reacties uitgeschakeld voor Noot 78/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers

· 4:35 pm

Noot 77/Waarschuwing

[77]
3. Connecties met extremistische organisaties in NederlandVorige maand onthulde de Volkskrant dat verschillende kandidaat-gemeenteraadsleden van FVD connecties hebben met extremistische organisaties zoals de door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in de gaten gehouden Geuzenbond, de nationaalsocialistische Nederlandse VolksUnie (NVU) en het extremistische Voorpost. De nummer 2 in Nieuwegein, Frank Folkerts, zat bij de NVU en noemde de Duitse bezetting een “ideologische bevrijding”. NRC meldde dat een medeoprichter van het door de AIVD als antidemocratisch gekwalificeerde Erkenbrand op de FVD-kandidatenlijst in Amsterdam staat. FVD weigert afstand te nemen van deze connecties. Een woordvoerder van de partij zei in het algemeen wel “ontzettend trots” te zijn op de kandidatenlijsten. Ook op het door de JFVD georganiseerde kerstgala in 2025 waren Nederlandse rechtsextremisten aanwezig, zoals de voor racisme veroordeelde John A. van White Lives Matter en leden van de Geuzenbond.”

De groei van FVD en de normalisering van extreemrechts

19 MAART 2026

De landelijke partij die bij de gemeenteraadsverkiezingen van gisteren de grootste zetelwinst heeft geboekt is Forum voor Democratie (FVD). Het aantal kiezers voor de partij is ten opzichte van 2022 ongeveer verviervoudigd. FVD werd de grootste in Velsen en Epe, en boekte grote winst in gemeenten als Purmerend (van 2 naar 5 zetels), Eindhoven (van 1 naar 3) en Doetinchem (van 1 naar 4). In alle gemeenten waar FVD deelnam lijkt de partij ten minste één zetel te hebben behaald.

Deze goede uitslag voor de partij van Thierry Baudet komt gedeeltelijk doordat FVD in veel meer gemeenten heeft meegedaan (104 gemeenten) dan de andere partijen op uiterst rechts. Het is goed mogelijk dat behoorlijk wat mensen die eigenlijk op bijvoorbeeld JA21 (7 gemeenten), de BBB (29 gemeenten) of de PVV (40 gemeenten) hadden willen stemmen, of enthousiast worden van de verhalen van Gidi Markuszower of Mona Keijzer, uiteindelijk het vakje voor FVD rood hebben gekleurd.

Het aantal gemeenten waarin FVD meedoet is echter niet de enige verklaring voor haar succes. Het afgelopen jaar doet de partij het steeds beter onder kiezers. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van november vorig jaar groeide FVD van drie naar zeven zetels. En qua ledenaantallen is de partij volgens haar eigen rapportages inmiddels de grootste van het land.

Deze groei van FVD is opvallend, want nog niet zo lang geleden werd de partij door veel mensen nog afgeschreven als een marginaal fenomeen.

FVD toch weer in de lift

Na haar oprichting in 2016, en een grote verkiezingsoverwinning bij de Provinciale Statenverkiezingen in 2019, stortte FVD in de jaren daarna langzaam in. Tussen 2019 en 2022 werd FVD gedomineerd door conflict en ophef: het royement van Henk Otten, racistische en antisemitische berichten in appgroepen van jongerenbeweging JFVD, de afsplitsing van onder anderen Joost Eerdmans en Annabel Nanninga, de uitspraken van Baudet tijdens de coronapandemie over kwaadaardige reptielen die de wereld zouden besturen en de maanlanding die niet zou hebben plaatsgevonden. Mede als gevolg van alle ophef bleef het succes van de partij beperkt.

Maar achter de schermen bouwde FVD aan iets nieuws: aan een beweging waarvoor het winnen van zetels slechts één van de kerndoelen is. Geïnspireerd op het Gramsciaanse idee van een cultuurstrijd probeert de partij vooral ook via andere wegen invloed uit te oefenen. Met (initiatieven tot) een eigen datingapp, een cryptomunt, een woningbouwvereniging, voedselpakketten en scholen hoopt FVD een moderne zuil op te richten die vooral jongeren moet aanspreken en ideologisch moet scholen.

Door recent Lidewij de Vos naar voren te schuiven als het nieuwe gezicht van de partij probeert FVD bovendien een imagoverandering te bewerkstelligen. Terwijl de media Baudet lange tijd links lieten liggen vanwege zijn complottheorieën en extreme uitspraken, wordt De Vos wél uitgebreid geïnterviewd. Tegelijkertijd hanteert de partij een uitgekiende sociale mediastrategie waarmee ze, veel beter dan veel andere partijen, ook veel jongeren weet te bereiken. Deze jongeren zijn actief in de vele organisaties en activiteiten van FVD en vullen deels de kandidatenlijsten voor lokale en nationale verkiezingen.

