Auteursarchief: astrid

maart 14, 2026 · 10:21 am

NOOT 13/DEMASQUE

[13]
ZORGWIJZER
EIGEN RISICO VERZEKERING STIJGT NAAR 520 IN 2020

Het verplichte eigen risico in de zorg stijgt de komende jaren fors volgens de plannen uit het coalitieakkoord. Uit de doorrekening van het Centraal Planbureau blijkt dat het bedrag oploopt van € 385 nu naar € 520 in 2030.

In 2027 gaat het eigen risico eerst omhoog naar € 460, waarna het stapsgewijs verder stijgt. In totaal komt dat neer op een verhoging van € 135 ten opzichte van het huidige niveau.

Lagere inkomens voelen het hardst

De verhoging van het eigen risico is een van de maatregelen die de koopkracht van huishoudens verlagen. Lagere inkomens worden echter het hardst geraakt. Mensen die tot € 32.000 verdienen, gaan er helemaal niet op vooruit. De hoogste inkomens, vanaf € 115.000, profiteren met 0,3 procent stijging in hun koopkracht het meest, blijkt uit de doorrekeningen.

Tegenover de hogere kosten voor het eigen risico staat een lichte daling van de zorgpremie. Tegelijkertijd daalt daardoor ook de zorgtoeslag, waardoor het voordeel voor lagere inkomens deels weer teniet wordt gedaan.

Maximaal € 150 per behandeling

Zoals we eerder schreven, komt er wel een maximumbedrag voor het eigen risico van € 150 per behandeling. Hierdoor hoef je niet meer in één keer je volledige bedrag op te maken. Dit gaat in vanaf 2028. Daarnaast is € 350 miljoen gereserveerd om chronisch zieken via gemeenten tegemoet te komen.

Meerderheid zoeken

D66, CDA en VVD vormen samen een minderheidscoalitie met 66 zetels. Voor een meerderheid in de Tweede Kamer moeten zij nog steun zoeken bij andere partijen. De twee grootste oppositiepartijen, PVV en PvdA zijn fel tegen een verhoging van het eigen risico.

Of de plannen van de huidige coalitie in deze vorm doorgaan, is dus nog hoogst onzeker.

Misverstanden vergroten het probleem

De Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ) waarschuwt dat de discussie over het eigen risico te eenzijdig gaat over de hoogte van het bedrag. Volgens de stichting leidt onwetendheid over de werking van het eigen risico ook tot zorgmijding.

Een hardnekkig misverstand is bijvoorbeeld dat een bezoek aan de huisarts ten koste gaat van het eigen risico, terwijl dit niet het geval is.

Op deze pagina staat alles wat je moet weten over het eigen risico.

EINDE

Reacties uitgeschakeld voor NOOT 13/DEMASQUE

Opgeslagen onder Divers

· 10:20 am

NOOT 13A/DEMASQUE

[13A]
NOS

Bonden lopen weg uit gesprek met kabinet, gaan acties voorbereiden

De vakbonden FNV, CNV en VCP zijn niet tevreden na hun kennismakingsgesprek met het kabinet-Jetten. Het gesprek duurde korter dan gepland, omdat de bonden wegliepen.

Ze zijn het oneens met de plannen om de AOW-leeftijd te verhogen en de WW te verkorten.

Volgens de bonden stond er twee uur voor het gesprek. Na ongeveer drie kwartier concludeerden ze dat verder praten geen zin heeft. De sfeer was volgens de bonden “redelijk goed” totdat “je beseft dat je bent uitgepraat”.

Het kabinet heeft aangegeven dat ze “een valse start hebben gemaakt” en naar dingen willen kijken, maar de plannen zijn niet van tafel. En dus komen er acties, kondigen de bonden aan na het gesprek.

Ze gaan hun leden, die volgens hen al “heel erg boos zijn”, informeren en acties voorbereiden.

Op opmerkingen van journalisten dat er voor de plannen, met verzachtingen, nu een Kamermeerderheid is, zeiden de bonden dat die meerderheid er in de Eerste Kamer niet is, en dat het kabinet de polder ook nodig heeft. Met de polder bedoelen ze zichzelf.

Geen begrip

Het is gebruikelijk dat de sociale partners kort na het aantreden van een nieuw kabinet ontvangen worden door de ministers van Sociale Zaken en Economische zaken en de premier. De bonden vonden het niet netjes om niet op die uitnodiging in te gaan, maar hadden al aangekondigd dat het overleg “kort en kil” zou worden, als de plannen met de AOW en de WW niet volledig van tafel zouden gaan.

Ook de plannen voor hervormingen in de zorg vinden ze heel zorgelijk. De bonden hebben er begrip voor dat er extra miljarden naar defensie moeten, maar vinden de verdere keuzes van het kabinet onbegrijpelijk. “Kijk eerst eens naar bedrijven en de bedrijfswinst” aldus FNV-er Koerselman.

“Draai om je oren”

De vakbonden hebben er vooral geen begrip voor dat het kabinet het zwaar bevochten Pensioenakkoord wil openbreken. Daarin werd in 2019 met de werkgevers en de bonden afgesproken dat de AOW-leeftijd langzaam meegroeit met de gemiddelde levensverwachting. Voor elk jaar dat we gemiddeld langer leven, krijgen mensen 8 maanden later hun eerste AOW.

De bonden begrijpen de “uitgestoken hand” waar het kabinet het meermaals over had niet. “Het is een draai om je oren”, zeiden ze na afloop van het overleg.

Betaalbaar houden

Het kabinet vindt op zijn beurt de destijds gemaakte afspraken financieel niet langer houdbaar, en wil dat de AOW-leeftijd vanaf 2033 gelijkopgaat met de levensverwachting. Twintigers van nu zouden dan tot hun 72-ste moeten doorwerken.

Volgens Jetten en de coalitie moet er iets gebeuren om het AOW-systeem ook in de toekomst betaalbaar te houden. Door de vergrijzing maken steeds meer mensen gebruik van de AOW, terwijl er minder mensen werken om de uitkeringen via premies op te brengen. In 2024 werd de AOW voor het eerst voor meer dan de helft betaald uit belastinggeld.

‘Land plat leggen’

Vorige week deed het kabinet onder druk van de Tweede Kamer een toezegging om de AOW-plannen te verzachten. Het kabinet wil dat in overleg doen met de polder: de vakbonden en de werkgeversorganisaties. De bonden willen sowieso niet meer praten zolang de plannen niet van tafel gaan.

Het eerste belangrijke overleg, het zogenoemde Voorjaarsoverleg, stond gepland voor 31 maart, maar gaat wat de bonden betreft niet door. Als het kabinet de bonden niet tegemoetkomt “leggen ze het land plat” met landelijke acties en stakingen. “Als dit kabinet onrust zaait, kan het onrust krijgen”, aldus de bonden

EINDE

Reacties uitgeschakeld voor NOOT 13A/DEMASQUE

Opgeslagen onder Divers

· 10:17 am

NOOT 12/DEMASQUE

[12]
”

Zorg en sociale zekerheid

  • Eigen risico van 385 naar 460 euro
NOS

Coalitieakkoord: 19 miljard voor defensie, forse bezuinigingen op zorg, uitkeringen

30 JANUARI 2026

De coalitie van D66, VVD en CDA wil “bouwen aan een beter Nederland”. “Wij geloven dat de samenleving weer een politiek wil die laat zien dat mét elkaar meer oplevert dan tegen elkaar”, staat in het voorwoord van Jetten (D66), Yesilgöz (VVD) en Bontenbal (CDA).

De drie partijen willen met stikstofbeleid en op de woningmarkt doorbraken bereiken. Tegelijkertijd waarschuwen zij dat dat “hard werken” wordt en dat elke euro maar een keer uitgegeven kan worden. Nederland moet daarom af en toe een “pas op de plaats maken”, zodat er geld overblijft voor investeringen in de toekomst.

Voor defensie bijvoorbeeld wordt de komende jaren 19 miljard euro uitgetrokken. En er wordt ook flink bezuinigd, bijvoorbeeld op de zorg en de sociale zekerheid.

Voor alle plannen geldt: een Kamermeerderheid ontbreekt nog. Dus het hangt van de gesprekken met oppositiepartijen af of de plannen doorgaan of niet, of dat die nog worden aangepast.

Hieronder vind je een overzicht van de coalitieplannen per deelterrein:

De overheid moet dingen makkelijker maken in plaats van moeilijker. En bovenal willen we eraan bijdragen dat de onderwijzer, de politieman, de verpleegkundige, de winkelier en al die andere mensen die ons land elke dag draaiende houden hun eigen toekomst met een gevoel van zekerheid tegemoet kunnen zien.”

Daarbij geldt dat het verdienvermogen van Nederland moet verbeteren, zeggen de partijen. Nederland moet “koploper in digitale innovatie” worden.

Belangrijke nieuwe technologieën zoals AI moeten sneller worden ingezet en in Noord-Nederland moet een “AI-fabriek” worden gebouwd, waarvoor het demissionaire kabinet al geld reserveerde.

Economie

  • Inzet is 1,5 procent economische groei
  • Nationale investeringsinstelling voor leningen die de markt niet aandurft
  • Investeringen in digitalisering en AI
  • Vergroten experimenteerruimte voor jonge techbedrijven

De hypotheekrenteaftrek blijft zoals hij is. In de woorden van de partijen: “Om het eigen huis betaalbaar te houden en rust op de woningmarkt te bewaren, blijft de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd.”

Drie partijen willen de doorstroom in huurwoningen bevorderen. Ze willen daarom jaarlijks controleren wat het inkomen van een huurder is en op basis daarvan eventueel de huur verhogen. Voor nieuwe huurders in sociale huurwoningen wordt ook de vermogenstoets ingevoerd.

Wonen en vervoer

  • Hypotheekrenteaftrek blijft in stand
  • Vanaf 2029 jaarlijks 1 miljard euro voor bouw betaalbare woningen
  • Betere doorstroming en voorkomen ‘scheefwonen’
  • Nieuwe infrastructuur gekoppeld aan nieuwe woningen
  • Aanpakken achterstallig onderhoud wegen, bruggen, viaducten
  • Nog 1 jaar verlenging verlaging brandstofaccijns (benzine)
  • Betere bereikbaarheid ov-knooppunten voor fietsers
  • Minimumleeftijd en helmplicht fatbikes

Veiligheid begint dichtbij, in je eigen huis en in je eigen straat, zeggen de drie partijen. “Wij willen een land waarin criminelen niet vrijuit gaan en waar gezag wordt gerespecteerd.” De politie krijgt meer mogelijkheden voor lik-op-stukbeleid, er gaat meer geld naar gevangenissen.

