De VS heeft voor de kust van Venezuela opnieuw een olietanker in beslag genomen, melden Amerikaanse media op basis van bronnen. De actie werd in internationale wateren uitgevoerd door de Amerikaanse kustwacht met ondersteuning van het leger.
De VS heeft de inname bevestigd. Om welk schip het gaat is niet bekend. Het is de tweede keer in tien dagen dat de VS bij de Venezolaanse kust een olietanker onderschept. Sinds die eerste inname is de olie-export uit Venezuela grotendeels tot stilstand gekomen.
Volgens de VS was het schip betrokken bij “illegale olietransporten om het narcoterroristische drugsnetwerk van het regime van Maduro te ondersteunen”. Venezuela heeft de actie van de VS veroordeeld en noemt het “een grove daad van internationale piraterij”.
Blokkade
Afgelopen week maakte president Trump bekend dat hij een blokkade instelt voor olietankers die onder Amerikaanse sancties vallen en van en naar Venezuela varen. Volgens de president blijft de maatregel van kracht “totdat Venezuela alle olie, land en andere goederen teruggeeft die het van de VS heeft gestolen”.
Trump verduidelijkte dat later door te verwijzen naar de nationalisatie van olievelden in Venezuela, begin deze eeuw. Dat had grote gevolgen voor investeringen van Amerikaanse bedrijven. “Ze hebben nog niet zo lang geleden al onze olie afgenomen”, aldus Trump. “En we willen het terug.”
Het Witte Huis heeft al langer de pijlen gericht op de Venezolaanse president Maduro en zijn regime. De Amerikanen hebben in de regio een grote troepenmacht opgetuigd en Trump hintte al meerdere keren op een militaire interventie in Venezuela. Maduro zegt dat Trump eropuit is om hem weg te krijgen.
In de ogen van de Amerikaanse president geeft Maduro leiding aan een kartel dat op grote schaal fentanyl en andere drugs naar de VS vervoert. Experts menen dat de rol van Venezuela bij de drugstoevoer door de Amerikaanse regering wordt overdreven.
De Amerikaanse strijdkrachten hebben sinds begin september in de Caribische Zee en het oostelijk deel van de Stille Oceaan tientallen boten gebombardeerd die drugs zouden vervoeren. Daarbij zijn circa honderd opvarenden om het leven gekomen. De VS heeft geen bewijs geleverd dat er daadwerkelijk drugs aan boord waren.
Schaduwvloot
Tien dagen geleden werd het schip de Skipper geënterd en meegenomen naar de Amerikaanse kust. Volgens het Witte Huis was ook die tanker betrokken bij “illegale olietransporten”. Venezuela sprak ook toen van “internationale piraterij”.
Venezuela is vanwege Amerikaanse en Europese strafmaatregelen voor de olie-export aangewezen op de schaduwvloot. Dat is een netwerk van zo’n 1500 olietankers die door Rusland, Iran en Venezuela worden gebruikt om olie te verschepen. Ze varen vaak onder een valse registratie.
Zo’n dertig olietankers die nu in Venezolaanse wateren liggen, vallen onder Amerikaanse sancties. Zij kunnen vanwege de blokkade niet de Caribische Zee op.
EINDE
President Trump zegt dat de VS Venezuela gaat “runnen” zolang hij dat nodig acht om een “veilige, correcte en verstandige” regeringswisseling tot stand te brengen. Hij wil zo voorkomen dat er opnieuw een regime aan de macht komt als dat van president Maduro, die vannacht door Amerikaanse commando’s in een snelle operatie gevangen werd genomen.
Hoe de VS Venezuela denkt te runnen is onduidelijk. Op vragen daarover ging Trump op de persconferentie in Mar-a-Lago niet in. Er zijn voor zover bekend geen militairen in Venezuela achtergebleven. Maar Trump dreigde tijdens de persconferentie met een tweede veel grotere aanvalsgolf “als dat nodig is”. Hij verwacht dat niet. “De eerste aanval was zo succesvol dat een tweede waarschijnlijk niet nodig is, maar we zijn er klaar voor.”