FVD classificeren

En zo speelt FVD inmiddels weer een belangrijke rol op de uiterst rechtse flank, zowel in de gemeentelijke als landelijke politiek, en ook als onderdeel van het maatschappelijk middenveld. Maar FVD verschilt fundamenteel van andere partijen op uiterst rechts. Ze is namelijk extreem- in plaats van radicaal-rechts.

Politicologen maken een onderscheid tussen twee soorten uiterst rechtse partijen: radicaal-rechtse en extreemrechtse. Beide soorten propageren een specifieke vorm van nationalisme, ook wel nativisme genoemd, waarin ‘buitenstaanders’ en hun waarden en ideeën worden neergezet als een gevaar voor de natiestaat. Het kan daarbij gaan om bijvoorbeeld vluchtelingen, moslims, joden, mensen met een migratieachtergrond, of een combinatie hiervan. Beide vormen van uiterst rechts leggen bovendien sterk de nadruk op law and order: mensen (lees: buitenstaanders) die zich niet aan de regels en normen houden moeten hard worden aangepakt.

Maar radicaal- en extreemrechts verschillen op één cruciaal punt: waar radicaal-rechtse partijen zich afzetten tegen de liberale democratie, zetten extreemrechtse partijen zich af tegen de democratie tout court. Voor radicaal-rechtse partijen geldt dat zij de electorale democratie (bijv. het proces van verkiezingen en een vertegenwoordigend parlement) respecteren, maar opvattingen hebben die op gespannen voet staan met liberale principes en instituties zoals individuele rechten en vrijheden (zoals de vrijheid van religie of onderwijs) en het idee van checks and balances (bijvoorbeeld de corrigerende rol van de rechterlijke macht). Extreemrechtse partijen, daarentegen, geloven niet in cruciale aspecten van de democratie, streven uiteindelijk naar een niet-democratisch model van besluitvorming, en/of propageren geweld als een manier om politieke doelen te bereiken.

Het onderscheid tussen extreem- en radicaalrechts is dus zeer fundamenteel, maar kan in de praktijk soms lastig te maken zijn. Extreemrechtse partijen hebben er immers belang bij om zichzelf als gematigder voor te doen dan ze eigenlijk zijn. Hierbij maken zij bijvoorbeeld gebruik van frontstage en backstage retoriek, waarbij ze gematigdere taal gebruiken wanneer zij voor een algemeen publiek spreken, en extremere taal wanneer zij voor de eigen achterban staan. Juist daarom is het van belang om niet alleen naar partijprogramma’s te kijken wanneer vastgesteld wordt of een partij mogelijk extreemrechts is.

Bovendien zijn er een aantal aanvullende ideologische indicatoren die kunnen wijzen op het extreemrechtse karakter van een partij, zoals het aanhangen van antisemitisme, biologisch racisme, en wit superioriteitsdenken. Andere klassieke extreemrechtse ideeën om alert op te zijn, zijn pleidooien voor een witte etnostaat, omvolking, en remigratie. Over deze elementen bij FVD raden wij deze doorwrochte analyse van historicus Robin te Slaa aan.

Veel radicaal-rechtse partijen distantiëren zich van rechtsextremisme, zeker wanneer zij door andere partijen geaccepteerd willen worden en regeringsverantwoordelijkheid willen nemen. Het Rassemblement National van Marine Le Pen in Frankrijk is hier een goed voorbeeld van. Die partij doet er alles aan om iedere associatie met extreemrechts te vermijden om zo de presidentsverkiezingen van 2027 te kunnen winnen.

FVD kiest voor een heel andere benadering. Laat ons vijf voorbeelden geven.

1. Van Houwelingen en tribunalen

In een Kamerdebat in 2021, ten tijde van de coronacrisis, vroeg Tweede Kamerlid namens D66, Sjoerd Sjoerdsma, of FVD’er Pepijn van Houwelingen afstand wilde nemen van de vergelijkingen die hij had gemaakt tussen het coronabeleid van het kabinet en het optreden van de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog. Van Houwelingen zei toen: “U bent niet in staat mijn vraag te beantwoorden, logisch, want uw misdaden! De misdaden van de heer Sjoerdsma zijn ook niet te vergelijken met een bepaalde periode omdat ze onvergelijkbaar zijn. Ze zijn op een wereldwijde schaal, zoals we van de globalisten nu kunnen verwachten. U moet zich diep en diep schamen. En uw tijd komt nog wel. Er komen tribunalen.” Dergelijke uitspraken zorgen ervoor dat intimidatie en bedreigingen steeds normaler worden.