Het gaat nu om 100 miljoen euro extra, volgens eerdere berekeningen is er eigenlijk meer geld nodig.

Sommige gevangenen moeten nu eerder vrijgelaten worden omdat de cellen vol zitten. De drie partijen willen het regime versoberen zodat aan deze praktijk een einde komt.

De nationale veiligheid is een belangrijk hoofdstuk. “Door groeiende geopolitieke onzekerheid zien we een toename aan hybride, militaire en terroristische dreigingen.”

scalatie tussen Rusland en het Westen, sabotage, spionage en digitale aanvallen, vormen een toenemend risico. De partijen investeren daarom miljarden in defensie en de inlichtingendiensten. Burgers en bedrijven gaan via de belasting een “vrijheidsbijdrage” betalen, die op termijn meer dan 5 miljard euro per jaar oplevert.

Defensie en veiligheid

  • 19 miljard extra naar defensie
  • Krijgsmacht opschalen naar 122.000 mensen
  • Lelystad Airport voor defensie- én vakantievluchten
  • Meer capaciteit voor inlichtingendiensten (MIVD en AIVD)
  • Burgers en bedrijven betalen via de belastingen een ‘vrijheidsbijdrage’
  • Meer wijkagenten, cyber- en zedenrechercheurs
  • 100 miljoen euro naar gevangenissen
  • Boetesysteem voetbalclubs als politie-inzet nodig is in stadion

Op de zorg en sociale zekerheid wordt fors bezuinigd. Voor de zorg betekent dat dat er wel meer geld naartoe gaat, maar dat zou nog meer zijn als er niet wordt ingegrepen.

Het eigen risico gaat omhoog van 385 naar 460 euro. Dat is gunstiger voor jongeren omdat daardoor de ziektekostenpremies minder stijgen en zij door een lagere zorgbehoefte minder kans hebben dat zij dat eigen risico moeten betalen.

De mensen met lagere inkomens krijgen een hogere zorgtoeslag. Mensen met hogere inkomens en een grotere zorgbehoefte gaan de verhoging wel betalen. Het ligt dus voor een groot deel aan je persoonlijke omstandigheden wat je hiervan gaat merken.

De huishoudelijke hulp wordt nu nog vergoed voor iedereen ongeacht inkomen. Door die hulp inkomensafhankelijk te maken wil de coalitie 435 miljoen per jaar besparen. Het schrappen van belastingaftrek voor zorgkosten moet 618 miljoen euro per jaar opleveren. Het gaat bijvoorbeeld om steunzolen, gehoorapparaten, reiskosten naar de specialist en bepaalde medicijnen.

De AOW-leeftijd blijft stijgen en dan vanaf 2033 met de levensverwachting. Dat moet bijna 3 miljard per jaar opleveren. De WW-uitkering wordt verkort van twee naar een jaar. De uitkering gaat wel omhoog.

Zorg en sociale zekerheid

  • Eigen risico van 385 naar 460 euro
  • Schrappen fiscale aftrek zorgkosten
  • Eigen bijdrage wijkverpleging
  • Vanaf 2033 AOW-leeftijd omhoog met levensverwachting
  • WW-uitkering van twee naar een jaar
  • Schrappen huishoudelijke hulp voor mensen met genoeg geld
  • Gratis schoolfruit
  • Suikertaks

De drie partijen beloven dat zij “nu wél” grote stappen gaan zetten op asielbeleid. Nederland zal aansluiting zoeken bij andere EU-landen.

Er komt meer controle en een verminderde instroom van asielmigranten. Als de toestroom plotseling toeneemt en de opvang volloopt komt er een tijdelijke asielstop. Aan de andere kant wordt er geïnvesteerd in meer en betere opvang en moeten statushouders sneller mee kunnen doen in de samenleving.

Asiel en migratie

  • De spreidingswet die asielzoekers over gemeenten verdeelt, blijft gelden
  • Asielnoodmaatregelenwet en tweestatusstelsel worden uitgevoerd
  • Hardere aanpak criminele asielzoekers
  • Meer geld naar de asielketen (procedures en opvang)
  • Maatregelen arbeidsmigratie: alleen werknemers die nodig zijn

e coalitie noemt het aanpakken van de “netcongestieproblemen”, het overvolle stroomnet, de hoogste prioriteit. Het elektriciteitsnet wordt sneller uitgebreid en er komt een Crisiswet Netcongestie.

Ons verdienvermogen staat door de “file op het elektriciteitsnet” onder druk, zeggen de partijen, en dat raakt ons allemaal. De overheid neemt daarbij meer dan nu de regie in handen.

Energie, klimaat

  • Crisiswet netcongestie, oplossen overvolle net
  • Investeringen in wind op zee
  • Investeringen in groene waterstofproductie en -levering
  • Meer kernenergie, ook met kleine reactoren (SMR’s)
  • Opslag van CO2 op de Noordzee

De coalitiepartijen willen dat het onderwijs beter wordt ingezet op wat de economie in de toekomst nodig heeft. Daarbij hoort dat de basisvaardigheden van kinderen moeten verbeteren, zeggen zij.

“Er moet iets veranderen. We zien dat kinderen steeds minder goed kunnen lezen, schrijven en rekenen. Op internationale lijsten blijft Nederland achter. Dit gaat ten koste van de talenten en kansen van onze kinderen, en heeft daarmee ook effect op onze toekomstige economie en op de krappe arbeidsmarkt, die juist talent nodig heeft”, staat er in het coalitieakkoord.

Het vmbo vraagt extra aandacht omdat daar de kinderen worden opgeleid die gaan werken in de sectoren waar nu tekorten zijn. De coalitie wil ook meer aandacht besteden aan de leerkrachten, docenten, onderwijsassistenten en schoolleiders, zodat zij voor het onderwijs behouden blijven en niet afhaken.

De bezuinigingen in het onderwijs gaan van tafel. Komend jaar willen ze juist 1 miljard euro meer vrijmaken en dat loopt na een aantal jaar op tot 1,5 miljard.

Onderwijs en wetenschap

  • Tegengaan verschillen in faciliteiten tussen mbo en hoger onderwijs
  • De vrijheid van onderwijs in artikel 23 van de grondwet staat niet ter discussie
  • Leraren en schoolleiders krijgen meer mogelijkheden zich te ontwikkelen
  • Investeringen in onderzoek en wetenschap, samen met bedrijfsleven
  • Studiebeurs voor uitwonenden gaat omhoog
  • Minder niet-EU-studenten, en zij kunnen worden gescreend op spionagerisico
En nogmaals, voor alle plannen geldt dat het minderheidskabinet er steun voor moet verwerven van oppositiepartijen in de Tweede en vervolgens Eerste Kamer. Het is dus niet zeker of de plannen doorgaan of niet, of dat zij worden aangepast.
EINDE

Reacties uitgeschakeld voor NOOT 12/DEMASQUE

Opgeslagen onder Divers

· 10:16 am

NOOT 11/DEMASQUE

[11]
NOS

Coalitieakkoord: 19 miljard voor defensie, forse bezuinigingen op zorg, uitkeringen

30 JANUARI 2026

De coalitie van D66, VVD en CDA wil “bouwen aan een beter Nederland”. “Wij geloven dat de samenleving weer een politiek wil die laat zien dat mét elkaar meer oplevert dan tegen elkaar”, staat in het voorwoord van Jetten (D66), Yesilgöz (VVD) en Bontenbal (CDA).

De drie partijen willen met stikstofbeleid en op de woningmarkt doorbraken bereiken. Tegelijkertijd waarschuwen zij dat dat “hard werken” wordt en dat elke euro maar een keer uitgegeven kan worden. Nederland moet daarom af en toe een “pas op de plaats maken”, zodat er geld overblijft voor investeringen in de toekomst.

Voor defensie bijvoorbeeld wordt de komende jaren 19 miljard euro uitgetrokken. En er wordt ook flink bezuinigd, bijvoorbeeld op de zorg en de sociale zekerheid.

Voor alle plannen geldt: een Kamermeerderheid ontbreekt nog. Dus het hangt van de gesprekken met oppositiepartijen af of de plannen doorgaan of niet, of dat die nog worden aangepast.

Hieronder vind je een overzicht van de coalitieplannen per deelterrein:

De overheid moet dingen makkelijker maken in plaats van moeilijker. En bovenal willen we eraan bijdragen dat de onderwijzer, de politieman, de verpleegkundige, de winkelier en al die andere mensen die ons land elke dag draaiende houden hun eigen toekomst met een gevoel van zekerheid tegemoet kunnen zien.”

Daarbij geldt dat het verdienvermogen van Nederland moet verbeteren, zeggen de partijen. Nederland moet “koploper in digitale innovatie” worden.

Belangrijke nieuwe technologieën zoals AI moeten sneller worden ingezet en in Noord-Nederland moet een “AI-fabriek” worden gebouwd, waarvoor het demissionaire kabinet al geld reserveerde.

Economie

  • Inzet is 1,5 procent economische groei
  • Nationale investeringsinstelling voor leningen die de markt niet aandurft
  • Investeringen in digitalisering en AI
  • Vergroten experimenteerruimte voor jonge techbedrijven

De hypotheekrenteaftrek blijft zoals hij is. In de woorden van de partijen: “Om het eigen huis betaalbaar te houden en rust op de woningmarkt te bewaren, blijft de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd.”

Drie partijen willen de doorstroom in huurwoningen bevorderen. Ze willen daarom jaarlijks controleren wat het inkomen van een huurder is en op basis daarvan eventueel de huur verhogen. Voor nieuwe huurders in sociale huurwoningen wordt ook de vermogenstoets ingevoerd.