Trump zei dat zijn minister van Buitenlandse Zaken Rubio de Venezolaanse vicepresident Rodriguez onder druk heeft gezet om te luisteren. “We doen alles wat jullie nodig vinden”, zou ze in een telefoongesprek met Rubio hebben gezegd. “Ze heeft geen keus”, zei Trump.
Rodriguez is na de ontvoering van president Maduro de hoogste politieke leider van het land. Het is niet bekend waar Rodriguez is. Persbureau Reuters meldde vanmiddag op basis van vier bronnen dat ze in Moskou is, maar Rusland ontkent dat.
Gecombineerde aanval
In een gecombineerde aanval van de Amerikaanse luchtmacht, landmacht en marine werden Maduro en zijn vrouw door Amerikaanse commando’s gevangengenomen in hun huis op de militaire basis Fort Tiuna in Caracas. De elektriciteit in de Venezolaanse hoofdstad was op dat moment uitgeschakeld.
Vanaf de basis zijn de Maduro’s per helikopter naar een Amerikaans marineschip voor de kust overgebracht. Volgens Trump zullen ze in Miami of New York terechtstaan voor “drugsterrorisme” tegen de VS en Amerikaanse burgers.
Trump prees de Amerikaanse strijdkrachten. Geen enkele militair kwam om en niet één helikopter of vliegtuig werd neergehaald. Bij de operatie zijn 150 helikopters en vliegtuigen ingezet, zegt het Amerikaanse leger.
Over doden of gewonden aan Venezolaanse kant is niets bekendgemaakt.
Olie
De Amerikanen beschuldigen Maduro en zijn regime van het leiden van een drugskartel dat op grote schaal drugs naar de VS smokkelt. Volgens onafhankelijke deskundigen overdrijft Trump de Venezolaanse rol in de internationale drugshandel. Critici zeggen dat het Trump onder meer om toegang tot de Venezolaanse olie te doen is.
Dat is inderdaad het geval, zoals bleek uit de woorden van Trump: “Zoals iedereen weet is de Venezolaanse olie-industrie failliet, compleet failliet al heel lang. Ze pompen bijna niets op vergeleken met wat ze kunnen. Wij gaan de grote Amerikaanse oliemaatschappijen daar binnenbrengen, miljarden dollars laten investeren, de kapotte infrastructuur opknappen en geld verdienen voor dat land.”
China is een grote afnemer van Venezolaanse olie. Dat blijft zo, volgens Trump. “China zal geen moeite met deze operatie hebben, ze krijgen hun olie”, zei hij eerder vandaag tegen Fox News.
Trump wees er ook op dat Amerikaanse oliemaatschappijen in het verleden volop actief waren in Venezuela, maar dat hun bezittingen door Maduro’s voorganger Hugo Chávez (1954-2013) zijn genationaliseerd. “Wij hebben de Venezolaanse olie-industrie opgebouwd en het vorige socialistische regime heeft het van ons gestolen. Een enorme industrie werd ons afgenomen alsof we baby’s waren en we deden er niets aan.”
Energie-expert Lucia van Geuns van het Centrum voor Strategische Studies (HCSS) in Den Haag
“Dit past helemaal in de national security strategie van de VS waarin Zuid- en Midden-Amerika als achtertuin van VS worden gezien. Het verhaal van de drugshandel is ongeloofwaardig, er zijn andere landen waar dat veel meer voor speelt. De VS is uit op een regime change, wil een rechtser regime.
Veel olievelden in Venezuela liggen stil. Het staatsoliebedrijf is ge-mismanaged al sinds Chavez; er was een brain drain. Chevron is het enige buitenlandse bedrijf dat er nu mag produceren, 150.000 vaten per dag.
