[40]
Categorie archief: Divers
NOTEN 38 EN 39/DEMASQUE
[38]
UNIVERSITEIT LEIDEN.NL
Leidse experts internationaal recht: aanval op Iran schendt internationaal recht
4 MAART 2026
Vier leden van het Grotius Centre for International Legal Studies, Larissa van den Herik, Carsten Stahn, Anna Marhold en emeritus hoogleraar Nico Schrijver, stellen in verschillende media dat de recente aanval op Iran in strijd is met internationaal recht.
Dat er reden was voor zelfverdediging is niet aangetoond, een VN-mandaat werd niet gevraagd en selectief naleven van regels ondermijnt de geloofwaardigheid van het systeem.
Geen rechtvaardiging voor aanval
Larissa van den Herik, hoogleraar internationaal recht stelt in Nieuwsuur, Radio1 en de NOS dat internationaal recht geen ‘lichtschakelaar’ heeft waarmee het recht selectief kan worden in- of uitgeschakeld. Volgens haar hebben de VS en Israël geen bewijs geleverd dat er sprake was van een aanval of onmiddellijke dreiging vanuit Iran, waardoor de acties van VS en Israël een schending vormen van kernprincipes van het internationaal recht. Het idee van een Responsibility to Protect biedt geen zelfstandige grond voor militair ingrijpen. ‘Ook vanuit de gedachte dat geweld het lot van de burgerbevolking niet verbetert.’
Politieke belangen boven recht
Nico Schrijver, emeritus-hoogleraar internationaal recht, benadrukt voor NPO-Radio1, dat elke aanval moet voldoen aan het Handvest van de VN: alleen zelfverdediging bij een aanval of toestemming van de Veiligheidsraad legitimeert geweld. In het geval van Iran was geen sprake van zelfverdediging en ontbreekt een VN-mandaat. Schrijver: ‘de VS en Israël hebben hier de hoogste trede op de ladder van escalatie betreden.’
Geloofwaardigheid van Europa op het spel
Anna Marhold, universitair docent internationaal recht en lid van de Adviesraad Internationale Vraagstukken van het Parlement, waarschuwt in dezelfde uitzending van NPO-Radio1, dat selectief naleven van internationaal recht ‘de geloofwaardigheid van Europa ondermijnt. Terwijl de EU mensenrechten hoog in het vaandel heeft, blijft zij bij de aanval op Iran opvallend terughoudend, wat het idee van dubbele standaarden versterkt.’
Keerpunt in de internationale rechtsorde
Carsten Stahn, hoogleraar international criminal & global justice, noemt de aanval in het Leidsch Dagblad, een ‘keerpunt in de internationale rechtsorde.’ Het schenden van het geweldsverbod zonder juridische basis, terwijl onderhandelingen nog gaande waren, vormt een grove schending van het recht op zelfverdediging. Hij waarschuwt dat ‘pragmatisme van westerse staten, op de lange termijn heel schadelijk kan zijn voor het internationaal recht.’
Conclusie van de experts
Europese landen blijven terughoudend en spreken niet met één mond over de aanval op Iran. Sommige landen tonen steun, terwijl andere landen pleiten voor diplomatieke oplossingen en het respecteren van internationaal recht. Alle experts zijn het eens: de aanval op Iran schendt het internationaal recht. Zonder directe dreiging of VN-mandaat, en met selectieve toepassing van regels, wordt de internationale rechtsorde ondermijnd, met gevaar voor toekomstige conflicten en verlies van geloofwaardigheid.
Meer weten?
- Beluister de uitzending van Radio1 (vanaf 36 min Van den Herik)
- Bekijk de Nieuwsuur-uitzending (vanaf 21 minuten Van den Herik)
- Lees het NOS-artikel (Van den Herik)
- Lees het volledige Volkskrant-artikel (€) (Van den Herik)
- Bekijk deze audio van NOS-stories op Instagram (Van den Herik)
- Beluister de uitzending van Radio1 (vanaf 7 min Schrijver en vanaf 19 min Marhold)
- Lees het Leidsch-Dagblad-artikel
[39]
NRC
Pedro Sánchez zwicht niet voor dreiging van Trump: Spanje zegt ‘nee tegen oorlog
4 MAART 2026
De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft zich woensdag ondanks economische dreiging vanuit de VS wederom onomwonden kritisch uitgelaten over de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran. In een televisietoespraak zei hij dat het standpunt van de Spaanse regering in vier woorden samengevat kan worden: „No a la guerra”. Hij noemde de oorlog een „schending van het internationaal recht”. Spanje veroordeelt eveneens de mensenrechtenschendingen door het Iraanse ayatollahregime, maar „de ene onrechtmatigheid mag niet met de andere worden beantwoord, want zo beginnen de grote rampen van de mensheid”.
Sánchez veroordeelde de militaire acties van de VS en Israël, die zaterdag begonnen, diezelfde dag nog. Deze vormden volgens hem een „escalatie” die „bijdraagt aan een meer onzekere en vijandige internationale orde”. „We kunnen ons geen nieuwe langdurige en verwoestende oorlog in het Midden-Oosten veroorloven”, aldus Sánchez.
Spaanse autoriteiten weigerden daarom afgelopen weekend Amerikaanse gevechtsvliegtuigen die betrokken waren bij de aanval op Iran toegang te geven tot gezamenlijk beheerde militaire bases in het zuiden van het land. Volgens de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken staat buiten kijf dat deze bases niet gebruikt zullen worden voor iets dat „niet onder het VN-handvest valt”. Minister van Defensie Margarita Robles zei dat er weliswaar „een overeenkomst” is met de VS over deze basis, maar dat deze enkel geldt voor operaties die „voldoen aan internationale juridische kaders”.
Dat schoot bij Donald Trump in het verkeerde keelgat. Dinsdag dreigde de Amerikaanse president tijdens een afspraak met de Duitse bondskanselier Friedrich Merz daarom met het verbreken van alle handelsbetrekkingen met Madrid: „We willen niets meer met Spanje te maken hebben”. Merz kwam niet op voor zijn Spaanse collega, maar benadrukte vooral zijn eigen onvrede over het feit dat Spanje niet voldoet aan de NAVO-norm voor defensie-uitgaven.
Het lijkt weinig indruk te maken op de socialistische Sánchez. „We gaan niets doen dat indruist tegen onze waarden en principes uit angst voor represailles van anderen”, verzekerde hij het Spaanse volk woensdag op de nationale televisie. Volgens de Spaanse regering is dit geen „naïeve” positie, maar een die overeenkomt met wat in Europese en internationale verdragen staat.
Tot nu toe is Sánchez de enige Europese politiek leider die zo stellig kritiek levert op het handelen van de VS en Israël. Voor veel anderen, onder wie de Britse premier Keir Starmer, lijkt het te vriend houden van Trump belangrijker. Zo verklaarde Starmer de VS wel toegang te willen geven tot Britse militaire bases voor „defensieve operaties”. De Franse president Emmanuel Macron leek zich dinsdag wel enigszins aan te sluiten bij Sánchez: Frankrijk kan de Amerikaans-Israëlische aanvallen „niet goedkeuren” omdat deze buiten de internationale rechtsorde vallen. Toch noemt hij Iran de primaire verantwoordelijke voor de oorlog die nu uitbreekt in het Midden-Oosten.