Wonen en vervoer

  • Hypotheekrenteaftrek blijft in stand
  • Vanaf 2029 jaarlijks 1 miljard euro voor bouw betaalbare woningen
  • Betere doorstroming en voorkomen ‘scheefwonen’
  • Nieuwe infrastructuur gekoppeld aan nieuwe woningen
  • Aanpakken achterstallig onderhoud wegen, bruggen, viaducten
  • Nog 1 jaar verlenging verlaging brandstofaccijns (benzine)
  • Betere bereikbaarheid ov-knooppunten voor fietsers
  • Minimumleeftijd en helmplicht fatbikes

Veiligheid begint dichtbij, in je eigen huis en in je eigen straat, zeggen de drie partijen. “Wij willen een land waarin criminelen niet vrijuit gaan en waar gezag wordt gerespecteerd.” De politie krijgt meer mogelijkheden voor lik-op-stukbeleid, er gaat meer geld naar gevangenissen.

Het gaat nu om 100 miljoen euro extra, volgens eerdere berekeningen is er eigenlijk meer geld nodig.

Sommige gevangenen moeten nu eerder vrijgelaten worden omdat de cellen vol zitten. De drie partijen willen het regime versoberen zodat aan deze praktijk een einde komt.

De nationale veiligheid is een belangrijk hoofdstuk. “Door groeiende geopolitieke onzekerheid zien we een toename aan hybride, militaire en terroristische dreigingen.”

scalatie tussen Rusland en het Westen, sabotage, spionage en digitale aanvallen, vormen een toenemend risico. De partijen investeren daarom miljarden in defensie en de inlichtingendiensten. Burgers en bedrijven gaan via de belasting een “vrijheidsbijdrage” betalen, die op termijn meer dan 5 miljard euro per jaar oplevert.

Defensie en veiligheid

  • 19 miljard extra naar defensie
  • Krijgsmacht opschalen naar 122.000 mensen
  • Lelystad Airport voor defensie- én vakantievluchten
  • Meer capaciteit voor inlichtingendiensten (MIVD en AIVD)
  • Burgers en bedrijven betalen via de belastingen een ‘vrijheidsbijdrage’
  • Meer wijkagenten, cyber- en zedenrechercheurs
  • 100 miljoen euro naar gevangenissen
  • Boetesysteem voetbalclubs als politie-inzet nodig is in stadion

Op de zorg en sociale zekerheid wordt fors bezuinigd. Voor de zorg betekent dat dat er wel meer geld naartoe gaat, maar dat zou nog meer zijn als er niet wordt ingegrepen.

Het eigen risico gaat omhoog van 385 naar 460 euro. Dat is gunstiger voor jongeren omdat daardoor de ziektekostenpremies minder stijgen en zij door een lagere zorgbehoefte minder kans hebben dat zij dat eigen risico moeten betalen.

De mensen met lagere inkomens krijgen een hogere zorgtoeslag. Mensen met hogere inkomens en een grotere zorgbehoefte gaan de verhoging wel betalen. Het ligt dus voor een groot deel aan je persoonlijke omstandigheden wat je hiervan gaat merken.

De huishoudelijke hulp wordt nu nog vergoed voor iedereen ongeacht inkomen. Door die hulp inkomensafhankelijk te maken wil de coalitie 435 miljoen per jaar besparen. Het schrappen van belastingaftrek voor zorgkosten moet 618 miljoen euro per jaar opleveren. Het gaat bijvoorbeeld om steunzolen, gehoorapparaten, reiskosten naar de specialist en bepaalde medicijnen.

De AOW-leeftijd blijft stijgen en dan vanaf 2033 met de levensverwachting. Dat moet bijna 3 miljard per jaar opleveren. De WW-uitkering wordt verkort van twee naar een jaar. De uitkering gaat wel omhoog.

Zorg en sociale zekerheid

  • Eigen risico van 385 naar 460 euro
  • Schrappen fiscale aftrek zorgkosten
  • Eigen bijdrage wijkverpleging
  • Vanaf 2033 AOW-leeftijd omhoog met levensverwachting
  • WW-uitkering van twee naar een jaar
  • Schrappen huishoudelijke hulp voor mensen met genoeg geld
  • Gratis schoolfruit
  • Suikertaks

De drie partijen beloven dat zij “nu wél” grote stappen gaan zetten op asielbeleid. Nederland zal aansluiting zoeken bij andere EU-landen.

Er komt meer controle en een verminderde instroom van asielmigranten. Als de toestroom plotseling toeneemt en de opvang volloopt komt er een tijdelijke asielstop. Aan de andere kant wordt er geïnvesteerd in meer en betere opvang en moeten statushouders sneller mee kunnen doen in de samenleving.

Asiel en migratie

  • De spreidingswet die asielzoekers over gemeenten verdeelt, blijft gelden
  • Asielnoodmaatregelenwet en tweestatusstelsel worden uitgevoerd
  • Hardere aanpak criminele asielzoekers
  • Meer geld naar de asielketen (procedures en opvang)
  • Maatregelen arbeidsmigratie: alleen werknemers die nodig zijn

e coalitie noemt het aanpakken van de “netcongestieproblemen”, het overvolle stroomnet, de hoogste prioriteit. Het elektriciteitsnet wordt sneller uitgebreid en er komt een Crisiswet Netcongestie.

Ons verdienvermogen staat door de “file op het elektriciteitsnet” onder druk, zeggen de partijen, en dat raakt ons allemaal. De overheid neemt daarbij meer dan nu de regie in handen.

Energie, klimaat

  • Crisiswet netcongestie, oplossen overvolle net
  • Investeringen in wind op zee
  • Investeringen in groene waterstofproductie en -levering
  • Meer kernenergie, ook met kleine reactoren (SMR’s)
  • Opslag van CO2 op de Noordzee

De coalitiepartijen willen dat het onderwijs beter wordt ingezet op wat de economie in de toekomst nodig heeft. Daarbij hoort dat de basisvaardigheden van kinderen moeten verbeteren, zeggen zij.

“Er moet iets veranderen. We zien dat kinderen steeds minder goed kunnen lezen, schrijven en rekenen. Op internationale lijsten blijft Nederland achter. Dit gaat ten koste van de talenten en kansen van onze kinderen, en heeft daarmee ook effect op onze toekomstige economie en op de krappe arbeidsmarkt, die juist talent nodig heeft”, staat er in het coalitieakkoord.

Het vmbo vraagt extra aandacht omdat daar de kinderen worden opgeleid die gaan werken in de sectoren waar nu tekorten zijn. De coalitie wil ook meer aandacht besteden aan de leerkrachten, docenten, onderwijsassistenten en schoolleiders, zodat zij voor het onderwijs behouden blijven en niet afhaken.

De bezuinigingen in het onderwijs gaan van tafel. Komend jaar willen ze juist 1 miljard euro meer vrijmaken en dat loopt na een aantal jaar op tot 1,5 miljard.

Onderwijs en wetenschap

  • Tegengaan verschillen in faciliteiten tussen mbo en hoger onderwijs
  • De vrijheid van onderwijs in artikel 23 van de grondwet staat niet ter discussie
  • Leraren en schoolleiders krijgen meer mogelijkheden zich te ontwikkelen
  • Investeringen in onderzoek en wetenschap, samen met bedrijfsleven
  • Studiebeurs voor uitwonenden gaat omhoog
  • Minder niet-EU-studenten, en zij kunnen worden gescreend op spionagerisico
En nogmaals, voor alle plannen geldt dat het minderheidskabinet er steun voor moet verwerven van oppositiepartijen in de Tweede en vervolgens Eerste Kamer. Het is dus niet zeker of de plannen doorgaan of niet, of dat zij worden aangepast.
EINDE
NRC

Op zoek naar miljarden voor veiligheid en onderwijs snijdt de coalitie in zorg en sociale zekerheid

30 JANUARI 2026
Begroting In hun regeerakkoord hanteren D66, VVD en CDA een strenge begrotingsdiscipline. De miljarden die nodig zijn voor defensie, woningbouw en stikstofdoelen willen ze ophalen door de uitgaven aan zorg en verzorgingsstaat te beperken. Ook belastingen voor burgers en bedrijven worden hoger.
In een onrustige wereld begint Den Haag aan een politiek experiment. Een minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA (66 zetels) wil fors investeren in veiligheid en onderwijs, en pakt de draad weer op van het kabinet-Rutte IV bij het oplossen van het stikstofprobleem.
De gepeperde rekening komt via miljardenbezuinigingen en lastenverzwaringen terecht bij zorgbehoevenden, werklozen, werkenden en toekomstig gepensioneerden. En – in mindere mate – bij bedrijven.
Premier in spe Rob Jetten sprak vrijdagmiddag bij de presentatie van het 67 pagina’s tellende regeerakkoord Aan de slag over „grote opgaven die vandaag om moed vragen”. Hij had het over „grote keuzes” om van Nederland „een land te maken dat gezag inneemt in Europa”.

Extra uitgaven aan defensie

De terugtrekkende bewegingen van de Amerikaanse president Donald Trump in NAVO-verband en de Russische agressie aan de rand van het Europese continent zorgen voor veruit de grootste rekening voor de minderheidscoalitie. Coalitiepartijen D66, VVD en CDA willen de komende jaren tot 2035 uiteindelijk 19,3 miljard euro extra uitgeven aan de versterking van de krijgsmacht. Ook blijft de steun aan Oekraïne voor de komende drie jaar in stand. Vanaf 2030 is de steun niet geregeld.
Het geld voor deze plannen wordt met name opgehaald bij zorg en sociale zekerheid, de grootste kostenposten op de Rijksbegroting die samen goed zijn voor de helft van de overheidsuitgaven en de komende jaren bovendien hard groeien. Dat komt door de steeds ouder wordende bevolking, en het groeiend aantal gepensioneerden ten opzichte van het aantal werkenden. De drie partijen stellen ook bezuinigingsplannen voor die ná de kabinetsperiode van vier jaar vallen.
D66, VVD en CDA willen de vangnetten voor werklozen en arbeidsongeschikten fors versoberen. Ook zal de pensioenleeftijd harder meestijgen met de levensverwachting waardoor Nederlanders later met pensioen gaan. Daarmee worden afspraken uit het pensioenakkoord met vakbonden uit 2019 gebroken. Het kabinet-Schoof wilde de werkloosheidsuitkering al verkorten van twee naar anderhalf jaar, de minderheidscoalitie doet daar nog een schep bovenop en verkort de duur naar één jaar. In totaal moeten de bezuinigingen op sociale zekerheid bijna 6,5 miljard euro opleveren.
De coalitie wil een eigen bijdrage in de wijkverpleging en sleutelt aan het basispakket door de vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg af te schaffen
De zorgparagraaf leest als een grote bezuinigingsopgave. In totaal moet per 2031 zo’n 10 miljard euro opgehaald worden. De grootste klapper is het eigen risico. Terwijl het kabinet-Schoof dat wilde halveren, willen D66, VVD en CDA deze juist verhogen. Bij elkaar levert dit al grofweg 6 miljard euro op. Verder wil de coalitie bezuinigen op de langdurige zorg voor ouderen, gehandicapten en ggz-patiënten. Op den duur moet dat een miljard opleveren. En dan zijn er nog andere bezuinigingen. De coalitie wil bijvoorbeeld een eigen bijdrage in de wijkverpleging en sleutelt aan het basispakket door de vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg af te schaffen.
De Studiegroep Begrotingsruimte, een comité van topambtenaren en vertegenwoordigers van de planbureaus en De Nederlandsche Bank, adviseerde om vanwege de vergrijzing de uitgaven in zorg en sociale zekerheid te beperken. Daar geven de partijen met hun plannen gehoor aan. Wat de studiegroep óók adviseerde: verschuif de lasten op arbeid naar de lasten op consumptie, vermogen en kapitaal. Zo blijven de overheidsinkomsten weerbaar tegen de krimpende beroepsbevolking.