2. Van Meijeren en geweld

In 2022 deed FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren twee uitspraken die de grens opzoeken als het gaat over het gebruik van geweld. Bij een boerenprotest zei hij dat “het niet altijd gezond is als er een taboe rust op het gebruik van geweld”. Eerder zei hij al “te hopen op een revolutionaire beweging die zich heel duidelijk onderscheidt van een protestbeweging en die bij wijze van spreken zou optrekken naar het parlement”. In eerste instantie veroordeelde de rechter in juni 2024 Van Meijeren voor opruiing (het aanzetten tot strafbare feiten of gewelddadig optreden tegen de overheid) wegens deze uitspraken. Recent werd hij in hoger beroep alsnog vrijgesproken, maar de rechter constateerde wel: “De verdachte heeft met zijn uitlatingen … de strafrechtelijke grens opgezocht”.

3. Connecties met extremistische organisaties in Nederland

Vorige maand onthulde de Volkskrant dat verschillende kandidaat-gemeenteraadsleden van FVD connecties hebben met extremistische organisaties zoals de door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in de gaten gehouden Geuzenbond, de nationaalsocialistische Nederlandse VolksUnie (NVU) en het extremistische Voorpost. De nummer 2 in Nieuwegein, Frank Folkerts, zat bij de NVU en noemde de Duitse bezetting een “ideologische bevrijding”. NRC meldde dat een medeoprichter van het door de AIVD als antidemocratisch gekwalificeerde Erkenbrand op de FVD-kandidatenlijst in Amsterdam staat. FVD weigert afstand te nemen van deze connecties. Een woordvoerder van de partij zei in het algemeen wel “ontzettend trots” te zijn op de kandidatenlijsten. Ook op het door de JFVD georganiseerde kerstgala in 2025 waren Nederlandse rechtsextremisten aanwezig, zoals de voor racisme veroordeelde John A. van White Lives Matter en leden van de Geuzenbond.

4. Connecties met extremisten buiten ons land

Al in 2017 kwam Baudet in opspraak omdat hij de Amerikaanse rechtsextremist Jared Taylor ontving om met hem van gedachten te wisselen toen hij door Erkenbrand naar Nederland was gehaald. Ook onderhoudt FVD al jaren nauwe banden met Dries van Langehove, een Vlaamse rechtsextremist die in 2024 definitief veroordeeld is voor onder meer aanzetten tot en verspreiden van racisme en negationisme. Van Langehove was te gast op de FVD-zomerschool in 2018, mocht aanschuiven bij het YouTube programma Forum Inside, en de partij voerde campagne om hem financieel te steunen. Begin 2026 bezocht Massimo Etalle, FVD-gemeenteraadslid in Den Haag, en partner van Lidewij de Vos, een remigratieconferentie georganiseerd door de omstreden Oostenrijkse rechtsextremist Martin Sellner. En op het eerdergenoemde JFVD-kerstgala bleken extreemrechtse kopstukken uit Duitsland, Ierland, en Slovenië aanwezig. FVD werkt internationaal ook structureel samen met extreemrechtse partijen. Zo is zij op Europees niveau lid van Europe of Sovereign Nations, opgericht door de Duitse AfD, dat al langere tijd als extreemrechts wordt geclassificeerd. Andere leden van de organisatie zijn de omstreden Poolse partij Konfederacja en het Franse Reconquete van Eric Zemour.

5. Verheerlijking van terrorisme en het naziregime

In de appgroepen van de jongerenvleugel van de partij, JFVD, heeft Timon Busscher de extreemrechtse terroristen Anders Breivik uit Noorwegen en Brenton Tarrant uit Nieuw-Zeeland, die samen meer dan 100 onschuldige burgers hebben vermoord, “het goddelijke duo” genoemd. Hij plaatste ook een geluidsopname, waarin hij het Horst Wessellied zingt. Dat was het officiële partijlied van de NSDAP, de partij van Adolf Hitler. Busscher staat op plek 3 bij de gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag. Marlon U., psychologiestudent aan de Vrije Universiteit en oprichter van de uiterst rechtse Vrijmoedige Studentenpartij (VSP), die nauwe banden met FVD onderhoudt, zong in het universiteitsgebouw meerdere keren het lied Erika, dat door het Duitse naziregime als propaganda werd gebruikt. Ook hebben Baudet en zijn partij regelmatig antisemitische complottheorieën onderschreven.

Normalisering van extremisme

FVD heeft er een sport van gemaakt om dit soort uitspraken en connecties te bagatelliseren. Ze zouden als grap bedoeld zijn, uit hun context zijn gehaald, of van zo lang geleden zijn dat het onzinnig is er nog over te beginnen. De partij haalt de schouders op en gaat verder. Juist deze reactie versterkt de verdenking van rechtsextremisme bij FVD. Zolang de partij geen duidelijke afstand neemt van rechtsextremistische organisaties en ideeën, en deze actief normaliseert, is het gerechtvaardigd om haar als extremistisch te bestempelen.