EINDE
1 JAAR PRESIDENT TRUMP [DE KWADE OOM DONALD]/HIGHLIGHTS
ASTRID ESSED
4 FEBRUARI 2026
Reacties uitgeschakeld voor NOTEN 38 EN 39/DEMASQUE
Opgeslagen onder Divers
NOTEN 35 T/M 37/DEMASQUE
[35]
NOS
Jetten: aanvallen op Iran buiten internationaal recht, maar toch begrip
De aanvallen van de VS en Israël op Iran en de daaropvolgende tegenaanvallen van Iran vallen allemaal buiten het internationale recht. Dat zei minister-president Jetten vandaag. Tegelijk zegt hij er begrip voor te hebben dat de VS en Israël hebben willen “ingrijpen” in het nucleaire- en raketprogramma van Iran.
Jetten wijst er daarbij op dat het Iraanse regime “bruut en gewelddadig” is en het internationale recht de Iraanse bevolking al tientallen jaren niet heeft beschermd. Ook stipt hij aan dat Iran milities in de regio steunt, bijvoorbeeld in Libanon en Gaza, die al jaren slachtoffers maken. “Je ziet dat Iran ook al vele jaren het internationale recht aan zijn laars lapt.”
Steun of instemming
Toch is er geen steun van Nederland voor de aanvallen van de VS en Israël, die gelden als bondgenoten. “Deze aanvallen zijn ingezet zonder andere landen vooraf te informeren of consulteren. Er is geen sprake van een verzoek om steun of instemming.” Jetten verwacht ook niet dat dat er alsnog komt.
De premier wil er niet over filosoferen of het de juiste keuze is geweest van die landen om Iran aan te vallen. “Die vraag is nu niet aan de orde, omdat we nog midden in de escalatie zitten”, aldus Jetten. “We moeten er vooral alles aan doen om in de escalatie de Nederlandse en Europese belangen te dienen.”
Dat gaat Nederland mogelijk doen door een marineschip die kant op te sturen. Het kabinet gaat dit weekend gebruiken om te besluiten over de inzet van het luchtverdedigings- en commandofregat Zr. Ms. Evertsen. De intentie is om “ja” te zeggen, zei Jetten daarbij. Het gaat nu om bijvoorbeeld de precieze opdracht en de instructies die de militairen meekrijgen. “We willen dat de komende dagen nog een keer doorlopen.”
Charles de Gaulle
Frankrijk wil met het vliegdekschip Charles de Gaulle Europese landen die in de buurt van Iran liggen beschermen tegen mogelijke raket- en droneaanvallen, aldus Jetten. De Evertsen is goed in staat projectielen uit de lucht te halen. “Daarom neemt het kabinet dit verzoek ook zo serieus.”
Het fregat was al met de Charles de Gaulle op trainingsmissie in de Oostzee. Het kabinet besloot deze week al om het fregat met de Fransen te laten meevaren naar de Middellandse Zee en ondertussen de precieze missie te bespreken.
Als het kabinet daartoe besluit, dan krijgt de Tweede Kamer daar na het weekend een zogenoemde artikel 100-brief over.
EINDE
[36]
D66 wil dat Nederland, samen met Europa, opkomt voor vrede, mensenrechten en een eerlijke wereld. Ons buitenlandbeleid is Europees. Met sterke diplomatie, internationale samenwerking en eerlijke handel bouwen we aan veiligheid en stabiliteit – ook voor toekomstige generaties. Democratie, mensenrechten, internationaal recht en internationale solidariteit zijn geen luxe. Nederland is misschien een klein land, maar we zijn groots als we samen met anderen verantwoordelijkheid nemen in de wereld.
- Als sociaal-liberale partij pleit D66 voor het internationaal recht als richtlijn voor internationaal beleid. We zullen ons altijd uitspreken als het internationaal recht wordt geschonden.”
D’66
INTERNATIONAAL LEIDERSCHAP IN RECHT EN VREDE
Wat er in de wereld gebeurt, voelen we ook thuis. Oorlog in Oekraïne, genocide in Gaza, protesten in Iran. De macht gaat te vaak boven recht en onschuldige mensen zijn het slachtoffer. Onderdrukking, ongelijkheid en mensenrechtenschendingen raken ons.
D66 wil dat Nederland, samen met Europa, opkomt voor vrede, mensenrechten en een eerlijke wereld. Ons buitenlandbeleid is Europees. Met sterke diplomatie, internationale samenwerking en eerlijke handel bouwen we aan veiligheid en stabiliteit – ook voor toekomstige generaties. Democratie, mensenrechten, internationaal recht en internationale solidariteit zijn geen luxe. Nederland is misschien een klein land, maar we zijn groots als we samen met anderen verantwoordelijkheid nemen in de wereld.
- Als sociaal-liberale partij pleit D66 voor het internationaal recht als richtlijn voor internationaal beleid. We zullen ons altijd uitspreken als het internationaal recht wordt geschonden.
- Nederland ondersteunt organisaties die bewijsmateriaal van schendingen van mensenrechten en humanitair oorlogsrecht opsporen, bijhouden en documenteren. Bijvoorbeeld in Gaza, waar hulpverleners en journalisten doelwit zijn van Israëlische aanvallen. En in Oekraïne, waar Rusland Oekraïense kinderen heeft ontvoerd en geïndoctrineerd. Daarbij horen vervolgstappen om individuen te bestraffen via het Internationaal Strafhof en overheden via het Internationaal Gerechtshof.
- Internationale handel is de drijvende kracht achter een goed draaiende wereldeconomie en achter de Nederlandse economie. Maar liefst een derde van ons geld wordt in het buitenland verdiend. Europa wordt kampioen vrijhandel door wereldwijd handelsovereenkomsten te sluiten. Mensenrechten, arbeidsomstandigheden, de positie van vrouwen en het milieu zijn leidend in de manier waarop wij met andere landen handel drijven. Zo versterken we onze economie en bouwen we onze afhankelijkheid van landen als China af. We stemmen zo snel mogelijk in met het EU-Mercosur (Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay) handelsakkoord.
- In de afgelopen periode is veel schade aangericht door bezuinigingen op internationale samenwerking. We laten zien hoe het wél kan en zien kans voor vernieuwing van internationale samenwerking. We zetten een significante stap naar herstel van het budget naar 0,7% van het bbp. De kosten voor eerstejaars asielzoekers worden zo min mogelijk betaald uit het budget van ontwikkelingssamenwerking aangezien dit budget bestemd is voor internationale armoedebestrijding. We organiseren internationale samenwerking (ontwikkelingssamenwerking) anders, zodat we langdurige investeringen en sterke impact mogelijk maken. We maken duidelijke keuzes over de gebieden waarin we investeren en met welke internationale partners we dat doen. We hebben specifiek aandacht voor de rol en rechten van vrouwen.
- Over de hele wereld krijgen kritische burgers, journalisten en mensenrechtenorganisaties steeds minder ruimte. Dat beschadigt de rechtsstaat en de democratie. Daarom wil D66 dat Nederland organisaties die werken aan democratisering, goed bestuur en vrije media internationaal blijft steunen, zoals ngo’s, politieke partijen en burgerbewegingen. Expliciet steunen we vrouwenrechtenbewegingen en dappere voorvechters die opkomen voor vrouwen- en LHBTIQA+-rechten.