Vrijheidsbijdrage

Anders dan de studiegroep wilde, lijkt de nieuwe coalitie geen grootschalige verschuiving in de belastingmix te willen doorvoeren. De drie partijen spraken een lastenverzwaring af in de inkomstenbelasting voor werknemers om de krijgsmacht te kunnen financieren. Ook moet een premie die bedrijven betalen meer geld gaan opleveren. De partijen noemen dit ‘vrijheidsbijdragen’. Werknemers zullen in totaal 3,4 miljard euro meer aan belasting betalen, stukken meer dan werkgevers. Hun vrijheidsbijdrage moet 1,7 miljard euro opleveren, met daarbij de kanttekening dat de partijen willen overleggen met werkgevers om te kijken hoe dat ingevuld moet worden, in het licht van ‘het vestigingsklimaat’.
Wat de gevolgen zijn voor de koopkracht, economische groei en de werkgelegenheid is nog onduidelijk. Het Centraal Planbureau (CPB) moet het regeerakkoord nog financieel-economisch doorrekenen. De Tweede Kamer heeft dinsdag alvast een analyse bij het CPB aangevraagd; die zal in de komende weken volgen.
Naast de bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid en de lastenverzwaringen middels een vrijheidsbijdrage, valt op dat de partijen op een aantal vlakken het beleid van het vorige kabinet terugdraait. Dat wil het kabinet-Jetten doen met het verhoging van het eigen risico, maar de partijen zijn ook van plan om flink te investeren in onderwijs (uiteindelijk jaarlijks 1,5 miljard) en in mindere mate in ontwikkelingssamenwerking.

Stikstof

Ook maakt de coalitie eenmalig 20 miljard euro beschikbaar voor stikstofaanpak, landbouw en natuurherstel. Dat is precies het bedrag dat nog in het stikstoffonds zat van het kabinet-Rutte IV, waarin VVD, D66 en CDA regeerden met de ChristenUnie. Dat fonds was grotendeels geplunderd door het kabinet-Schoof. Het is de bedoeling dat de nieuwe coalitie de 20 miljard euro onder andere uitgeeft aan een vrijwillige beëindigingsregeling voor boeren en compensatie voor boeren in gebieden waar nauwelijks nog stikstof zal mogen worden uitgestoten. Zo hoopt de minderheidscoalitie voldoende stikstof te reduceren om de wettelijke doelen in 2035 te halen.
Andere ingezette bezuinigingen van het kabinet-Schoof, zoals de besparing op ambtenaren, intensiveert de nieuwe coalitie juist. De departementen moeten hetzelfde werk doen met minder geld en krijgen te maken met een plan om de rijksdienst te vernieuwen. Dat laatste plan moet uiteindelijk een miljard euro opleveren.
De plannen worden gekaderd in strenge begrotingsregels. De coalitie wil ’trendmatig begroten’: de coalitie wil buffers opbouwen als het goed gaat met de economie, om dat geld te kunnen uitgeven als het slecht gaat. Financiële tegenvallers op hun begrotingen moeten ministeries zelf opvangen door elders te besparen. In lijn met wat de studiegroep Begrotingsruimte adviseerde, stevenen de partijen af op een tekort van 2 procent van het bbp. De Brusselse norm ligt op een tekort van maximaal 3 procent. Als deze regels hard zijn, blijft er weinig ruimte over voor wensen van de oppositie.

Eurobonds

In naam is de minderheidscoalitie tegen Eurobonds: gezamenlijke Europese leningen. Maar initiatieven in Brussel waarbij de Europese Unie zelf geld leent op de kapitaalmarkt, met de Brusselse begroting als onderpand, steunt het kabinet wél. Dat is óók een vorm van gezamenlijk lenen, waarbij uiteindelijk Nederland garant staat voor leningen die ook bedoeld zijn voor anderen. Dat kun je zien als een meer Europese koers.
Om de economie te versterken wil de coalitie onder meer een investeringsinstelling oprichten, waarvoor „3 tot 5 miljard” beschikbaar wordt gesteld. Deze instelling staat „op afstand” van de politiek en moet investeren in projecten met hoge risico’s, die daardoor op de private markt geen financiering krijgen.
De hypotheekrenteaftrek was in de campagne in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen een zwaar bediscussieerde maatregel. CDA en D66 wilden die afbouwen, VVD beloofde de aftrek in stand te houden. Uit de stukken blijkt: de hypotheekrenteaftrek blijft ongemoeid. Voor de bouw van betaalbare woningen wordt jaarlijks 1 miljard euro vrijgemaakt tussen 2029 en 2035. De coalitie wil verder vooral snel woningen realiseren door bezwaarprocedures tegen bouwlocaties te bemoeilijken en door woonregels te vereenvoudigen. Ook wil het dertig grootschalige bouwlocaties ontwikkelen, een vrije vertaling van Jettens wens in de campagne om tien nieuwe steden te bouwen.
Voor klimaat maakt de coalitie – los van de 20 miljard voor stikstof – vooral tijdelijke middelen vrij. Alleen voor windparken op zee is structureel 139 miljoen euro beschikbaar. De partijen willen de klimaatdoelen halen, al wordt 2030 lastig en richten ze zich vooral op de doelen voor 2040. De problemen op het stroomnet dat dreigt vast te lopen, moeten vooral met regelgeving worden opgelost.

‘Politieke cultuur’

Bij alle vergaande hervormingen die Jetten, Yesilgöz en Bontenbal voorstellen, hoort één grote disclaimer. De coalitie heeft geen meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer en is daarom afhankelijk van de oppositie bij het doorgang vinden van de plannen. Die zal in de komende tijd met eisen en wensen komen, in ruil voor steun. Ongetwijfeld zullen intensieve onderhandelingen volgen.
Rianne Letschert, informateur namens D66, adviseerde mede vanwege die minderheidssamenstelling om brede akkoorden te sluiten met oppositie én maatschappelijke organisaties. Dit minderheidskabinet vraagt om een „andere politieke cultuur”, zei ze vrijdagochtend bij de presentatie van haar verslag.
In Den Haag wordt verwacht dat Prinsjesdag het eerste moment is dat het kabinet serieus gaat onderhandelen met de Kamer. De oppositiepartijen zien het akkoord als de coalitie-inzet voor die gesprekken.
EINDE
DE UNIE
KABINETSPLANNEN 2026: WAT BETEKENT DIT VOOR JOUW INKOMEN
ZIE VOOR GEHELE TEKST, NOOT 7

Coalitieakkoord: wat betekent dit voor je portemonnee?

30 JANUARI 2026
ZIE VOOR GEHELE TEKST, NOOT 10

Reacties uitgeschakeld voor NOOT 11/DEMASQUE

Opgeslagen onder Divers

· 8:33 am

NOOT 10/DEMASQUE

[10]
NOS

Coalitieakkoord: 19 miljard voor defensie, forse bezuinigingen op zorg, uitkeringen

30 JANUARI 2026

De coalitie van D66, VVD en CDA wil “bouwen aan een beter Nederland”. “Wij geloven dat de samenleving weer een politiek wil die laat zien dat mét elkaar meer oplevert dan tegen elkaar”, staat in het voorwoord van Jetten (D66), Yesilgöz (VVD) en Bontenbal (CDA).

De drie partijen willen met stikstofbeleid en op de woningmarkt doorbraken bereiken. Tegelijkertijd waarschuwen zij dat dat “hard werken” wordt en dat elke euro maar een keer uitgegeven kan worden. Nederland moet daarom af en toe een “pas op de plaats maken”, zodat er geld overblijft voor investeringen in de toekomst.

Voor defensie bijvoorbeeld wordt de komende jaren 19 miljard euro uitgetrokken. En er wordt ook flink bezuinigd, bijvoorbeeld op de zorg en de sociale zekerheid.

Voor alle plannen geldt: een Kamermeerderheid ontbreekt nog. Dus het hangt van de gesprekken met oppositiepartijen af of de plannen doorgaan of niet, of dat die nog worden aangepast.

Hieronder vind je een overzicht van de coalitieplannen per deelterrein:

De overheid moet dingen makkelijker maken in plaats van moeilijker. En bovenal willen we eraan bijdragen dat de onderwijzer, de politieman, de verpleegkundige, de winkelier en al die andere mensen die ons land elke dag draaiende houden hun eigen toekomst met een gevoel van zekerheid tegemoet kunnen zien.”

Daarbij geldt dat het verdienvermogen van Nederland moet verbeteren, zeggen de partijen. Nederland moet “koploper in digitale innovatie” worden.

Belangrijke nieuwe technologieën zoals AI moeten sneller worden ingezet en in Noord-Nederland moet een “AI-fabriek” worden gebouwd, waarvoor het demissionaire kabinet al geld reserveerde.

Economie

  • Inzet is 1,5 procent economische groei
  • Nationale investeringsinstelling voor leningen die de markt niet aandurft
  • Investeringen in digitalisering en AI
  • Vergroten experimenteerruimte voor jonge techbedrijven

De hypotheekrenteaftrek blijft zoals hij is. In de woorden van de partijen: “Om het eigen huis betaalbaar te houden en rust op de woningmarkt te bewaren, blijft de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd.”