De reserves aan zware olie in Venezuela zouden een goede aanvulling zijn op de oliewinning in de VS, die produceert vooral lichte olie. Maar het kan nog wel even duren voordat de productie weer kan worden opgeschroefd door het gebrek aan faciliteiten en vakmensen.”
De Venezolaanse oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado reageert opgetogen op de gebeurtenissen in haar land. “Venezolanen, de tijd van vrijheid is gekomen!”, schrijft ze. “Nicolás Maduro staat vanaf vandaag terecht voor de misdaden die hij heeft begaan. Omdat hij weigerde te onderhandelen, is de VS zijn belofte nagekomen om de wet te handhaven.
Ze wil dat Edmundo Gonzalez Urrutia als president wordt geïnstalleerd. Volgens internationale waarnemers won hij in 2024 de verkiezingen. Toch riep de kiescommissie Maduro tot winnaar uit.
Machado zei verder dat de politieke gevangenen vrij moeten komen en de gevluchte Venezolanen kunnen terugkeren. Trump ziet haar niet als de toekomstige leider, omdat ze niet de steun van het volk zou hebben.
Hamsteren
De reacties uit Venezuela zijn wisselend. “Het is nu rustig, maar ik heb het gevoel dat iedereen elk moment met feestvieren kan beginnen”, zei een vrouw in de stad Maracay tegen persbureau Reuters.
In de hoofdstad Caracas zijn lange rijen buiten supermarkten en banken ontstaan. Ook in Valencia, een grote stad ten westen van de hoofdstad, is het “een gekkenhuis” zeggen bronnen tegen de NOS. “Velen proberen voor de zekerheid eten in te slaan.”
EINDE
ALJAZEERA
VENEZUELA’S OIL, NOT ALLEGED DRUG TRAFFICKING,
CAUGHT TRUMP’S EYE
Donald Trump now says he wants American companies to take over Venezuelan fields in order to extract and sell resources.
For weeks, United States President Donald Trump and his officials said the rhetoric and military posturing against Venezuela were aimed at countering the flow of narcotics.
But abundant evidence, including Trump’s own words in the aftermath of the abduction of President Nicolas Maduro, suggests that Washington’s true interest lies in Venezuela’s vast proven oil reserves – the largest in the world, estimated at about 303 billion barrels.
The US president initially framed Saturday’s attacks on Caracas as an anti-drug operation, with officials calling it an arrest of “two indicted fugitives” on narcotrafficking charges. Maduro was indicted in the Southern District of New York courts for alleged “narco-terrorism conspiracy and cocaine importation conspiracy”, among other charges.
But within hours of the US attacks on Caracas that killed dozens of civilians, officials and military personnel, Trump pivoted to openly discussing oil and US control of Venezuela.
In a press conference at his Mar-a-Lago residence in Florida, the US president claimed the US would “run the country” for now, rebuild oil infrastructure, and “take out a tremendous amount of wealth out of the ground” to sell to global customers, including rivals China and Russia.
Maduro has consistently denied involvement in the drug trade and has accused Washington of using this charge as an excuse to get to oil and other resources, even as the Trump team labelled Venezuelan-trafficked fentanyl a “weapon of mass destruction” and launched air strikes on boats accused of moving narcotic substances.
Oil vital to Venezuela’s recovery
The sudden abduction of the Venezuelan president has not yet translated to any major shift in the power structure of the South American nation.
Vice President Delcy Rodriguez has been ordered by the constitutional chamber of Venezuela’s Supreme Court to serve as acting president “to guarantee administrative continuity and the comprehensive defence of the nation” as a legal framework is devised for the future.
She had also been serving simultaneously as finance minister and oil minister, giving her enormous influence over the nation’s embattled economy and efforts to vitalise the underdeveloped oil sector that produces less than it should as a result of sanctions and mismanagement.
Trump said the US would not occupy Venezuela if Rodriguez “does what we want”. He also declined to endorse the opposition leader, exiled Nobel laureate Maria Corina Machado, saying she does not have the approval or “respect” of the people.