- D66 wil het vetorecht binnen de VN Veiligheidsraad afschaffen.
- Zolang de Verenigde Naties verlamd blijft door de vetomacht in de Veiligheidsraad, moet Nederland zich inzetten voor nauwe samenwerking met alle rechtsordelijke democratieën in de wereld. We treden zoveel mogelijk gezamenlijk op tegen dictatuur, agressie, uitbuiting van mensen, internationale achteruitgang van de natuur, vergiftiging van het milieu en opwarming van het klimaat. Mondiaal beleid met gelijkgezinde staten kan voor iedereen de toekomst veiliger maken.
- We blijven Oekraïners zowel militair als humanitair steunen in hun dappere strijd tegen de Russische agressie. De verdere integratie van Oekraïne in de NAVO is van groot belang voor veiligheid op het Europese continent.
- D66 veroordeelt de continue en grove schendingen van het internationaal recht door Israël. Ook veroordelen we de terroristische aanslag door Hamas op 7 oktober 2023. De genocide in Gaza, de grootschalige vernietiging, het vermoorden en uithongeren van de Palestijnen, en het geweld tegen de Palestijnen door Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever moeten onmiddellijk stoppen. Deze misdaden moeten bestraft worden. Wij pleiten voor een onmiddellijk en duurzaam staakt-het-vuren, ongehinderde humanitaire toegang onder VN-vlag (inclusief structurele steun aan UNRWA) en vrijlating van alle gijzelaars. Nederland moet de gehele regering-Netanyahu sanctioneren, per direct stoppen met de export van wapens en dual-use goederen die mogelijk bijdragen aan het geweld in Gaza, de import verbieden van goederen uit de bezette gebieden en per direct het EU-associatieverdrag opschorten. Vrede begint met gelijke rechten. De onwettige bezetting van de Palestijnse gebieden moet worden beëindigd. D66 wil dat de humanitaire crisis in Gaza zo snel mogelijk wordt gekeerd door hier een internationale VN-gemandateerde interventiemacht in te zetten op basis van de VN-resolutie Responsibility to Protect (R2P) via een spoedsessie van de VN. Nederland moet nu de Palestijnse staat erkennen en het Palestijnse recht op zelfbeschikking bevestigen.
EINDE
D’66 VERKIEZINGSPROGRAMMA 2025-2030
[36A]
THE RIGHTS FORUM
Is de liefde van het kabinet voor het internationaal recht al na één week bekoeld?
3 MAART 2026
De reactie van minister Berendsen op de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran maakt duidelijk dat de ‘taal van de macht’ voor het kabinet zwaarder weegt dan het verdedigen van het internationaal recht.
ederland heeft de verantwoordelijkheid om het internationaal recht actief te bevorderen.’ Die zin staat in het coalitieakkoord van het op 23 februari aangetreden kabinet-Jetten.
‘Internationaal recht is niet het enige kader dat je op deze situatie kunt plakken’. Zo reageerde minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) op 2 maart op de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran.
Het heeft slechts een week geduurd voordat het kabinet van premier Rob Jetten (D66) in de knel kwam met het internationaal recht. Twee bondgenoten, de VS en Israël, vielen zaterdag Iran aan, een soeverein land, en liquideerden het staatshoofd.
Zoals Marieke de Hoon, hoofddocent internationaal recht aan de Universiteit van Amsterdam, in NRC onomwonden stelde: dit mag niet onder internationaal recht. Geweld mag alleen als het is geautoriseerd door de Veiligheidsraad of in reactie op een aanval of onmiddelijk dreiging daarvan. Dat was hier ‘heel duidelijk’ niet het geval, aldus De Hoon.
Nederland toont begrip voor aanval op Iran
We mogen aannemen dat de juridisch adviseurs van Berendsen dat ook weten. Het bevorderen – of het ‘verdedigen’ zoals het elders in het coalitieakkoord heet – van het internationaal recht zou moeten leiden tot veroordeling van de aanval op Iran.
Maar daar is de relatie met de VS en Israël het kabinet blijkbaar te dierbaar voor. In Nieuwsuur stelde Berendsen dat hij ‘begrip’ had voor de aanval op Iran en hij deze niet veroordeelde, met als onderbouwing dat het regime in Iran ‘moorddadig’ is.
Zowel bij Nieuwsuur als in andere media vroegen journalisten door: vindt de minister de aanval een schending van het internationaal recht, ongeacht hoe moorddadig het regime in Iran ook is?
Geen ‘zwart-witsituatie’
Berendsen laveerde. Hij noemde dit ‘terechte vragen’, maar vond het niet aan hem om ze te beoordelen. Hij hield vol dat het kabinet voor de internationale rechtsorde staat, maar voegde eraan toe ‘dat het internationaal recht niet het enige kader is dat je op deze situatie kunt leggen.’ Het is volgens Berendsen geen ‘zwart-witsituatie’.
Welk ander kader hanteert de minister dan nog meer? Berendsen noemde opnieuw de moorddadigheid van het Iraanse regime waar een ‘dreiging van uit gaat’. Maar als dat het kader is, mogen ook veel andere landen worden aanvallen.
Want Iran is niet het enige moorddadige regime. Ook bondgenoten van Nederland gaan niet vrijuit, leert alleen al een blik op de genocide in Gaza en op de Israëlische martelkampen. Zonder het te beseffen opent Berendsens kader de deur voor een eenzijdige aanval op Israël. Of gelden er dan andere regels?
Onverenigbare doelstellingen
Maar zo zal Berendsen zijn kader en de zwart-wit-situatie niet bedoelen. Het kader waar hij wél op doelt is dat van ongebreidelde machtspolitiek. Dat valt af te leiden uit het coalitieakkoord, dat stelt:
We leven in een multipolaire wereld waarin het internationaal recht niet vanzelfsprekend prevaleert. Dat vraagt om een opstelling als land dat het internationaal recht verdedigt, maar ook de taal van macht leert spreken.
Dat klinkt gebalanceerd en verstandig – Berendsen noemde het ‘realistisch’ –, maar de aanval op Iran laat zien dat deze zaken onverenigbaar zijn. Onder internationaal recht mag de aanval op Iran niet. Maar de taal van de macht dicteert de aanval te steunen, omdat het een bondgenoot – tevens het machtigste land ter wereld – is die hem uitvoert.
Los van de aanval op Iran heeft de Amerikaanse bondgenoot laten zien weinig op te hebben met het internationaal recht. De VS steunde de genocide in Gaza, ontvoerde de president van Venezuela, Nicolas Maduro, en legde sancties op aan medewerkers van het Internationaal Strafhof omdat het Israëlische bewindslieden wil vervolgen.
Kortom, het onderhouden van de relatie met de VS en het verdedigen van het internationaal recht zijn regelrecht met elkaar in strijd.
Macht ten koste van recht
Een week na het aantreden van het kabinet-Jetten helt het in de balans tussen recht en macht over naar het laatste. Hoe pijnlijk dat is, blijkt uit het feit dat ‘het bevorderen van het internationaal recht’ niet alleen in het coalitieakkoord staat, maar ook in de grondwet.