Drie partijen willen de doorstroom in huurwoningen bevorderen. Ze willen daarom jaarlijks controleren wat het inkomen van een huurder is en op basis daarvan eventueel de huur verhogen. Voor nieuwe huurders in sociale huurwoningen wordt ook de vermogenstoets ingevoerd.

Wonen en vervoer

  • Hypotheekrenteaftrek blijft in stand
  • Vanaf 2029 jaarlijks 1 miljard euro voor bouw betaalbare woningen
  • Betere doorstroming en voorkomen ‘scheefwonen’
  • Nieuwe infrastructuur gekoppeld aan nieuwe woningen
  • Aanpakken achterstallig onderhoud wegen, bruggen, viaducten
  • Nog 1 jaar verlenging verlaging brandstofaccijns (benzine)
  • Betere bereikbaarheid ov-knooppunten voor fietsers
  • Minimumleeftijd en helmplicht fatbikes

Veiligheid begint dichtbij, in je eigen huis en in je eigen straat, zeggen de drie partijen. “Wij willen een land waarin criminelen niet vrijuit gaan en waar gezag wordt gerespecteerd.” De politie krijgt meer mogelijkheden voor lik-op-stukbeleid, er gaat meer geld naar gevangenissen.

Het gaat nu om 100 miljoen euro extra, volgens eerdere berekeningen is er eigenlijk meer geld nodig.

Sommige gevangenen moeten nu eerder vrijgelaten worden omdat de cellen vol zitten. De drie partijen willen het regime versoberen zodat aan deze praktijk een einde komt.

De nationale veiligheid is een belangrijk hoofdstuk. “Door groeiende geopolitieke onzekerheid zien we een toename aan hybride, militaire en terroristische dreigingen.”

scalatie tussen Rusland en het Westen, sabotage, spionage en digitale aanvallen, vormen een toenemend risico. De partijen investeren daarom miljarden in defensie en de inlichtingendiensten. Burgers en bedrijven gaan via de belasting een “vrijheidsbijdrage” betalen, die op termijn meer dan 5 miljard euro per jaar oplevert.

Defensie en veiligheid

  • 19 miljard extra naar defensie
  • Krijgsmacht opschalen naar 122.000 mensen
  • Lelystad Airport voor defensie- én vakantievluchten
  • Meer capaciteit voor inlichtingendiensten (MIVD en AIVD)
  • Burgers en bedrijven betalen via de belastingen een ‘vrijheidsbijdrage’
  • Meer wijkagenten, cyber- en zedenrechercheurs
  • 100 miljoen euro naar gevangenissen
  • Boetesysteem voetbalclubs als politie-inzet nodig is in stadion

Op de zorg en sociale zekerheid wordt fors bezuinigd. Voor de zorg betekent dat dat er wel meer geld naartoe gaat, maar dat zou nog meer zijn als er niet wordt ingegrepen.

Het eigen risico gaat omhoog van 385 naar 460 euro. Dat is gunstiger voor jongeren omdat daardoor de ziektekostenpremies minder stijgen en zij door een lagere zorgbehoefte minder kans hebben dat zij dat eigen risico moeten betalen.

De mensen met lagere inkomens krijgen een hogere zorgtoeslag. Mensen met hogere inkomens en een grotere zorgbehoefte gaan de verhoging wel betalen. Het ligt dus voor een groot deel aan je persoonlijke omstandigheden wat je hiervan gaat merken.

De huishoudelijke hulp wordt nu nog vergoed voor iedereen ongeacht inkomen. Door die hulp inkomensafhankelijk te maken wil de coalitie 435 miljoen per jaar besparen. Het schrappen van belastingaftrek voor zorgkosten moet 618 miljoen euro per jaar opleveren. Het gaat bijvoorbeeld om steunzolen, gehoorapparaten, reiskosten naar de specialist en bepaalde medicijnen.

De AOW-leeftijd blijft stijgen en dan vanaf 2033 met de levensverwachting. Dat moet bijna 3 miljard per jaar opleveren. De WW-uitkering wordt verkort van twee naar een jaar. De uitkering gaat wel omhoog.

Zorg en sociale zekerheid

  • Eigen risico van 385 naar 460 euro
  • Schrappen fiscale aftrek zorgkosten
  • Eigen bijdrage wijkverpleging
  • Vanaf 2033 AOW-leeftijd omhoog met levensverwachting
  • WW-uitkering van twee naar een jaar
  • Schrappen huishoudelijke hulp voor mensen met genoeg geld
  • Gratis schoolfruit
  • Suikertaks

De drie partijen beloven dat zij “nu wél” grote stappen gaan zetten op asielbeleid. Nederland zal aansluiting zoeken bij andere EU-landen.

Er komt meer controle en een verminderde instroom van asielmigranten. Als de toestroom plotseling toeneemt en de opvang volloopt komt er een tijdelijke asielstop. Aan de andere kant wordt er geïnvesteerd in meer en betere opvang en moeten statushouders sneller mee kunnen doen in de samenleving.

Asiel en migratie

  • De spreidingswet die asielzoekers over gemeenten verdeelt, blijft gelden
  • Asielnoodmaatregelenwet en tweestatusstelsel worden uitgevoerd
  • Hardere aanpak criminele asielzoekers
  • Meer geld naar de asielketen (procedures en opvang)
  • Maatregelen arbeidsmigratie: alleen werknemers die nodig zijn

e coalitie noemt het aanpakken van de “netcongestieproblemen”, het overvolle stroomnet, de hoogste prioriteit. Het elektriciteitsnet wordt sneller uitgebreid en er komt een Crisiswet Netcongestie.

Ons verdienvermogen staat door de “file op het elektriciteitsnet” onder druk, zeggen de partijen, en dat raakt ons allemaal. De overheid neemt daarbij meer dan nu de regie in handen.

Energie, klimaat

  • Crisiswet netcongestie, oplossen overvolle net
  • Investeringen in wind op zee
  • Investeringen in groene waterstofproductie en -levering
  • Meer kernenergie, ook met kleine reactoren (SMR’s)
  • Opslag van CO2 op de Noordzee

De coalitiepartijen willen dat het onderwijs beter wordt ingezet op wat de economie in de toekomst nodig heeft. Daarbij hoort dat de basisvaardigheden van kinderen moeten verbeteren, zeggen zij.

“Er moet iets veranderen. We zien dat kinderen steeds minder goed kunnen lezen, schrijven en rekenen. Op internationale lijsten blijft Nederland achter. Dit gaat ten koste van de talenten en kansen van onze kinderen, en heeft daarmee ook effect op onze toekomstige economie en op de krappe arbeidsmarkt, die juist talent nodig heeft”, staat er in het coalitieakkoord.

Het vmbo vraagt extra aandacht omdat daar de kinderen worden opgeleid die gaan werken in de sectoren waar nu tekorten zijn. De coalitie wil ook meer aandacht besteden aan de leerkrachten, docenten, onderwijsassistenten en schoolleiders, zodat zij voor het onderwijs behouden blijven en niet afhaken.

De bezuinigingen in het onderwijs gaan van tafel. Komend jaar willen ze juist 1 miljard euro meer vrijmaken en dat loopt na een aantal jaar op tot 1,5 miljard.

Onderwijs en wetenschap

  • Tegengaan verschillen in faciliteiten tussen mbo en hoger onderwijs
  • De vrijheid van onderwijs in artikel 23 van de grondwet staat niet ter discussie
  • Leraren en schoolleiders krijgen meer mogelijkheden zich te ontwikkelen
  • Investeringen in onderzoek en wetenschap, samen met bedrijfsleven
  • Studiebeurs voor uitwonenden gaat omhoog
  • Minder niet-EU-studenten, en zij kunnen worden gescreend op spionagerisico
En nogmaals, voor alle plannen geldt dat het minderheidskabinet er steun voor moet verwerven van oppositiepartijen in de Tweede en vervolgens Eerste Kamer. Het is dus niet zeker of de plannen doorgaan of niet, of dat zij worden aangepast.
EINDE
FISCALERT

Vrijheidsbijdrage: wat is het en wie betaalt het?

4 FEBRUARI 2026

Het kabinet wil extra geld ophalen voor defensie via de belasting. Dat heet de vrijheidsbijdrage. Wat ga je daarvan merken?

De vrijheidsbijdrage is een nieuwe belastingmaatregel die het kabinet van D66, VVD en CDA wil invoeren om extra geld op te halen voor defensie (de krijgsmacht). Het gaat niet om een aparte heffing, maar om een verhoging van de belastingdruk voor zowel burgers als bedrijven.

Wat betekent dit voor jou?

  • Je gaat meer inkomstenbelasting betalen. In plaats van de belastingschijven volautomatisch te laten stijgen met de inflatie, stijgen ze in 2027 en 2028 minder hard. Daardoor valt meer inkomen jaarlijks in hogere schijven en betaalt de belastingplichtige in totaal meer belasting. Je ziet het eigenlijk niet, maar je merkt het wel: je houdt netto minder over.
  • Dit geldt voor iedereen die belasting betaalt in Nederland: werknemers, zelfstandigen en ondernemers. De bijdrage is niet vrijwillig en wordt automatisch via het belastingstelsel geïnd.
  • In totaal moet dit €1,5 miljard opleveren in 2027 en vanaf 2028 structureel €3,4 miljard.

Wat betekent dit voor bedrijven?

  • Werkgevers gaan meer Aof-premie betalen. Dat is de premie voor het arbeidsongeschiktheidsfonds.
  • De premie wordt betaald via de loonheffing.
  • Opbrengst voor de overheid: €1,5 miljard in 2027. Vanaf 2028 structureel €1,7 miljard per jaar

De vrijheidsbijdrage is onderdeel van het Coalitieakkoord (zie ook ‘Coalitieakkoord: wat betekent dit voor je portemonnee?‘

FISCALERT

Coalitieakkoord: wat betekent dit voor je portemonnee?

30 JANUARI 2026

D66, VVD en CDA hebben een coalitieakkoord gesloten: ‘Aan de slag Bouwen aan een beter Nederland’. We zetten de belangrijkste plannen voor je op een rij.