What the US wants from Rodriguez is likely to revolve around Venezuela’s oil, which Trump and other US officials have characterised as US oil – based on the South American country’s nationalisation of its oil industry between the 1970s and the 2000s, forcing most US oil companies out.
“If you remember, they took all of our energy rights, they took all of our oil from not that long ago. And we want it back,” said Trump in December.
In his typically forthright manner, Trump has also said that Venezuela’s oil reserves would cover any costs the US incurs from its attack on the country, and “the damages” allegedly caused by Venezuela to the US.
Oil is vital to Venezuela, and the US had used its importance to pressure the country prior to the abduction of Maduro.
US sanctions targeting Venezuelan oil have been a core element of US policy toward Venezuela since 2017, especially under combined Trump-era directives. The state-owned oil company Petroleos de Venezuela, SA (PDVSA) is blacklisted, and Washington has taken measures restricting the shipment of diluents that are needed for heavy crude.
A host of oil traders, companies and ships that transport the goods have been sanctioned, including last month, while Trump ordered a blockade of sanctioned oil tankers entering or leaving Venezuelan waters, which led to at least two tankers being confiscated.
US sanctions and pressure are some of the main reasons why Venezuela’s oil exports are not comparable to the country’s oil reserves.
Venezuela’s oil exports averaged about a meager 950,000 barrels per day (bpd) in November, and the US “oil embargo” knocked them down to around 500,000 bpd last month, according to preliminary figures based on ship movements.
In comparison, major oil exporters like Saudi Arabia and Russia export millions of barrels per day on average.
Francisco Rodriguez, the former head of the economic advisory of the Venezuelan National Assembly, said gold and oil reserves are among the country’s main hopes for economic recovery.
“If the US moves to remove the sanctions and clear the hurdles for investors to come back in, you can get the oil output to 2.5 million barrels per day in the scope of three to five years,” he told Al Jazeera from the US state of Colorado, pointing out that production currently stands at below one million barrels per day.
“I think what the Trump administration is saying is that we need to prioritise the recovery of the oil sector and get the economy on a manageable basis so that we think about more orderly political transition,” the former official said.
“But if you try to directly hand over the power to the opposition right now without having set the basis for economic recovery, that can actually be quite dangerous and lead to chaos.”
What does this mean for OPEC and others?
At least in the short term, the Venezuela developments do not mean a major change for the Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC). But things could drastically change with time.
Venezuela cannot quickly raise production due to its ageing infrastructure, and unilateral US seizures of tankers near Venezuela’s waters only led to an uptick in oil prices before another stabilisation.
Venezuela’s upstream oil infrastructure, particularly under PDVSA, has suffered from more than a decade of underinvestment, so some wells are mechanically compromised, restarting shut-in wells often requires full workovers or redrilling, not simple reactivation, and routine preventive maintenance largely ceased after the US embargoes.
The crude cannot flow or be exported without diluents, which are being blocked by the US, while storage, blending, and upgrading facilities are bottlenecked, with many operating well below nominal capacity.
But theoretically, if a US-directed Venezuela manages to rapidly boost output in the future, OPEC will face a supply glut or will have to adjust quotas. This would give Washington indirect but major influence inside the group and over global supply, disrupting the delicate balance members have been trying to keep for years.
West Asia neighbours like Iran and Saudi Arabia are also directly affected if Caracas leans towards the US in the long term.
The anti-US and Israel establishment in Iran has lost another major ally in Maduro, after the fall of top leaders of the Tehran-backed “axis of resistance” over the past two years.
Iran has also been hampered in efforts to develop its oil sector due to stringent Western sanctions, and like Venezuela under Maduro, Iran sends most of its oil at heavily discounted prices through a shadow fleet of ships to China. A robust return of Venezuelan oil to the market would further undermine Iranian oil.
Saudi Arabia was not a close ally of the Maduro establishment like Iran, but it also risks future oversupply that may push global prices down if Venezuela makes a comeback. That may force Riyadh to cut production and weaken its price leadership in the global market.
END