En het is pijnlijk omdat ook de doelstelling van de coalitie om de ‘straffeloosheid in Gaza tegen te gaan’ naar alle waarschijnlijkheid zal moeten buigen voor ‘de taal van de macht’. Het behoeft geen uitleg dat die macht niet bij de Palestijnen ligt.
Het kan wél
De premier van Spanje, Pedro Sanchez, liet zien hoe de reactie van een NAVO-lid mét respect voor het internationaal recht op de aanval op Iran er uit hoort te zien:
Het is mogelijk om tegen een haatdragend regime te zijn en tegelijkertijd tegen een ongerechtvaardigde en gevaarlijke militaire interventie.Ik roep nogmaals op tot onmiddellijke de-escalatie, respect voor het internationaal recht en hervatting van de dialoog. Spanje zal erbij zijn. En Europa moet er ook bij zijn.’
Sanchez’ boodschap aan het kabinet: het kan wél.
EINDE
[37]
[37]
” De wereld Ons verdienvermogen en onze veiligheid en democratie vragen om realisme. We leven in een multipolaire wereld waarin het internationaal recht niet vanzelfsprekend prevaleert. Dat vraagt om een opstelling als land dat het internationaal recht verdedigt, maar ook de taal van macht leert spreken.”
BLADZIJDE 34
Aan de slag Bouwen aan een beter Nederland Coalitieakkoord 2026-2030 D66, VVD en CDA
file:///C:/Users/Eigenaar/
Reacties uitgeschakeld voor NOTEN 35 T/M 37/DEMASQUE
Opgeslagen onder Divers
NOOT 34/DEMASQUE
[34]
KABINETSFORMATIE/TUSSENTIJDSE DEAL D’66 EN CDA
KLEEDT RECHTEN VLUCHTELINGEN VERDER UIT
ASTRID ESSED
19 DECEMBER 2025
MILJOENENNOTA 2024/FASCISTENKABINET/DE VLUCHTELING
ALS ZONDEBOK
ASTRID ESSED
4 OCTOBER 2024
NOS
Ombudsmannen waarschuwen weer voor asielwetten, willen kritische blik Eerste Kamer
3 MAART 2026
De Nationale Ombudsman en de Kinderombudsman waarschuwen voor de nieuwe asielwetten die momenteel bij de Eerste Kamer liggen. Ze roepen Eerste Kamerleden op kritisch naar de wetten te kijken.
Het gaat om de wetsvoorstellen van oud-minister Faber (PVV) die moeten leiden tot “het strengste asielbeleid ooit” in Nederland. Vlak voor Kerst stemde een meerderheid van de Tweede Kamer in met de twee nieuwe asielwetten.
Daarin staat onder meer dat het strafbaar wordt om illegaal in Nederland te verblijven. De ombudsmannen maken zich vooral zorgen over de gevolgen daarvan voor kinderen. Oud-asielminister Van Weel, die Faber opvolgde, vond het niet nodig om de wetten te toetsen aan kinderrechten, omdat de wet alleen over volwassenen gaat.
“Als ouders strafbaar worden gesteld, raakt dat hun kinderen”, zegt Kinderombudsman Margrite Kalverboer, die wijst naar het toeslagenschandaal als voorbeeld. “Daarom moeten we die gevolgen vooraf goed bekijken en waar mogelijk voorkomen.” Ze roept de Eerste Kamer op om alsnog om zo’n kinderrechtentoets te vragen.
Tweestatusstelsel
Daarnaast uiten de ombudsmannen opnieuw kritiek op de andere maatregelen die met de nieuwe asielwetten worden geregeld. Zo wordt een verblijfsvergunning korter geldig, van vijf naar drie jaar. Verder wordt het met de nieuwe regels lastiger om familie over te laten komen naar Nederland en komt er een zogenoemd tweestatusstelsel.
Daarin worden vluchtelingen opgedeeld in twee groepen: mensen die zijn gevlucht omdat ze gevaar lopen vanwege hun etniciteit, geaardheid of geloof en een groep die is gevlucht voor oorlog en geweld. Deze groep moet op termijn in principe terugkeren en krijgt ook minder rechten.
Nog langere wachttijden
De ombudsmannen spreken van “wetgeving voor de bühne” en vrezen dat de nieuwe wetten tot nog langere wachttijden zullen gaan leiden in de hele asielprocedure.
Ook de IND, de organisatie die asielaanvragen in Nederland afhandelt, waarschuwt hiervoor. Doordat verblijfsvergunningen korter geldig worden moet de IND bijvoorbeeld veel vaker controles uitvoeren, terwijl er nu al een enorme wachttijd is. Op een tweede gesprek bij de IND moeten asielzoekers nu al ruim twee jaar wachten.
“De manier waarop de overheid tienduizenden asielzoekers en statushouders behandelt, heeft de ondergrens bereikt”, zegt de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen daarover.
Nieuwe Europese regels
Daarnaast gaan er deze zomer ook Europese regels rond migratie in, het zogenoemde Europese migratiepact. “Dat vertroebelt”, zegt Van Zutphen in een interview in Trouw. “In Den Haag loopt nu alles door elkaar heen: de twee asielwetten, het Europese migratiepact, de strafbaarstelling van illegaliteit. Het is een spaghetti geworden. Voor de uitvoerbaarheid, duidelijkheid en rechtszekerheid is dat geen goed idee. Dat is vragen om problemen en in mijn geval is dat vragen om klachten.”
Vorig jaar uitten de ombudsmannen ook al kritiek op de asielwetten van toenmalig minister Faber. Ze waarschuwden in een brandbrief voor de gevolgen voor de hele samenleving als de wetten worden ingevoerd.
EINDE
Reacties uitgeschakeld voor NOOT 34/DEMASQUE
Opgeslagen onder Divers
NOTEN 32 EN 33/DEMASQUE
[32]
VOLKSKRANT
COALITIE MIKT OP EUROPESE AANPAK, MAAR LAAT OOK
PVV WETTEN ONGEMOEID
30 JANUARI 2026
Geen staatsnoodrecht, geen opt out, geen intrekking van de Spreidingswet en een belangrijke rol voor Vluchtelingenwerk. Internationale samenwerking moet de migratie beteugelen. Dat zijn enkele opvallende punten over asiel in het regeerakkoord.
Het hoofdstuk ‘Asiel en migratie’ in het regeerakkoord Aan de slag van het aanstaande kabinet-Jetten ademt een heel andere geest dan ‘het strengste asielbeleid ooit’ van het kabinet-Schoof. Maar in vergelijking met de visie die CDA en D66 begin december gezamenlijk presenteerden, heeft de nadien aangehaakte VVD de tekst op een aantal punten nog wel weten aan te passen.
CDA en D66 schreven destijds ter inleiding van hun paragraaf over asiel en migratie: ‘We kiezen voor duidelijkheid, menselijkheid en een overheid die weer greep heeft op haar eigen taak.’ Het woord ‘menselijkheid’ is uit Aan de slag verdwenen en vervangen door ‘een streng en menswaardig migratiemodel’.
Ook de verwijzing naar het in 2024 verschenen rapport Gematigde groei van de ‘Staatscommissie demografische ontwikkelingen 2050’ is geschrapt. CDA en D66 namen dat rapport nog als ‘vertrekpunt’. In het nieuwe regeerakkoord wordt het gezaghebbende rapport van CDA-coryfee Richard van Zwol niet meer genoemd.