Bovendien laat het succes van de partij bij de gemeenteraadsverkiezingen zien dat extreemrechts gedachtegoed langzaam als ‘gewoner’ gezien wordt. Binnen het uiterst rechtse kamp lijkt de meest zorgelijke stroming – namelijk de stroming die het meest vijandig staat tegenover de democratie – terrein te winnen. Ideeën die nog niet zo lang geleden politiek onacceptabel waren, worden tegenwoordig makkelijker omarmd.

De democratie lijkt geen vaststaande verworvenheid meer te zijn. Dat is misschien wel de belangrijkste en meest zorgwekkende les van de recente opmars van FVD.

NOS

‘Racistische en extreemrechtse eregasten op kerstgala jongerentak FvD’

24 JANUARI 2026

Op het kerstgala van de jongerentak van Forum voor Democratie waren vorige maand gasten met racistische, identitaire en extreemrechtse opvattingen. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant(opent in nieuw venster). De krant noemt onder anderen de Nederlander John A., de Duitser Severin Köhler en de Sloveen Zan Zalec.

John A. werd vorig jaar tot een halfjaar cel veroordeeld voor de projectie van racistische teksten op de Erasmusbrug tijdens de jaarwisseling van 2022 naar 2023. Hij is een van de gezichten van White Lives Matter, een extremistische groep die gelooft dat het witte ras wordt bedreigd en beschermd moet worden.

De NOS keek in 2023 mee in het Telegram-kanaal van de groep. In een manifest stond dat de groep een land nastreeft waar minimaal 99 procent van de inwoners “blank” is. De mensen voor wie dat niet geldt, mogen tijdelijk verblijven als dat “ten gunste van de Blanken” is.

AIVD waarschuwt voor vechtclubs

John A. is ook lid van Active Club Dietsland. Dat is een van de rechts-extremistische vechtclubs waar de AIVD sinds enkele jaren voor waarschuwt. Die groepen bereiden zich volgens de inlichtingendienst voor op de in hun ogen “onvermijdelijke rassenstrijd”.

Voorzitter Iem Al Biyati van de jongerentak van FVD zegt in de Volkskrant hier niets van te weten. “Wat is een active club? Wat wordt daarmee bedoeld? (…) Zegt mij niets.” Ze zegt toch dat het goed zou kunnen dat leden van die clubs op het gala waren. “Er waren 300 man.”

Over de aanwezigheid van John A. zegt Biyati: “Zover ik weet, is die John niet veroordeeld wegens geweld, maar voor het uiten van een mening. Wij willen geen gedachtepolitie spelen en mensen uitsluiten vanwege het uiten van bepaalde meningen.”

Identitaire Beweging aanwezig op gala

Op het kerstgala van de jongerentak van FvD waren ook prominente gezichten van de Identaire Beweging, zoals de Duitser Severin Köhler. Hij was lid van de AfD, de partij die door de inlichtingendienst is bestempeld als rechts-extremistisch, maar de AfD zelf zou hem te extreem hebben gevonden. Vorig jaar zou hij daarom uit zijn functie als gemeenteraadslid en voorzitter van de jongerentak zijn gezet.

Vorig jaar werd Köhler gezien bij een bijeenkomst van de bekende Duitse rechts-extremist Götz Kubitschek. Ook onderhield hij banden met Martin Sellner. Köhler was eregast op het kerstgala van JFVD, aldus de Volkskrant. Op het feest waren ook partijleider Lidewij de Vos en Kamerleden Freek Jansen en Tom Russcher aanwezig.

Een andere eregast was de Sloveen Zan Zalec, die al jaren zou optrekken met neonazi’s. Hij postte in 2020 op Instagram een foto van zichzelf met leden van een neonazigroep. De laatste eregast was de Ier John McLoughlin, politicus van de uiterst rechtse National Party.

Remigratie en omvolking

Alledrie de eregasten van het JFVD-gala hebben banden met de Oostenrijker Sellner, die zelf niet op het feest was. Hij kwam in 2024 in het nieuws nadat undercoverjournalisten hadden onthuld dat hij aanwezig was bij een omstreden bijeenkomst van de AfD, waar werd gesproken over massadeportaties. Hij prees bij die bijeenkomst zijn boek over remigratie aan. Daarmee wordt bedoeld het deporteren van mensen op basis van ras, geloof, geaardheid of standpunten.

Sellner praat geregeld over omvolking, een complottheorie die beweert dat niet-witte migranten doelbewust naar Europa worden gehaald om de witte bevolking te vervangen. De Oostenrijker is daarom een Duits inreisverbod opgelegd.

In 2019 werd zijn huis doorzocht omdat hij een donatie had gekregen van de man die in Nieuw-Zeeland 51 moskeegangers had doodgeschoten. Sellner is leider van de Identitaire Beweging in Oostenrijk. De Nederlandse tak heet Identitair Verzet en is door de AIVD aangemerkt als extreemrechts.

In een reactie aan de NOS zegt De Vos dat haar partij bezig is “met onze plannen voor Nederland”. “Wij vinden een reactie op journalistiek van het niveau van het stuk van de Volkskrant zonde van onze tijd.”