Werk en inkomen

  • Meer werken moet lonen. Gekeken wordt naar het versoepelen van de Wet onderscheid arbeidsduur (voltijdsbonus), een arbeidskorting per uur en een meerurenvoordeel.
  • Minder inkomensafhankelijke heffingskortingen.
  • De loondoorbetaling bij ziekte wordt ‘meer werkbaar’ gemaakt, met name in het mkb.
  • Leven Lang Ontwikkelen krijgt een impuls, met nieuwe regelingen voor tekortsectoren en later individuele leerrechten.
  • De transitievergoeding wordt aangepast zodat deze doet waar hij voor bedoeld is, namelijk de transitie van werk naar werk.
  • De tarieven en heffingskortingen worden jaarlijks aangepast aan de inflatie. Vanaf 2027 gebeurt dat echter niet volledig. Daardoor ga je meer belasting betalen dan bij volledige inflatiecorrectie het geval zou zijn geweest. Die extra belasting wordt vrijheidsbijdrage genoemd.

Uitkeringen

  • De WW-uitkering wordt hoger in het begin en verkort naar 1 jaar.
  • Minder uitkering bij arbeidsongeschiktheid.
  • Hoge inkomens krijgen vanaf 2029 veel minder uitkering bij werkloosheid en arbeidsongeschiktheid. Het maximumdagloon gaat namelijk met 20% omlaag per 2029.
  • De AOW (Redactie: lees ook ‘Platgeslagen: AOW’) wordt vanaf 2033 1 op 1 gekoppeld aan de levensverwachting en gaat daardoor sneller omhoog. Dat betekent langer doorwerken. Er is wel oog voor mensen met een zwaar beroep die niet langer door kunnen werken.
  • Het maximum pensioengevend loon wordt per 2027 voor een periode van 6 jaar niet geïndexeerd. Hierdoor blijft het maximum tot en met 2032 bevroren op €137.800.

Wonen

  • De hypotheekrenteaftrek blijft ongewijzigd.
  • Er komt een doorstroombank of een aantrekkelijk hypotheekproduct voor ouderen (doorstroomhypotheek), zodat stenen makkelijker in geld zijn om te zetten.
  • Regels, vergunningen en bezwaarprocedures voor woningbouw worden versimpeld. Daardoor kan er sneller worden gebouwd en verbouwd. Ook woningdelen, splitsen en het plaatsen van mantelzorgwoningen wordt makkelijker.
  • Permanente bewoning van recreatiewoningen wordt toegestaan.
  • Er wordt een vermogenstoets ingevoerd voor mensen die een sociale huurwoning aanvragen.

Ondernemers en ZZP’ers

  • Vaak ter discussie gestelde regelingen die belangrijk zijn voor bedrijven blijven, zoals de expatregeling, innovatiebox, bedrijfsopvolgingsregeling, verliesverrekening, de deelnemingsvrijstelling en WBSO (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk).
  • Fiscale regelingen voor ondernemers, zoals de WBSO en Werkkostenregeling, worden vereenvoudigd.
  • De WBSO wordt uitgebreid voor AI en technologie.
  • De investeringsregelingen EIA, MIA en VAMIL worden waar mogelijk samengevoegd.
  • Kredietregelingen mkb, zoals de BMKB, blijven beschikbaar.
  • Schijnzelfstandigheid wordt aangepakt. Dat gebeurt gefaseerd. Om te beginnen wordt het rechtsvermoeden van werknemerschap uit de Vbar ingevoerd samen met de sectorale rechtsvermoedens en toetsingscommissie uit de Zelfstandigenwet. Daarna volgt de rest van de Zelfstandigenwet.
  • De vrijheidsbijdrage voor bedrijven bestaat uit een hogere arbeidsongeschiktheidsfondspremie.
  • Er komt een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen.
  • Voor DGA’s moet de belastingdruk in evenwicht zijn.
  • De vennootschapsbelasting gaat niet omhoog.

Beleggen

  • Spaargeld beleggen in de Nederlandse economie wordt aantrekkelijker, onder meer via een EU-beleggingsrekening. Ook een zogeheten win-win-lening wordt onderzocht.
  • Het nieuwe box 3-stelsel (belasting over het werkelijke rendement) moet doorgroeien naar een vermogenswinstbelasting en langetermijnbeleggen stimuleren.

Kinderen

  • Kinderopvang wordt bijna gratis voor werkende ouders.
  • Kinderbijslag en kindgebonden budget worden samengevoegd tot 1 kindregeling. met een hoger vast en een lager variabel bedrag.
  • De uitwonende beurs gaat omhoog.
  • De rente op studieschulden wordt gemaximeerd op 2,5%.
  • BBL-studenten krijgen een betere financiële positie.

Gezondheid

  • Het eigen risico (Redactie: lees ook ‘Platgeslagen: zorgkosten’) stijgt vanaf 2027 mee met de inflatie en gaat dat jaar €60 extra omhoog. Verwacht: ongeveer €460.
  • Per behandeling geldt straks een maximum van €150 aan eigen risico.
  • De aftrek specifieke zorgkosten wordt geschrapt per 2028. Hetzelfde geldt voor de tegemoetkoming specifieke zorgkosten (TSZ-regeling).
  • Huishoudelijk hulp voor mensen met genoeg geld wordt per 2029 geschrapt.
  • Er komt een eigen bijdrage voor wijkverpleging.
  • De vermogensgrens voor de zorgtoeslag gaat per 2028 omlaag en wordt gelijk aan het heffingsvrij vermogen in box 3.
  • Er komt vanaf 2030 een suikertaks voor voedingsmiddelen met een suikergehalte vanaf 6%.

Auto

  • De accijnskorting op benzine wordt verlengd tot en met 2027. De tarieven voor benzine blijven in 2027 gelijk aan die van 2026.
  • Er wordt gekeken naar een autobelasting naar oppervlakte of omvang binnen de mrb (wegenbelasting).

Overig

  • De BTW op sierteeltproducten gaat per 2028 omhoog van 9% naar 21%.

Let op: dit zijn plannen. Ze gaan pas door als er een meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer voor is. Dat wordt nog veel kopjes koffie drinken voor Rob Jetten…

BNN VARA/JOOP

Klaver: werkenden betalen de rekening voor Bontenbal-belasting

25 FEBRUARI 2026

Het kabinet-Jetten laat iedereen meer betalen, behalve de allerrijksten. Daarmee ondermijnt het rechtse minderheidskabinet het vertrouwen van de middenklasse in de politiek, constateerde Jesse Klaver woensdag tijdens het debat over de regeringsverklaring.

Klaver, de leider van de grootste oppositiepartij, zei te hopen op “competent bestuur”. Dat is wel nodig na het totale demasqué van het kabinet-Schoof. “Ik hoop dat de rechtsstaat weer wordt gerespecteerd”, aldus Klaver.

De GroenLinks-PvdA-leider wees op de gevolgen van de kabinetsplannen, bijvoorbeeld met de WIA en de AOW. Klaver verhaalde van de maag darm lever-arts Auke, die na ziekte arbeidsongeschikt werd. “We kunnen van Auke niet zeggen dat hij niet hard heeft gewerkt. Hij heeft meer dan de helft van zijn inkomen moeten inleveren. Door de plannen van dit kabinet gaat hij er nog 600 euro op achteruit. Wat is daar eerlijk aan?”

“De rekening wordt betaald door hele gewone mensen”, aldus Klaver. Zij draaien op voor de “Bontenbal-belasting”, zoals Klaver de ‘vrijheidsbijdrage’ noemt. “Wat is daar progressief aan? Wat is daar christendemocratisch aan?” De belasting raakt mensen met een klein inkomen harder dan pak ‘m beet de bewindslieden in vak K. Van grote bedrijven en mensen met enorme vermogens wordt nog minder gevraagd.

Ook laakte Klaver het gebrek aan ambitie op het gebied van klimaat, stikstof en ontwikkelingssamenwerking. “Op al deze punten staan wij klaar om te zorgen dat deze plannen ambitieuzer worden.”

De GroenLinks-PvdA-leider vroeg zich af hoe het kabinet de samenwerking met de oppositie voor zich ziet. Gaat het kabinet van week tot week op zoek naar meerderheden of komt er een structurelere samenwerking? De boodschap is duidelijk: als het kabinet wil werken met wisselende meerderheden, dan is het maar de vraag of het er in slaagt om de begroting (met daarin de nodige bezuinigingen) voor volgend jaar door de twee Kamers te loodsen.

“Wij gaan niet onderhandelen over de AOW”, waarschuwde Klaver alvast. Het kabinet wil, in strijd met het pensioenakkoord, morrelen aan de leeftijd waarop werkenden met pensioen kunnen.

EINDE

Reacties uitgeschakeld voor NOOT 10/DEMASQUE

Opgeslagen onder Divers

· 8:30 am

NOOT 10A/DEMASQUE

[10A]

BNN VARA/JOOP

Klaver: werkenden betalen de rekening voor Bontenbal-belasting

25 FEBRUARI 2026

Het kabinet-Jetten laat iedereen meer betalen, behalve de allerrijksten. Daarmee ondermijnt het rechtse minderheidskabinet het vertrouwen van de middenklasse in de politiek, constateerde Jesse Klaver woensdag tijdens het debat over de regeringsverklaring.

Klaver, de leider van de grootste oppositiepartij, zei te hopen op “competent bestuur”. Dat is wel nodig na het totale demasqué van het kabinet-Schoof. “Ik hoop dat de rechtsstaat weer wordt gerespecteerd”, aldus Klaver.

De GroenLinks-PvdA-leider wees op de gevolgen van de kabinetsplannen, bijvoorbeeld met de WIA en de AOW. Klaver verhaalde van de maag darm lever-arts Auke, die na ziekte arbeidsongeschikt werd. “We kunnen van Auke niet zeggen dat hij niet hard heeft gewerkt. Hij heeft meer dan de helft van zijn inkomen moeten inleveren. Door de plannen van dit kabinet gaat hij er nog 600 euro op achteruit. Wat is daar eerlijk aan?”

“De rekening wordt betaald door hele gewone mensen”, aldus Klaver. Zij draaien op voor de “Bontenbal-belasting”, zoals Klaver de ‘vrijheidsbijdrage’ noemt. “Wat is daar progressief aan? Wat is daar christendemocratisch aan?” De belasting raakt mensen met een klein inkomen harder dan pak ‘m beet de bewindslieden in vak K. Van grote bedrijven en mensen met enorme vermogens wordt nog minder gevraagd.

Ook laakte Klaver het gebrek aan ambitie op het gebied van klimaat, stikstof en ontwikkelingssamenwerking. “Op al deze punten staan wij klaar om te zorgen dat deze plannen ambitieuzer worden.”