Spreidingswet
Dat de Spreidingswet niet wordt ingetrokken, werd al aangekondigd in het document van CDA en D66 uit december, maar wel veel stelliger. Toen stond er dat de Spreidingswet ‘in stand’ zou blijven. ‘Daarmee borgen we een rechtvaardige verdeling over alle gemeenten.’ Nu staat er dat de Spreidingswet ‘voorlopig’ in stand blijft, met de toevoeging: ‘Wanneer er voldoende vaste en flexibele opvangplekken van het COA (Centraal orgaan Opvang Asielzoekers, red.) zijn, wordt inzet van de Spreidingswet overbodig.’
CDA en D66 noemden bij die ‘voldoende plekken’ nog expliciete aantallen: 41 duizend structurele opvangplekken en 29 duizend flexibele opvangplekken. Die aantallen ontbreken in het regeerakkoord en zijn vervangen door een verwijzing naar eerdere ‘afspraken’. Gebleven is het voornemen om alle peperdure noodopvangplekken, onder meer op schepen en in hotels, in de komende periode te sluiten. Ze worden vervangen door ‘gewone’ opvangplekken.
Asielwetten
Opmerkelijk is verder dat de coalitie de invoering van de twee asielwetten van voormalig PVV-minister Marjolein Faber, die voor behandeling klaar liggen in de senaat, nu expliciet een fiat geeft. ‘Indien de Asielnoodmaatregelenwet en/of de Wet invoering tweestatusstelsel zijn aangenomen door de Eerste Kamer voeren we deze wetten onverkort uit.’
D66 stemde in de Tweede Kamer tegen beide wetten. Het CDA stemde pas in met de Asielnoodmaatregelenwet, nadat demissionair minister David van Weel (VVD) de daarin dankzij een PVV-amendement opgenomen strafbaarstelling van illegaliteit met een novelle had gerepareerd. De Eerste Kamer moet de plenaire behandeling van de wetten nog agenderen.
De komst van een tweestatusstelsel vloeit mede voort uit het Europees Migratiepact, dat in juni in alle EU-landen van kracht moet zijn. De wetsbehandeling om dit mogelijk te maken volgt dit voorjaar. Nederland kende tot 2000 al een tweestatusstelsel. Vluchtelingen die persoonlijke vervolging hebben te vrezen, krijgen daarin bescherming met meer waarborgen dan mensen die vluchten voor oorlog en geweld (zogenoemde subsidiair beschermden). Het systeem werd indertijd afgeschaft vanwege de eindeloze juridische procedures die eruit volgden.
Buiten Nederland
De drie coalitiepartijen willen op termijn dat asielaanvragen buiten Europa worden ingediend en ook kunnen worden afgehandeld, zodat in Nederland geen asielprocedures meer hoeven worden doorlopen. De beoogde hervestiging van asielzoekers gaat Nederland afkopen: ‘Zolang de opvangketen in Nederland niet op orde is, vult Nederland het solidariteitsmechanisme binnen het Pact financieel in.’
Permanente verblijfsvergunningen verdwijnen onder het Europees Migratiepact. Naturalisatie is (na zes jaar) slechts mogelijk voor wie tweemaal een tijdelijke verblijfsvergunning heeft gekregen en aan de taaleis (niveau B1) voldoet. Voorrang voor statushouders in sociale huurwoningen zal niet langer wettelijk mogelijk zijn, zodra alternatieve huisvesting (nieuwbouw, tijdelijke woningen) in voldoende mate voorhanden is.
EINDE
[33]
” Indien de Asielnoodmaatregelenwet en/of de Wet Invoering Tweestatusstelsel zijn aangenomen door de Eerste Kamer voeren we deze wetten onverkort uit.”
BLADZIJDE 36
Aan de slag Bouwen aan een beter Nederland Coalitieakkoord 2026-2030 D66, VVD en CDA
file:///C:/Users/Eigenaar/
Reacties uitgeschakeld voor NOTEN 32 EN 33/DEMASQUE
Opgeslagen onder Divers
NOTEN 29 T/M 31/DEMASQUE
[29]
” Voor de modernisering van het internationaal vluchtelingenrecht neemt Nederland samen met andere Europese landen de leiding om draagvlak te vinden. We organiseren een asieltop en nemen diplomatieke initiatieven. Doel is uiteindelijk dat asielaanvragen buiten Europa kunnen worden ingediend en afgehandeld, en dat in Nederland geen asielprocedures meer hoeven worden doorlopen”
BLADZIJDE 36
Aan de slag Bouwen aan een beter Nederland Coalitieakkoord 2026-2030 D66, VVD en CDA
file:///C:/Users/Eigenaar/
[30]
Met D’66 van de regen in de drup!/D’66 in de grip van haatzaaipolitiek tegen vluchtelingen
ASTRID ESSED
[31]
”Conform het EU-migratiepact zal de buitengrensprocedure voorzien in gesloten opvang voor asielzoekers voor aanvragen die niet kansrijk zijn.”
Aan de slag Bouwen aan een beter Nederland Coalitieakkoord 2026-2030 D66, VVD en CDA
BLADZIJDE 36
file:///C:/Users/Eigenaar/
Reacties uitgeschakeld voor NOTEN 29 T/M 31/DEMASQUE
Opgeslagen onder Divers
NOTEN 27 EN 28/DEMASQUE
[27]
MET D’66 VAN DE REGEN IN DE DRUP/D’66 IN DE GRIP VAN
HAATZAAI POLITIEK TEGEN VLUCHTELINGEN
ASTRID ESSED
[28]
Asiel, migratie en integratie
Het onderwerp migratie is te lang een thema geweest waar veel politieke strijd over werd gevoerd, en waarover tegelijk te weinig keuzes zijn gemaakt. We gaan die keuzes nu wél maken om zo de orde terug te brengen. Door meer controle en een verminderde instroom van asielmigranten, én door fatsoenlijke opvang en sneller meedoen.
Door te gaan sturen op arbeidsmigratie die we écht nodig hebben en uitbuiting aan te pakken. Dit zijn onze plannen.
Een helder migratiemodel in Europa
Iedereen die nu naar Nederland komt heeft recht om asiel aan te vragen. Dat is koren op de molen van mensensmokkelaars die fors geld verdienen aan het leed van vluchtelingen.
Tegelijkertijd lukt het de meest kwetsbare mensen niet om bescherming te vinden: zij missen de middelen en connecties voor een levensgevaarlijke reis naar Europa.
Het EU-migratiepact is een eerste grote stap om meer controle te krijgen over wie naar Nederland komt.
Voor volledige controle werken we in internationaal verband aan een nieuw modern, streng en menswaardig migratiemodel. Dit willen we doen: • Voor de modernisering van het internationaal vluchtelingenrecht neemt Nederland samen met andere Europese landen de leiding om draagvlak te vinden. We organiseren een asieltop en nemen diplomatieke initiatieven. Doel is uiteindelijk dat asielaanvragen buiten Europa kunnen worden ingediend en afgehandeld, en dat in Nederland geen asielprocedures meer hoeven worden doorlopen. Zo kunnen erkende vluchtelingen via hervestiging worden verdeeld over Europa, waar ze met een vluchtelingenstatus hun leven kunnen opbouwen. Zo breken we het wrede verdienmodel van mensensmokkelaars op de Middellandse Zee. • We steunen de nieuwe EU-terugkeerverordening. Hiermee worden nationale terugkeerbesluiten onderling erkend en verruimen we de mogelijkheden voor gesloten opvang voorafgaand aan uitzetting. Nederland is hierbij voorstander van het verruimen van het zogeheten bandencriterium, waardoor het gemakkelijker wordt op EU-niveau terugkeer afspraken te maken met landen buiten Europa.