Tegen de Volkskrant gaat Al Biyati van de jongerentak wel in op de gekozen eregasten. “We nodigen mensen uit van bevriende politieke partijen. Het is niet aan ons om te oordelen over galagasten.”

NRC

Opmars van extreemrechts op kandidatenlijsten van FVD

4 FEBRUARI 2026
Verkiezingen Meerdere personen die betrokken zijn geweest bij activiteiten van extreemrechtse organisaties staan op de kandidatenlijsten van Forum voor Democratie voor de komende gemeenteraadsverkiezingen.
Forum voor Democratie heeft voor de komende gemeenteraadsverkiezingen diverse kandidaten hoog op de kieslijsten geplaatst die actief waren bij extreemrechtse organisaties. Het gaat om organisaties als de Nederlandse Volks-Unie, Voorpost, de Geuzenbond, Erkenbrand en Pegida.
In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen bleek al dat leden van de beruchte appgroep van de JFVD, de jongerenvereniging waar ook FVD-fractievoorzitter Lidewij de Vos uit voortkomt, hoger dan ooit op de kieslijst waren geplaatst. Op de kandidatenlijsten voor de aankomende gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart prijken niet alleen JFVD’ers die eerder omstreden uitlatingen hebben gedaan, maar ook leden van extreemrechtse actiegroepen. Dit blijkt uit eigen onderzoek door NRC en gegevens van de ‘antifascistische onderzoeksgroep’ Kafka, die NRC heeft geverifieerd door onder meer alle relevante beelden te controleren.

Oprichter Erkenbrand kandidaat in Amsterdam

Een van de opvallendste namen is Reginald Eeckhout, nummer zeven op de kandidatenlijst in Amsterdam. Volgens Kafka was hij medeoprichter van Erkenbrand, een ‘studiegenootschap’ dat in 2018 door de AIVD als een „racistische groepering” werd getypeerd en die vanwege het „antidemocratische gedachtegoed” als „een gevaar voor de democratische rechtsorde” wordt beschouwd. Erkenbrand streeft naar een „blanke etnostaat”, waarin ook voor joden geen plaats zou zijn. Eeckhout is ook actief voor anti-islambeweging Pegida en Voorpost, de ‘heel-Nederlandse actiegroep’ die streeft naar aansluiting van Vlaanderen bij Nederland.
Eeckhout vertrok volgens Kafka in 2017 bij Erkenbrand, waarna hij een jaar later met onder meer Géza Hegedüs Identitair Nederland oprichtte. Hegedüs kwam in 2017 kortstondig in het nieuws nadat hij amper 24 uur lijsttrekker van de PVV in Rotterdam was. Daarna werd hij van de lijst geschrapt toen bleek dat hij in een podcast van Erkenbrand racistische uitspraken had gedaan. Ook had hij zich lovend uitgelaten over een bekende holocaust-ontkenner.
Eeckhout was niet bereikbaar voor commentaar.
Activisten van de Nederlandse Volks-Unie (NVU), een nationaalsocialistische politieke partij, staan ook op de kandidatenlijsten van FVD. Bertus Renes is nummer elf op de lijst in Scherpenzeel. Renes loopt regelmatig mee in demonstraties van de NVU met protestborden waarop teksten als „stop de omvolkers” en „grenzen dicht nu” te lezen zijn, blijkt uit door NRC geverifieerde foto’s. In jaarverslagen van de AIVD is de NVU regelmatig ‘antisemitisch’ en ‘antidemocratisch’ genoemd. NVU-leider Constant Kusters reikt jaarlijks een prijs uit aan de „activist van het jaar” binnen zijn organisatie. De winnaar ontvangt een wisseltrofee in de vorm van een Duitse rijksadelaar.
Een voormalige NVU-activist die voor de FVD de gemeenteraad in wil, is Frank Folkerts. Als nummer twee op de lijst in Nieuwegein is niet uitgesloten dat dat lukt. Folkerts werd in 2014 voor het laatst bij de NVU gezien, tijdens een folderactie in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in Arnhem, aldus informatie van Kafka. In dat jaar gaf hij ook een interview aan partijblad Wij Europa van de NVU. In 2009 was hij kringleider van de NVU in Utrecht en in 2010 lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen in Overbetuwe.
Voormalig ‘landelijk hubcoördinator’ bij JFVD Timon Busscher staat derde op de kandidatenlijst in Den Haag. In de beruchte JFVD-appgroep, ingezien door deze krant, noemde hij de extreemrechtse terroristen Anders Breivik uit Noorwegen en de Australische Brenton Tarrant „het goddelijke duo”. Lidewij de Vos werkte binnen de JFVD nauw samen met Busscher. De Vos was binnen de jongerenbeweging ‘hubcoördinator’ van de provincies Utrecht en Zuid-Holland.
De lijsttrekker van FVD in Schagen is Kay Burgemeester. Hij schreef in de JFVD-appgroep dat Nederland zonder Joden „geen multiculturele samenleving” zou hebben. In extreemrechtse kringen leeft de complottheorie dat Joden samenlevingen met een oorspronkelijk witte bevolking willen ‘verzwakken’ door er migranten uit andere werelddelen naartoe te sturen.
Ook een voormalig Tweede Kamerlid is op een van de lijsten te vinden. Willem Elsthout zat in de jaren negentig ooit vijf maanden in de Kamer voor de Centrumdemocraten van Hans Janmaat en was vicevoorzitter van de partij. Hij staat elfde op de kandidatenlijst in Haarlem, één plek voor oud-partijleider Thierry Baudet.