De GroenLinks-PvdA-leider vroeg zich af hoe het kabinet de samenwerking met de oppositie voor zich ziet. Gaat het kabinet van week tot week op zoek naar meerderheden of komt er een structurelere samenwerking? De boodschap is duidelijk: als het kabinet wil werken met wisselende meerderheden, dan is het maar de vraag of het er in slaagt om de begroting (met daarin de nodige bezuinigingen) voor volgend jaar door de twee Kamers te loodsen.

“Wij gaan niet onderhandelen over de AOW”, waarschuwde Klaver alvast. Het kabinet wil, in strijd met het pensioenakkoord, morrelen aan de leeftijd waarop werkenden met pensioen kunnen.

EINDE

Reacties uitgeschakeld voor NOOT 10A/DEMASQUE

Opgeslagen onder Divers

· 8:27 am

NOOT 9/DEMASQUE

[9]
”De WIA-uitkering gaat fors omlaag. En wie straks volledig arbeidsongeschikt is, levert daar bovenop nog eens tot 300 euro per maand in. ‘De IVA-uitkering, bedoeld voor volledig en langdurig arbeidsongeschikten, verdwijnt. Mensen die nauwelijks mogelijkheden hebben om een inkomen te verwerven, staan straks nog meer met de rug tegen de muur.’’
CNV
KABINET JETTEN ZET BIJL AAN WORTELS WERKNEMERSRECHTEN
30 JANUARI 2026
ZIE VOOR GEHELE TEKST, NOOT 8

Reacties uitgeschakeld voor NOOT 9/DEMASQUE

Opgeslagen onder Divers

· 8:24 am

NOOT 8/DEMASQUE

[8]
CNV
KABINET JETTEN ZET BIJL AAN WORTELS WERKNEMERSRECHTEN
30 JANUARI 2026
Een halvering van de WW-duur, ingrepen in de WIA en een verhoging van de AOW-leeftijd. Het kabinet-Jetten zet de bijl aan de wortels van cruciale werknemersrechten. Dat stelt CNV op basis van het zojuist gepresenteerde regeerakkoord.

Botte bijl

‘De WW-duur wordt gehalveerd: van 24 naar 12 maanden. En dat in een tijd waarin de werkloosheid oploopt. De AOW-leeftijd gaat sneller omhoog. De meest kwetsbare arbeidsongeschikten leveren maandelijks flink in. Het is voor het eerst in 20 jaar dat er zo’n botte bijl door werknemersrechten heengaat,’ aldus Piet Fortuin, CNV-voorzitter.

AOW-leeftijd op 70 jaar

De AOW-leeftijd stijgt per 1 januari 2033 één op één mee met de levensverwachting, blijkt uit het regeerakkoord. ‘Dit betekent dat dertigers pas op hun 70e AOW krijgen. Funest voor zware beroepen. Het kabinet-Jetten legt met deze maatregel een bom onder het pensioenakkoord. Zorgvuldig gemaakte afspraken met de polder worden met één pennenstreek teniet gedaan,’ stelt Fortuin.

Kortere WW

Een kortere WW dupeert zeker 65.000 mensen, blijkt uit een eerdere CNV-analyse. ‘Dat is gebaseerd op 18 maanden WW. Maar dit kabinet verkort de WW-duur naar één jaar. Dus het aantal gedupeerden is nog vele malen hoger. Wie langdurig werkloos is, maakt een stevige inkomensval en komt in de bijstand terecht.’

Arbeidsongeschikte levert flink in

De WIA-uitkering gaat fors omlaag. En wie straks volledig arbeidsongeschikt is, levert daar bovenop nog eens tot 300 euro per maand in. ‘De IVA-uitkering, bedoeld voor volledig en langdurig arbeidsongeschikten, verdwijnt. Mensen die nauwelijks mogelijkheden hebben om een inkomen te verwerven, staan straks nog meer met de rug tegen de muur.’

Inleveren op koopkracht

Werkenden draaien flink op voor de ‘vrijheidsbijdrage’ van 3,5 miljard euro. Ook het eigen risico in de zorg gaat stevig omhoog. ‘Al met al betalen werkenden fors voor de plannen van dit kabinet.’

Malieveld reserveren

Het nieuwe kabinet komt tot stand na een aantal jaar van politieke onrust. Het kabinet-Jetten belooft stabiliteit en zekerheid maar zet rechten van miljoenen werkenden op losse schroeven. Fortuin: ‘Ons doel is om deze onzalige plannen snel van tafel te krijgen. Onze hand blijft uitgestoken, maar op deze wijze kunnen we het Malieveld vast reserveren.’

EINDE

Reacties uitgeschakeld voor NOOT 8/DEMASQUE

Opgeslagen onder Divers

· 8:22 am

NOOT 7/DEMASQUE

[7]
DE UNIE
KABINETSPLANNEN 2026: WAT BETEKENT DIT VOOR JOUW INKOMEN
Deze week is het nieuwe kabinet beëdigd en inmiddels is het coalitieakkoord doorgerekend door het Centraal Planbureau. Wij hebben onze eerste reacties in de media gegeven op de verregaande kabinetsplannen met betrekking tot onze sociale zekerheid. We hebben de afgelopen twee weken dan ook vele signalen en vragen van bezorgde leden ontvangen.
 

Dit is hét moment om je uitgebreid te informeren over wat deze plannen betekenen voor de sociale zekerheid en wat De Unie hieraan doet. Laat één ding duidelijk zijn: De Unie vindt deze plannen in hun huidige vorm onaanvaardbaar. Voor nu zijn het nog ‘slechts’ plannen en zal er nog een heel traject aan voorafgaan voor deze plannen werkelijkheid kunnen worden. Vandaag is tevens het debat over de regeringsverklaring begonnen. Er kan daarmee nog van alles veranderen. Houd onze website in de gaten voor relevante updates.

Op maandag 2 maart stuurden de gezamenlijke vakbonden na hun kennismakingsgesprek met het kabinet dit bericht naar de pers.

Wat is het kabinet van plan met onze Sociale Zekerheid?
In het regeerakkoord kondigt het kabinet aan te bezuinigen op onderdelen van de sociale zekerheid. Voor de AOW wordt ingezet op verdere verhoging van de AOW-leeftijd op termijn, waardoor de ombuiging geleidelijk oploopt in de jaren na deze kabinetsperiode. In de WW wil het kabinet de maximale uitkeringsduur verkorten tot één jaar en de opbouw van rechten vertragen, waardoor werknemers bij werkloosheid sneller met een lagere inkomensvoorziening te maken krijgen na afloop van de WW. Vervolgens stelt het kabinet voor om het maximumdagloon met 20% te verlagen; dit maximum bepaalt de bovengrens van zowel WW- als WIA, WAZO en Ziektewet-uitkeringen. Een lagere grens betekent dat vooral midden- en hogere inkomens bij arbeidsongeschiktheid of werkloosheid met een grotere inkomensval worden geconfronteerd. De IVA (Inkomensvoorziening Arbeidsongeschikten), zo stelt het kabinet, zou moeten worden afgeschaft. De exacte uitwerking zou nog moeten volgen in wetsvoorstellen, maar de richting is duidelijk: lagere uitkeringsrechten en minder inkomenszekerheid.
Werkloos (WW)

Het kabinet wil de maximale duur van de WW verkorten naar één jaar. Dat betekent dat je bij ontslag korter recht hebt op een loongerelateerde uitkering.

Daarnaast wordt voorgesteld het maximumdagloon met 20% te verlagen. Dat maximum bepaalt de bovengrens van de WW-uitkering.

Ook stelt het kabinet voor om de opbouw flink te beperken. Nu bouw je per gewerkt jaar in de eerste 10 jaar 1 maand WW op. Dat wordt als het aan dit kabinet ligt gehalveerd tot een halve maand per gewerkt jaar. Dit betekent dat je na tien arbeidsjaren, slechts vijf maanden kunt terugvallen op een WW-uitkering i.p.v. 10 maanden en anders moet terugvallen op de bijstand.

Daarnaast wordt de referte-eis aangepast waardoor je langer moet hebben gewerkt om überhaupt in aanmerking te komen voor de kortdurende WW-uitkering van 3 maanden. Beide hebben grote gevolgen voor vooral jongeren.

De uitkering in de eerste twee maanden van de WW zou verhoogd moeten worden van 75% naar 80%.

Voorbeeldberekening (indicatief):

  • Huidig maximumdagloon ≈ € 6.600 bruto per maand
  • WW-uitkering eerste twee maanden: 80% in de eerste twee maanden → circa € 5280 bruto per maand
  • WW-uitkering na 2 maanden (70%) → € 4620 bruto per maand

Als het maximumdagloon 20% lager wordt:

  • Nieuw maximum ≈ € 5.280 bruto per maand
  • WW-uitkering eerste twee maanden (80%) → circa € 3.960 bruto per maand
  • WW uitkering na twee maanden (70%): € 3696 bruto per maand

Dat is een verschil van bijna € 1.000 bruto per maand bij maximale uitkering.

Voor midden- en hogere inkomens kan dit dus een aanzienlijke inkomensval betekenen.

Arbeidsongeschikt (WIA / IVA)

In de plannen wordt de WIA op meerdere punten versoberd. De grootste wijzigingen zitten in (1) het uitkeringsplafond en (2) het afschaffen van de IVA (voor nieuwe instroom).

  1. Lager uitkeringsplafond (maximumdagloon)
    Het kabinet wil het maximumdagloon – de bovengrens waarover WW- en WIA-uitkeringen worden berekend – met 20% verlagen. In bedragen die nu rondgaan komt dat neer op een daling van ongeveer € 6.617 naar € 5.293,60 bruto per maand (op basis van het huidige maandmaximum).
    Dat raakt vooral mensen met een midden- tot hoger inkomen: hun uitkering wordt sneller “afgetopt”, waardoor de inkomensval bij werkloosheid of arbeidsongeschiktheid groter wordt.
  2. Afschaffing IVA
    Nu krijgen volledig en duurzaam arbeidsongeschikten in de IVA een uitkering van 75% van het (gemaximeerde) dagloon. In de plannen wordt het IVA-onderscheid voor nieuwe instroom geschrapt, waardoor deze groep uitkomt op het niveau dat nu bij WGA gebruikelijk is: 70% in plaats van 75%. Ook gaan voor deze groep re-integratie verplichtingen gelden en risico op herbeoordelingen.
    Belangrijk: volgens de budgettaire bijlage bij het regeerakkoord behouden huidige IVA-gerechtigden hun IVA-recht op het moment van invoering.
  3. WGA: kortere ‘loongerelateerde’ fase
    Voor mensen in de WGA wordt de loongerelateerde fase korter doordat die gekoppeld is aan de WW-duur en deze door het kabinet wordt verkort tot één jaar Daardoor kom je sneller in een vervolgfase terecht, met als risico de lage vervolguitkering die vaak ver onder het sociaal minimum ligt. In sommige gevallen bestaat er recht op een toeslag van het UWV tot het sociaal minimum.