Bij afspraken over terugkeer- en transithubs waarborgt Nederland dat migranten nooit terug worden gestuurd naar een land waar zij het risico lopen om vervolgd te worden. Deze afspraken maken we zoveel mogelijk in samenwerking met de EU of gelijkgestemde landen.
De samenwerking met Oeganda wordt on hold gezet in de nasleep van de verkiezingen in dat land. •
Conform het EU-migratiepact zal de buitengrensprocedure voorzien in gesloten opvang voor asielzoekers voor aanvragen die niet kansrijk zijn. Om te waarborgen dat deze opvanglocaties veilig en menswaardig zijn gaat Nederland hieraan bijdragen. Zolang de opvangketen in Nederland niet op orde is, vult Nederland het solidariteitsmechanisme binnen het Pact financieel in
Nationale maatregelen
Bij het terugdringen van de asielinstroom en het voorkomen van misbruik van ons migratierecht gaan nationale- en Europese maatregelen hand in hand.
Dit willen we doen: • Indien de Asielnoodmaatregelenwet en/of de Wet Invoering Tweestatusstelsel zijn aangenomen door de Eerste Kamer voeren we deze wetten onverkort uit. •
Wanneer het aantal mensen dat een asielaanvraag doet in korte tijd fors stijgt, daarop niet kon worden geanticipeerd en de asielketen bezwijkt onder de instroom, nemen we aanvullende instroombeperkende maatregelen. Daaronder mogelijk een tijdelijke noodstop op de nareis van subsidiair beschermden. Voor schrijnende gevallen geldt een hardheidsclausule.
BLADZIJDE 36
file:///C:/Users/Eigenaar/
VOLGENDE BLADZUDE [37]
De IND moet sneller kunnen beslissen, en dus vereenvoudigen we de asielprocedure.
We schaffen onder andere de AA/VA-procedure, verplichte procedurestappen zoals het aanmeldgehoor, verplicht medisch advies en de voornemenprocedure af.
Zo krijgt de IND meer flexibiliteit om tot een zorgvuldig besluit te komen. Het niet meewerken aan procedures wordt een afwijzingsgrond en herhaalde asielaanvragen gaan we veel strenger toetsen.
Zo zorgen we dat procedures niet langer duren dan strikt noodzakelijk. Voor de beroepstermijnen sluiten we aan op de minimumnormen uit het EU-migratiepact.
Voor kansarme aanvragers wordt rechtsbijstand pas toegekend na afwijzing, conform Europese regelgeving. •
We willen dat Vluchtelingenwerk, in samenwerking met COA en IND, op opvanglocaties spreekuurvoorzieningen aanbiedt en daarmee ook het COA en de IND ontlast. •
Door schijnerkenningen krijgen gezinsmigranten soms verblijfsrecht in Nederland zonder dat ze op enige manier zorgdragen voor het betreffende kind. Om dit tegen te gaan wordt erkenning van buitenlandse kinderen voortaan alleen nog bij een aantal gemeenten met relevante kennis en expertise mogelijk. Schijnerkenners worden strafrechtelijk vervolgd.
Hardere aanpak van asielzoekers die de wet overtreden
Asielzoekers die overlast geven of strafbare feiten plegen verzieken het voor echte vluchtelingen. De mensen in Budel en Ter Apel moeten weer rustig kunnen slapen. Dit willen we doen: • Veroordelingen tijdens de procedure worden zwaarder meegewogen in het besluit op de asielaanvraag. De glijdende schaal wordt maximaal aangescherpt. • Asielzoekers die op de zogeheten top-x-lijst staan, worden strenger aangepakt. Daarbij wordt meer rekening gehouden met recidive. Asielzoekers die stelselmatig overlast veroorzaken in het OV of zwartrijden, krijgen sneller een reisverbod. • We breiden het aantal verscherpt-toezichtlocaties (vtl) en vrijheidsbeperkende procesbeschikbaarheidslocaties (pbl) flink uit. De ernstigste overlastgevers worden waar mogelijk in vreemdelingenbewaring genomen en uitgezet. • Voor gemeenten met een aanmeldcentrum wordt structureel hogere politie-inzet mogelijk. • Een effectieve manier om overlast te voorkomen, is zorgen dat asielzoekers actief kunnen zijn. Daarom wordt naast werk en taalles, waar nodig, ingezet op dagbesteding en verbeterde trauma- en verslavingszorg
De asielketen op orde
De asielketen loopt nu bijna elke dag tegen de grenzen van het mogelijke aan. We gaan voor de hele vreemdelingenketen (IND, COA, Nidos en DT&V) de aanpak dan ook baseren op meerjarige financiering op basis van realistische prognoses. Dit willen we doen:
Volgens de afspraken met het kabinet uit 2023 stellen we het COA in staat om voldoende structurele en flexibele opvangplekken te realiseren, met stabiele financiering op basis van de laatste meerjaren productie prognose. De plekken voor noodopvang (waaronder cruiseschepen en hotels) worden de komende periode gesloten en vervangen door gewone opvangplekken. Zo zorgen we er ook voor dat kinderen niet continu verhuisd worden. Als de instroom daalt, kunnen de flexibele plekken door gemeenten worden ingezet als tijdelijke huisvesting voor aandachtsgroepen uit de huisvestingswet. Op verzoek van de gemeenten en de uitvoeringsorganisaties in het asielsysteem houden we de spreidingswet nu voorlopig in stand, om zo een rechtvaardige verdeling over gemeenten te borgen. Wanneer er voldoende vaste en flexibele opvangplekken van het COA zijn, wordt inzet van de spreidingswet overbodig.
BLADZIJDE 37
file:///C:/Users/Eigenaar/
[VOLGENDE BLADZIJDE, BLZ 38]
De kwetsbare groepen in de opvang – zoals LHBTI+’ers, kinderen en bekeerlingen – gaan we meer beschermen. Wie de opvang voor hen onveilig maakt, wordt sneller onder verscherpt toezicht geplaatst en afgewezen voor een verblijfsvergunning. Kwetsbare alleenstaande minderjarige vluchtelingen worden waar nodig begeleid tot hun 21e in plaats van hun 18e , om zo te voorkomen dat jonge asielzoekers vervallen in overlast gevend of crimineel gedrag. •
Voorrang voor statushouders bij sociale huur knelt in bepaalde gemeenten steeds meer, omdat Nederlanders daar te lang op een wachtlijst staan. Zolang er geen goed alternatief is om statushouders te huisvesten, laten we beleid op dit punt aan de gemeenten zelf. We pakken het probleem ondertussen op drie manieren aan: (1) minder instroom, (2) meer nieuwbouw en (3) alternatieve huisvesting tussen COAlocaties en een reguliere woning.