Leden van de Geuzenbond

Ook vertegenwoordigd op de kandidatenlijsten van FVD zijn leden van de extreemrechtse jongerenorganisatie Geuzenbond. Deze organisatie wordt in de gaten gehouden door de inlichtingendiensten. Afgelopen zomer werd een lid van deze club opgepakt wegens wapenbezit en het maken van (onderdelen van) wapens en munitie, na een tip van de AIVD. In Nijmegen staat Daan Meershoek tweede op de lijst van FVD. Hij is actief binnen de Geuzenbond, blijkt uit beeldmateriaal dat NRC heeft gecontroleerd. In Rotterdam staan met Tim van Setten (nummer zes) en Vos Leijnse (nummer tien) twee kandidaten op de kieslijst die deelnamen aan activiteiten van de omstreden club. Ook hier is beeldmateriaal van.
Een van de andere organisaties die door de AIVD al jaren onder „extreemrechtse en rechts-extremistische groeperingen” wordt geschaard is Voorpost. Ook bij deze club kwamen verschillende FVD-kandidaten elkaar tegen. Zo hield de omstreden Oostenrijkse rechts-extremist Martin Sellner in januari vorig jaar een nieuwjaarslezing bij Voorpost. Uit beelden die de organisatie plaatste, blijkt dat die lezing onder meer bezocht werd door Jaron Buitelaar, FVD-lijsttrekker bij de komende verkiezingen in Krimpenerwaard, de al eerder genoemde Bertus Renes en de Amsterdamse kandidaat Reginald Eeckhout.
Nummer twee op de lijst in Delft is Kayleigh van Koppen. Samen met de voor racisme veroordeelde John A. bezocht zij afgelopen oktober een anti-immigratieprotest in Amsterdam, waar ze geregeld met de arm om elkaars schouder liepen. Als lid van de racistische en antisemitische organisatie ‘White lives matter’ werd A. in januari in hoger beroep veroordeeld tot zes maanden cel, waarvan vier voorwaardelijk, voor het projecteren van racistische leuzen op de Erasmusburg in Rotterdam. Tijdens de demonstratie in Amsterdam liepen Van Koppen en A. achter een spandoek met daarop de tekst ‘Pro white Anti Israël’. De twee dansten samen op het JFVD-kerstgala in december, blijkt uit een foto op de Facebookpagina van de jongerenorganisatie.
FVD heeft dinsdag en woensdag niet gereageerd op verzoeken van NRC om een reactie.

Reacties uitgeschakeld voor Noot 77/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers

· 4:33 pm

Noot 76/Waarschuwing

[76]
ASTRID ESSED’S TREFWOORD AAN AI
WHITE PASSING PERSONS
AI OVERZICHT
‘White passing’ (wit overkomen/als wit worden gezien) verwijst naar een persoon van kleur die door de samenleving als wit wordt waargenomen. Omdat hun gelaatstrekken of huidskleur hen in staat stellen te assimileren, ontvangen zij vaak de privileges die aan witte individuen worden toegekend, terwijl zij tegelijkertijd hun eigen specifieke raciale of multiraciale erfgoed behouden. [1, 2, 3, 4, 5]
Het concept en de ervaring van ‘white passing’ kunnen worden verkend aan de hand van een aantal belangrijke contexten: [1]
  • Historische context: Historisch gezien was ‘passing’ in de eerste plaats een overlevingstactiek. Vanaf het Amerika van vóór de Burgeroorlog ‘pasten’ veel Afro-Amerikanen met een lichtere huidskleur als wit om te ontsnappen aan slavernij, segregatie en de Jim Crow-wetten. Hoewel het fysieke veiligheid en sociaaleconomische mobiliteit bood, leidde het vaak tot ernstig isolement, omdat individuen hun gemeenschappen en families achter moesten laten. [1, 2, 3, 4]
  • Moderne sociale dynamiek: Tegenwoordig wordt de term vaak toegepast op multiraciale, biculturele of etnische individuen die zichzelf identificeren als een persoon van kleur, maar er ‘wit uitzien’. Deze nabijheid tot witheid stelt hen in staat om door systemen van witte suprematie te navigeren met verschillende mate van maatschappelijk privilege. [1, 2, 3, 4, 5]
  • Identiteit en complexiteit: De ervaring is vaak vol complicaties. Hoewel ‘white passing’ individuen de uiterlijke discriminatie kunnen vermijden die gericht is op zichtbaar bruine, zwarte of intersectionele/inheemse mensen, worstelen zij vaak met gevoelens van het bedriegerssyndroom (imposter syndrome), culturele onthechting of de druk om hun raciale identiteit te bewijzen aan zowel witte als niet-witte groepsgenoten. [1, 2, 3]
  • Voorkeuren in terminologie: Over de term zelf wordt soms gedebatteerd. Sommige mensen geven de voorkeur aan beschrijvingen zoals ‘gepercipieerd als wit’ of ‘wit presenterend’. Deze subtiele verschuiving in taal verduidelijkt dat de perceptie meestal gebaseerd is op externe aannames van de samenleving, in plaats van een bewuste actie van het individu zelf.
 