Voor mensen met een aanvullend verzekerde excedentregeling hangt het af van de polisvoorwaarden of (en hoe lang) dit verschil wordt gecompenseerd.

AOW

Voor de AOW betekent het voornemen om de AOW-leeftijd verder te verhogen dat je mogelijk later recht krijgt op je AOW-uitkering dan eerder was afgesproken in het Pensioenakkoord. In het regeerakkoord wordt de AOW leeftijd 1 op 1 gekoppeld aan de stijging van de levensverwachting in tegenstelling tot de 8 maanden per levensjaar als onderdeel van het pensioenakkoord.

  

Afbeelding: AOW plannen Kabinet (beeld: NOS.nl)

Dat kan betekenen:

  • Langer doorwerken, voor de jongste generatie zelfs tot na hun 71e levensjaar.
  • Of een periode overbruggen met eigen middelen of pensioen.

Wat wij van onze leden horen

Sinds de presentatie van het regeerakkoord ontvangen wij dagelijks reacties van leden. De toon varieert van bezorgd tot boos, van juridisch vragend tot persoonlijk geraakt. Achter de cijfers uit de CPB-doorrekening schuilen echte mensen met concrete zorgen over hun inkomen, hun rechtspositie en hun toekomst.

Een aantal reacties willen wij, geanonimiseerd, met je delen.

Inkomensval

“Dat betekent voor mij bijna € 1.000 bruto per maand minder. Op jaarbasis zo’n € 11.900. Ik heb vannacht bijna geen oog dicht gedaan.”

– Lid met IVA-uitkering

Rechtszekerheid

“Kan zoiets zomaar worden aangepast? Is er niet iets van verworven recht?”

– Lid met WIA-uitkering

Premie en rechtvaardigheid

“Ik heb altijd maximaal premie betaald. Is het dan eerlijk dat mijn uitkering ineens fors lager wordt?”

– Arbeidsongeschikt lid

Solidariteit

“Chronisch ziek worden kan iedereen overkomen. We hebben het hier niet over miljonairs, maar over mensen die niet meer kúnnen werken.”

– IVA-gerechtigd lid

Oproep tot actie

“Wat gaat De Unie doen? Komt er een collectieve actie of een rechtszaak?”

– Meerdere leden

Vind je deze informatie nuttig? Stuur dan vooral door!

WhatsAppE-mail

Wat leden ons schrijven

In de vele mails en telefoongesprekken keren een aantal thema’s met betrekking tot de zorgen over de voorgenomen versobering van het sociale vangnet (AOW, WW, WIA) steeds terug:

  • Grote financiële zorgen over een inkomensval van honderden euro’s per maand;
  • Vragen over rechtszekerheid en verworven rechten;
  • Onbegrip over de keuze om juist arbeidsongeschikten te raken;
  • Een duidelijke oproep aan De Unie om zich stevig uit te spreken en actie te ondernemen.
Wat vindt De Unie?
De Unie is kritisch op de koers die het kabinet kiest. In het regeerakkoord staat dat men het Pensioenakkoord en het akkoord ‘Gezond naar het pensioen’ wil uitvoeren. Juist in dat Pensioenakkoord zijn duidelijke afspraken gemaakt over het afremmen en voorspelbaar maken van de stijging van de AOW-leeftijd. Nu wordt opnieuw ingezet op verdere verhoging op termijn. Dat staat op gespannen voet met de rust en stabiliteit die toen zijn beloofd. Bovendien twijfelen experts zoals emeritus hoogleraar Paul de Beer aan de noodzaak tot verhoging van de AOW leeftijd vanuit begrotingsperspectief. 

Maar er is nóg iets dat wij nadrukkelijk willen benoemen.

Bij het verlagen van het maximumdagloon wordt vaak gesproken over “hoge inkomens”. Dat wekt de indruk dat het hier om grootverdieners gaat. Dat beeld klopt niet. Met het huidige maximumdagloon heb je het over vakvolwassen leerkrachten voor de klas, ervaren verpleegkundigen, politieagenten, ICT’ers, technici, middenmanagers in het mkb. Gewone hardwerkende mensen met middeninkomens. Mensen die je elke dag tegenkomt. Mensen in cruciale beroepen. De ruggegraat van onze samenleving.

Wanneer hun vangnet met 20% wordt verlaagd, raakt dat niet een kleine groep “aan de top”, maar een brede groep professionals die jarenlang premie hebben betaald en hun bijdrage hebben geleverd.

Sociale zekerheid is geen gunst. Het is een collectieve verzekering. Werkenden betalen premie in de verwachting dat het stelsel er is als het nodig is. Als die bescherming wordt versoberd, verandert de balans tussen premie en recht. Dat tast het vertrouwen aan.

Dat vertrouwen is essentieel. Uit ons onderzoek naar uitgavenzekerheid bleek al dat belasting- en premiebetaling samenhangt met het gevoel dat afspraken worden nagekomen en dat de overheid zorgvuldig omgaat met collectieve middelen. Als afspraken over de AOW-leeftijd worden aangepast en uitkeringsrechten worden verlaagd, zet dat ook de belastingmoraal nog verder onder druk.

De Unie vindt daarom dat:

  • afspraken over de AOW-leeftijd uit het Pensioenakkoord moeten worden gerespecteerd;
  • het maximumdagloon niet mag worden verlaagd ten koste van middeninkomens;
  • bestaande rechten zorgvuldig moeten worden behandeld;
  • inkomenszekerheid bij ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid geen begrotingsinstrument mag zijn.

Wij trekken hierin nadrukkelijk op met de Vakcentrale voor Professionals (VCP). Onze inzet is helder: deze plannen moeten van tafel of ingrijpend worden aangepast.

Voor De Unie staat vast: sociale zekerheid beschermt niet “de ander”. Zij beschermt ons allemaal.

Hoe nu verder?

Laat één ding duidelijk zijn: De Unie vindt deze plannen in hun huidige vorm onaanvaardbaar. De Unie en de VCP hebben ons hierover in diverse media inmiddels uitgesproken. Zie hier de links:

Het verkleinen van het sociale vangnet, het verhogen van de AOW-leeftijd in strijd met eerdere afspraken en het verlagen van uitkeringsrechten tasten de inkomenszekerheid van onze leden direct aan. Onze primaire inzet is dan ook helder: deze voorstellen moeten van tafel, of ingrijpend worden aangepast.

Het kabinet doet in het regeerakkoord een handreiking aan sociale partners en spreekt over een “gezamenlijke sociale agenda” en overleg over de uitwerking van maatregelen rond WW, WIA en loondoorbetaling bij ziekte. Wij gaan dat gesprek niet uit de weg – maar niet als uitvoerder van bezuinigingen. Wij nemen deel om invloed uit te oefenen, om tegenkracht te bieden en om voorstellen bij te sturen of tegen te houden waar dat nodig is.

Hoe verloopt het formele proces?
De plannen uit het regeerakkoord zijn nog geen wet. Daarvoor moet eerst een wetgevingstraject worden doorlopen: 

  1. Uitwerking in wetsvoorstellen
    Het kabinet moet de voornemens omzetten in concrete wetsvoorstellen. Dat kost doorgaans vele maanden tot zelfs jaren.
  2. Consultatie en advies
    Conceptwetten gaan vaak in internetconsultatie. Ook adviseert de Raad van State over de juridische kwaliteit en uitvoerbaarheid.
  3. Behandeling in de Tweede Kamer
    De Tweede Kamer bespreekt en wijzigt de voorstellen. Omdat het kabinet geen vaste meerderheid heeft, is steun van andere partijen noodzakelijk. Hier ligt een belangrijk moment om voorstellen te blokkeren of aan te passen.
  4. Behandeling in de Eerste Kamer
    Daarna volgt de Eerste Kamer. Die kijkt nadrukkelijk naar uitvoerbaarheid, rechtmatigheid en consistentie met bestaande wetgeving en afspraken.
Waar zetten wij op in?
Wij zetten in op drie lijnen: 

  • Politieke druk: in gesprekken met Kamerleden en via publieke uitingen maken wij duidelijk dat deze plannen maatschappelijk en juridisch problematisch zijn.
  • Invloed via de Vakcentrale voor Professionals (VCP): gezamenlijk trekken wij op richting kabinet en parlement.
  • Inzet op overgangsrecht en bescherming van bestaande rechten, mocht het kabinet toch vasthouden aan onderdelen van de plannen.
Wat betekent dit voor jou?
Op dit moment verandert er nog niets. Zolang er geen wetswijzigingen zijn aangenomen, blijven de huidige regels gelden. Als er wél wetsvoorstellen komen, zullen die meestal pas op een toekomstige datum ingaan (bijvoorbeeld 2028 of 2029). 

De komende maanden zijn dus cruciaal. Dat is de fase waarin plannen kunnen worden aangepast, vertraagd of tegengehouden. De Unie zal zich in die fase samen met de VCP actief en zichtbaar verzetten tegen maatregelen die de inkomenszekerheid van onze leden ondermijnen.

Wij houden je op de hoogte van de ontwikkelingen en van onze inzet.

Reacties uitgeschakeld voor NOOT 7/DEMASQUE

Opgeslagen onder Divers

· 8:19 am

NOOT 6A/DEMASQUE

[6A]
”Democraten 66 (afgekort: D66, tot 1985 D’66) is een Nederlandse politieke partij en heeft een sociaalliberale signatuur. D66 noemt zichzelf progressief, sociaalliberaal en ook wel vrijzinnig.[3]
WIKIPEDIA
DEMOCRATEN 66

Reacties uitgeschakeld voor NOOT 6A/DEMASQUE

Opgeslagen onder Divers