We sluiten met gemeenten een bindend convenant over het snel ontwikkelen van flexibele locaties voor tijdelijke woningen waar statushouders, Oekraïners en Nederlanders die tijdelijke huisvesting nodig hebben samen terechtkunnen, als alternatief voor het gebruik van sociale huurwoningen. Zodra deze alternatieve huisvesting er in voldoende mate is, zal de mogelijkheid van voorrang voor statushouders in sociale huurwoningen niet langer wettelijk mogelijk zijn.
BLADZIJDE 38 [LAATSTE STUK OVER ADBEIDSMIGRATIE SLA IK EVEN OVER, OMDAT IK MIJ OP ASIEL RICHT]
file:///C:/Users/Eigenaar/
[VOLGENDE BLADZUDE 39]
” Integratie: beschermen van vrijheid, sneller meedoen Vrijheid en gemeenschapszin zijn fundamenten waar Nederland op is gebouwd. Die vrijheid gaat om zichtbaar jezelf kunnen zijn, veilig zijn en vrij je geloof kunnen belijden. Vanzelfsprekend is die vrijheid niet. Mensen ervaren soms racisme en discriminatie, en daarmee drempels om mee te doen. In sommige gemeenschappen worden vrouwen onderdrukt, of is er religieus geïnspireerd geweld. Regimes ver weg strekken een lange arm uit naar hun diaspora in Nederland, tot zelfs het niveau van indoctrinatie en intimidatie. De meeste mensen willen actief meedoen en komen juist naar Nederland vanwege onze vrije, open samenleving. Daarom verwachten we ook dat iedereen de waarden van onze democratische samenleving omarmt, waaronder godsdienstvrijheid, gelijkheid van man en vrouw en acceptatie van LBHTI+’ers. We hebben respect voor elkaars verschillen en achtergrond. Wie zich actief wil inzetten in Nederland krijgt daarvoor ook alle kansen. Wie de boel verstiert, wacht een strenge aanpak. Dit willen we doen:
Vrijheid beschermen en versterken Van internationale studenten tot de kleinkinderen van wie ooit naar Nederland kwam: velen krijgen ongewild te maken met buitenlandse inmenging die onze open samenleving ondermijnt. Ook zijn er helaas individuen en gemeenschappen die zélf de keuze maken onze manier van leven te verwerpen. Dit willen we doen: • We creëren een meldpunt buitenlands inmenging onder het ministerie van Justitie & Veiligheid. Diasporagemeenschappen en internationale studenten kunnen hier, zo nodig anoniem, melding doen van transnationale repressie. We benutten die meldingen voor een effectieve aanpak, en melders worden zo goed mogelijk doorverwezen naar rechtshandhaving en/of instanties die hulp kunnen bieden. • Sommige religieuze instellingen worden misbruikt door onvrije landen om onze vrijheden aan te tasten. Daarom willen we dat zij transparant zijn over hun financiering. Hierbij gaan we buitenlandse financiering van onder andere moskeeën zoveel mogelijk tegen.
Over landen met een onvrij regime die met diasporabeleid een agenda voeren die onze democratische rechtsstaat ondermijnt en integratie tegenwerkt. bestaan al jaren grote zorgen. Wanneer zij daar weekend- en avondscholen voor inzetten is het nodig in te kunnen grijpen. Daarom ontwikkelen we wetgeving waarmee het onder voorwaarden mogelijk wordt op deze plaatsen gericht toezicht in te zetten. • We ondersteunen het initiatief van het Europees Parlement om imams die haat zaaien op een zwarte lijst te plaatsen en een inreisverbod te geven. en stellen in afwachting daarvan een nationale lijst op. • De interreligieuze dialoog onder coördinatie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zetten we door. Gezamenlijke initiatieven uit onder andere de Christelijke, joodse en islamitische gemeenschap omarmen we en versterken we waar nodig. Organisaties die integratie tegengaan, zijn in deze dialoog niet welkom. • We treden op tegen eerwraak, genitale verminking en gedwongen huwelijken, en voeren de mogelijkheid voor een gerechtelijk uitreisverbod in bij risico op genitale verminking in het buitenland. Er komt een strafverzwaringsgrond voor strafbare feiten als het plegen of medeplegen van eergerelateerd geweld. • Het gedeeltelijk verbod op gezichtsbedekkende kleding blijft bestaan en gaan we actiever handhaven door sneller boetes uit te delen.
Meedoen wordt de norm We willen dat iedereen, ook nieuwkomers, actief deelnemen én bijdragen aan de samenleving. Dat betekent snel starten met taal en werk of school. Dit willen we doen: • Asielzoekers met een goede kans op een verblijfsvergunning krijgen na drie maanden in de asielprocedure het recht om aan het werk te gaan. We schrappen administratieve rompslomp door een alternatief voor de tewerkstellingsvergunning in te voeren. Zij krijgen vanaf het begin hulp en bemiddeling naar werk om sneller te kunnen integreren én bij te kunnen dragen aan de opvang. Kansarme asielzoekers krijgen geen recht om te werken.
BLADZIJDE 39
file:///C:/Users/Eigenaar/
BLADZIJDE 40
file:///C:/Users/Eigenaar/
Taal is cruciaal. We starten direct aan het begin van de asielprocedure met taalles voor kansrijke asielzoekers. • Bij alle grotere opvanglocaties komt een Meedoenbalie. Daar worden mensen in procedure geholpen met taalles, vrijwilligerswerk of betaald werk. • Oekraïense vluchtelingen in Nederland vallen tot 2027 onder de tijdelijke beschermingsrichtlijn. We creëren per 2027 een tijdelijke verblijfsstatus voor hen conform ingezet beleid. Zij krijgen daarmee zekerheid en gaan zelf bijdragen. • Door de nationaliteitswet te moderniseren verliezen Nederlanders in het buitenland hun nationaliteit niet sneller dan voor onze buurlanden Duitsland, België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk geldt. Voor nieuwkomers die in Nederland willen naturaliseren is het uitgangspunt dat zij afstand doen van hun andere nationaliteit. •
We breiden de pilots met startbanen voor vluchtelingen in verschillende gemeenten uit.
Statushouders krijgen direct een startbaan als springplank naar regulier werk, die ze combineren met de taallessen.
We onderzoeken de mogelijkheden om via de uitkering een prikkel te geven om de startbaan snel te accepteren.
We zorgen ervoor dat de Participatiewet en de Inburgeringswet beter op elkaar aansluiten, zodat iedereen tijdens het inburgeringstraject ook wordt gestimuleerd om te werken. •
Alle vrouwen verdienen economische zelfstandigheid, daarom worden niet alleen mannen maar ook vrouwen uit statushoudergezinnen gevraagd om te solliciteren als het gezin gebruik maakt van een uitkering.
We bezien of bij weigering een korting op de uitkering mogelijk is. • Statushouders met een (beroeps)opleiding kunnen te vaak niet hun diploma’s omzetten. We gaan meer gebruik maken van Ervaringscertificaten om te zorgen dat statushouders op hun eigen niveau aan het werk kunnen
De permanente verblijfsvergunning verdwijnt onder het Europese migratiepact, en daardoor kan iemand niet meer op basis van zo’n vergunning naturaliseren tot Nederlander. We maken naturalisatie daarom mogelijk op basis van een tijdelijke verblijfsvergunning, maar leggen de lat wel hoger dan voorheen. Wie tweemaal een tijdelijke verblijfsvergunning heeft gekregen én aan een taaleis op niveau B1 voldoet mag na 6 jaar naturaliseren. Voor wie voldoen aan een taaleis onmogelijk is, geldt een hardheidsclausule.