ENGELSE ORIGINELE TEKST
 
 
White passing refers to a person of color who is perceived by society as white. Because their features or skin tone allow them to assimilate, they often receive the privileges afforded to white individuals, while still navigating their own distinct racial or multi-racial heritage. [1, 2, 3]
The concept and experience of being white passing can be explored through several main contexts:
  • Historical Context: Historically, passing was primarily a survival tactic. Beginning in pre-Civil War America, many African Americans with lighter skin tones “passed” as white to escape slavery, segregation, and Jim Crow laws. While it provided physical safety and socioeconomic mobility, it often resulted in severe isolation, as individuals had to leave behind their communities and families. [1, 2, 3, 4]
  • Modern Social Dynamics: Today, the term is frequently applied to multiracial, biracial, or ethnic individuals who may identify as a person of color but “look white”. This proximity to whiteness allows them to navigate systems of white supremacy with varying degrees of societal privilege. [1, 2]
  • Identity and Complexity: The experience is often fraught with complications. While white passing individuals may avoid the outward discrimination directed at visibly Brown, Black, or Indigenous people, they frequently struggle with feelings of imposter syndrome, cultural disconnection, or the pressure to validate their racial identity to both white and non-white peers. [1, 2, 3, 4, 5]
  • Terminology Preferences: The term itself is sometimes debated. Some people prefer to use descriptors like “perceived as white” or “white presenting”. This subtle shift in language clarifies that the perception is usually based on external assumptions made by society rather than an intentional action taken by the individual. [1]

Reacties uitgeschakeld voor Noot 76/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers

