Voor de derde keer in iets meer dan vier jaar treedt er vandaag een nieuw Nederlands kabinet aan. De ministers en staatssecretarissen van het minderheidskabinet-Jetten leggen ten overstaan van koning Willem-Alexander de eed of de belofte af.

Dat gebeurt vanochtend op paleis Huis ten Bosch in Den Haag, het woonpaleis van de vorst. Het wordt een dag vol tradities.

De beëdiging is pas sinds 2012, toen Rutte-II van start ging, openbaar. Tot die tijd waren er geen camera’s welkom bij de ceremonie. De eerste keer verliep niet vlekkeloos: de bijeenkomst begon 10 minuten te vroeg, toen de tv-uitzending nog niet begonnen was.

Daarom werd het nog maar een keer overgedaan, al was toenmalig koningin Beatrix daar niet blij mee. “Dan wordt het een toneelstukje”, zei ze hoorbaar voor de kijkers.

Fries

De bewindspersonen mogen kiezen tussen de eed (“Zo waarlijk helpe mij God almachtig”) of de belofte (“Dat verklaar en beloof ik”). Als ze dat willen, mogen ze het ook in het Fries doen, de officiële tweede landstaal.

De traditie wil dat de mannen voor de koning verschijnen in jacquet. Ook het staatshoofd draagt zo’n pandjesjas. Bij de aansluitende bordesscène geldt een ander kledingprotocol: een gewoon, donker pak. Volgens de overlevering wilde de grootmoeder van Willem-Alexander, koningin Juliana, niet met “een stel begrafenisondernemers” op de foto.

Het betekent dat de mannelijke ministers zich tussen de beëdiging en het bordes moeten omkleden. Een zaal in het paleis fungeert als gezamenlijke kleedkamer. Voor vrouwen gelden geen bijzondere kledingregels.

Oude ministeries vooraan

Buiten, op het bordes, moeten ze allemaal hun plaats kennen. De premier (Jetten) en de vicepremiers (Yesilgöz en Van den Brink) staan het dichtst bij de koning. De andere ministers krijgen een plek toegewezen op basis van hoe oud hun ministerie is.

De ministers van de oudste ministeries, zoals Buitenlandse Zaken en Justitie, staan vooraan, ministers van nieuwe departementen of ministers zonder portefeuille achteraan. Staatssecretarissen staan helemaal niet op de bordesfoto.

Vanaf het paleis reizen de kabinetsleden naar hun ministerie, waar de portefeuilleoverdracht plaatsvindt met hun voorganger. Ze ontvangen ook een introductiedossier om ze wegwijs te maken in de materie op het departement.

In de middag wordt dan de eerste ministerraad gehouden. Vanwege de renovatie van het Binnenhof gebeurt dat niet in de historische Trêveszaal, maar op het tijdelijke ministerie van Algemene Zaken. Vanavond presenteert het kabinet zich dan in het Catshuis aan de media.

Het nieuwe kabinet bij de NOS