· 4:32 pm

Noot 75/Waarschuwing

[75]
AI-overzicht
De etnische zuiveringen en gedwongen bekeringen van Joden en Moren onder Ferdinand en Isabella brachten Spanje op de lange termijn grote economische en demografische schade toe. Hoewel de politieke en religieuze eenwording werd bereikt, verloor het land cruciale intellectuele en productieve krachten in handel, wetenschap en landbouw. [1, 2]
De belangrijkste economische gevolgen waren:
  • Braindrain en verlies van expertise: Veel Joden en Moren waren hoogopgeleid en werkten als arts, geleerde, handelaar of financier. Hun verbanning of gedwongen marginalisering leidde tot een ernstig tekort aan specialisten en technici. [1, 2]
  • Klappen voor de landbouw: Vooral in regio’s als Andalusië en Valencia was de Moorse bevolking motorisch in de agrarische sector. Zij waren meesters in irrigatietechnieken. De verdrijving van moslims (Morisken) zorgde voor zware ontvolking en agrarisch verval in deze gebieden. [1, 2, 3]
  • Kapitaalvlucht: Het Verdrijvingsedict (het Alhambra-decreet) in 1492 bepaalde dat Joden geen goud, zilver of geslagen munten mee mochten nemen. Hoewel dit de kroon kortstondig verrijkte met geconfisqueerd bezit, leidde het ontnemen van het handelskapitaal tot een langdurige verzwakking van de Spaanse handel en kredietverlening. [1, 2, 3, 4]
  • Belastingverlies: Joden en moslims vormden een welvarende groep die disproportioneel zwaar werd belast. Het wegvallen van deze belastinginkomsten tastte de financiële basis van de staat aan. [1, 2]
Hoewel de Spaanse schatkist tijdelijk werd gespekt door de inbeslagname van Joodse bezittingen, compenseerde dit niet de structurele aderlating. Zowel de Joden als de Moren speelden een sleutelrol in de economische bloei van Al-Andalus, een niveau van technologische en economische verfijning dat Spanje na de zuiveringen nooit meer volledig wist te evenaren. [1, 3]
De situatie in Andalusië kende hierdoor een extra grimmig verloop. Mocht je hier dieper in willen duiken, dan zijn er specifieke bronnen over De vergeten genocide op de moslims en joden in Andalusië die de historische context van deze periode belichten. [1]
AI-overzicht
The expulsion of Jews (1492) and Moors (1609) from Spain constituted a massive demographic and economic shock. Stripping the peninsula of its most educated, urbane, and affluent citizens caused the loss of vital middle-class professionals, agricultural innovators, and financial experts, ultimately stifling Spain’s long-term economic development. [1, 2, 3, 4]
The expulsions crippled the Spanish economy through the following specific mechanisms:
  • Loss of Financial and Credit Networks: Under the feudal and pre-industrial systems, Jews played an indispensable role in banking and moneylending, as religious doctrine forbade Christians from charging interest on loans. The forced liquidation and confiscation of Jewish assets left the country with a sudden, devastating lack of credit and liquid capital. [1, 2, 3, 4, 5]
  • Agricultural Devastation: The Moriscos (converted Muslims) were the backbone of southern and eastern agrarian economies, particularly in the Kingdom of Valencia and Aragon. Their expulsion caused the abrupt abandonment of highly productive lands, collapsing local agricultural output and leaving vast rural territories depopulated. [1, 3]
  • Loss of Skilled Professions and Trades: Both minority groups contained large numbers of doctors, artisans, merchants, and tax administrators. When they fled, they took their technical expertise and commercial trade connections with them, enriching neighboring regions like the Ottoman Empire instead of Spain. [1, 2]
  • Failure to Capitalize on New World Wealth: Despite the influx of vast amounts of silver and gold from the Americas, Spain’s economy continued to decline. The systematic purging of entrepreneurial and commercial classes meant Spain could not convert this sudden imperial wealth into a modernized industrial and agrarian base. [1, 2]
While historians frequently discuss the immediate fiscal “windfall” the Crown gained through the seizure of properties, this proved to be a short-term cash grab. Over subsequent centuries, the structural loss of tax bases and productive talent severely weakened the Spanish state. [1, 2]
The systemic economic, cultural, and legal transformations surrounding these expulsions—and the resulting diaspora of Sephardic communities across the Mediterranean and into European centers like Venice and Amsterdam—remain heavily researched historical topics. For a deeper dive into how statecraft and economic realities shifted during this era, consult resources analyzing the legal and economic changes before the Edict of Expulsion and the Quora discussion on the impacts of Moorish expulsion. [, 3]
WIKIPEDIA
FERDINAND II OF ARAGON
WIKIPEDIA
ISABILE I OF CASTILE

AI OVERVIEW

AI-overzicht

+5

The Expulsion of the Moriscos was decreed by King Philip III of Spain on April 9, 1609. The Moriscos were descendants of Spain’s Muslim population who had been forcibly converted to Christianity. Between 1609 and 1614, the Spanish Crown systematically deported approximately 300,000 Moriscos to North Africa to enforce religious uniformity. [1, 2, 3]
Background & Causes
The mass deportation was the climax of over a century of “the Morisco question”. After the fall of Granada in 1492, the remaining Muslims in Spain were eventually given the choice between exile or baptism. Many chose to convert but continued to secretly practice Islam. Tensions escalated for several reasons: [1, 2]
  • Perceived Security Threats: Spanish authorities feared the Moriscos would collaborate with the Ottoman Empire and Barbary corsairs against the stretched Spanish Empire.
  • Cultural Resistance: Despite decades of “Old Christian” influence, the Moriscos maintained their distinct dress, language, and culture.
  • Failed Assimilation: Edicts limiting Morisco customs led to violent uprisings, most notably the Alpujarras revolt (1568–1571). [1, 2, 3]
Implementation & Impact
Starting in the Kingdom of Valencia—where Moriscos made up roughly one-third of the population—the Crown systematically expelled communities via the Mediterranean ports using the royal navy. The deportation pragmatics were enforced in stages across Aragon, Castile, and Catalonia until 1614. [1, 2, 3]
The immediate consequences were severe and long-lasting: [1, 2, 3]
  • Demographic & Economic Devastation: Spain lost a vital portion of its populace whose expertise in agriculture and crafts supported the local economy. Mountain regions in Valencia were depopulated, and hundreds of villages disappeared. [1, 2]
  • Human Suffering: While some Moriscos successfully integrated in North African destinations like Tunisia, many others faced robbery, enslavement, or violence at the hands of nomadic tribes and corrupt authorities upon arrival. [1]
  • Historical Memory: The expulsion permanently shaped cultural and religious perspectives in Europe. Despite efforts to eradicate their presence, the legacy of the Moriscos is still evident in modern Spanish language, agriculture, and traditions. [1, 2, 3]

WIKIPEDIA

EXPULSION OF THE MORISCOS
WIKIPEDIA
PHILIP III OF SPAIN

Reacties uitgeschakeld voor Noot 75/Waarschuwing

Opgeslagen onder Divers