BLADZIJDE 40
Aan de slag Bouwen aan een beter Nederland Coalitieakkoord 2026-2030 D66, VVD en CDA
file:///C:/Users/Eigenaar/
Reacties uitgeschakeld voor NOTEN 27 EN 28/DEMASQUE
Opgeslagen onder Divers
NOOT 26/DEMASQUE
[26]
Samen trekken we de rode lijn. 
Kippenvel. Vandaag liepen meer dan 100.000 mensen mee in de protestmars in Den Haag. Mensen van alle leeftijden, achtergronden en overtuigingen verenigd door één drin
Kippenvel. Vandaag liepen meer dan 100.000 mensen mee in de protestmars in Den Haag. Mensen van alle leeftijden, achtergronden en overtuigingen verenigd door één drinTRANSCRIPTIE/JETTEN BIJ RODE LIJN DEMONSTRATIE
[JETTEN SPREEKT, TOEN FRACTIEVOORZITTER D’66]
”We lopen hier met 80 000 mensen door Den Haag.
Echt een onwijs kippenvel moment, dat zoveel Nederlanders vandaag een
rode lijn trekken tegen het geweld in Gaza en het kabinet oproepen
om zich eindelijk uit te spreken tegen de brute misdaden die Netanyahu
begaat tegen het Palestijnse volk.
Laten we duidelijk zijn.
In Nederland trekken we een rode lijn tegen dit soort groot humanitair onrecht.”
TEKST BIJ FACEBOOK
Samen trekken we de rode lijn. 
Kippenvel. Vandaag liepen meer dan 100.000 mensen mee in de protestmars in Den Haag. Mensen van alle leeftijden, achtergronden en overtuigingen verenigd door één dringende boodschap aan het kabinet:
Doe alles wat in je macht ligt om Israël te stoppen met het uithongeren en doden van onschuldige Palestijnen.
Wat in Gaza en de Westbank gebeurt, tart elke vorm van menselijkheid. Het is aan ons, als samenleving en als politiek leiders, om te laten zien dat we niet wegkijken.
Dit moet stoppen. Nu.
Kom in actie.
Reacties uitgeschakeld voor NOOT 26/DEMASQUE
Opgeslagen onder Divers
NOTEN 24 EN 25/DEMASQUE
[24]
NRC
Van Baarle brengt Israël voor het eerst in het debat, is ‘enorm teleurgesteld’ over kabinetsbeleid
25 FEBRUARI 2026
Als D66-leider liep Rob Jetten vorig jaar nog mee in de Rode Lijn-demonstraties rond de oorlog in Gaza, brengt Denk-leider Stephan van Baarle in herinnering. Maar nu hij premier is wordt het beleid richting Israël niet of amper strenger, vindt Van Baarle, en daarin is hij, en volgens hem met hem vele anderen, „enorm teleurgesteld”. „Palestina wordt niet erkend, er komen geen harde sancties tegen Israël en Netanyahu en er komt geen volledig wapenembargo. Er wordt gewoon niet geleverd.”
D66-fractievoorzitter Jan Paternotte ziet iets heel anders. Hij wijst erop dat het kabinet-Jetten de al ingestelde sancties tegen Israël doorzet, zoals het inreisverbod voor twee extreemrechtse Israëlische ministers en de aangekondigde handelsboycot voor de illegale Israëlische nederzettingen. Ook wijst Paternotte op de passage in het coalitieakkoord dat Nederland inzet op „het afbouwen van afhankelijkheden van landen buiten het NAVO-bondgenootschap voor de levering van essentiële wapensystemen”, waarmee onder meer de import van wapens uit Israël wordt bedoeld.
Paternotte erkent dat D66 het erkennen van Palestina als staat „graag in het akkoord had gehad”, maar dat zijn partij daar in de onderhandelingen met CDA en VVD niet uit is gekomen. De VVD is tegen erkenning, het CDA wil er een aantal voorwaarden aan verbinden.
Van Baarle vindt het „slappe hap”. Het zijn dezelfde woorden die PVV-leider Geert Wilders in het vorige debat over de regeringsverklaring – in 2024 – gebruikte voor het optreden van premier Dick Schoof.
EINDE
[25]
‘Denk-leider Stephan van Baarle en PvdD-leider Esther Ouwehand bevroegen Jetten lang over de inzet van het kabinet rond Gaza/Israël en probeerden wederom Jetten een toezegging te laten doen op het erkennen van de Palestijnse staat. Tevergeefs.”
AD
Eerste debat van premier Jetten voorbij: deze drie dingen leverde het op
Premier Rob Jetten moet zijn regeerakkoord op een paar punten aanpassen, blijkt na zijn eerste debat met de Tweede Kamer. Zijn minderheidskabinet moet plannen over de AOW, armoede en gehandicaptenzorg opnieuw bekijken. Al zijn spijkerharde toezeggingen uitgebleven. Lees onder dit artikel ons liveblog terug.
Hanneke Keultjes, Hans van Soest
26 februari 2026, 21:30Laatste update: 26 februari 2026, 22:03
Voorafgaand aan het debat over de regeringsverklaring was al duidelijk dat het net aangetreden minderheidskabinet niet meteen door de oppositie naar huis zou worden gestuurd. Toch werd het nog even spannend toen de oppositie probeerde de veelbesproken vrijheidsbijdrage van tafel te krijgen. Maar dat voorstel werd nipt weggestemd.
Jetten toonde zich wel gevoelig voor andere kritiek op de kabinetsplannen. Dit zijn de toezeggingen die hij deed:
1. AOW-plan wordt ‘verzacht’
Het nieuwe kabinet gaat het plan om iedereen langer te laten doorwerken opnieuw bekijken. In het debat over de regeringsverklaring bleek dat er te weinig steun is om het plan in de huidige vorm door te zetten. Premier Jetten zegt in overleg te willen gaan met de vakbonden om te kijken of er een alternatief plan kan worden bedacht. Hij hamert erop dat de AOW op termijn onbetaalbaar wordt als er niet wordt ingegrepen.
Maar de vakbonden hebben al aangekondigd alle overleggen met het kabinet te zullen boycotten zolang het AOW-plan niet helemaal van tafel is. Ook hebben ze acties en stakingen aangekondigd.
In het regeerakkoord staat dat de AOW-leeftijd vanaf 2033 versneld omhooggaat. Daardoor zou iemand in 2060 pas met 70 jaar en 6 maanden met pensioen kunnen. Dat is vijftien maanden later dan volgens de huidige regeling het geval zou zijn. Dat plan is nu van tafel. Het kabinet gaat op zoek naar een manier om te bezuinigen op de AOW, waarbij bijvoorbeeld mensen met zware beroepen of lage inkomens worden ontzien. De oppositiepartijen JA21, SGP en Groep Markuszower steunen die lijn.
Hoe het nieuwe plan eruit zal zien, is onduidelijk. Ook is onzeker of een eventueel nieuw voorstel wél een meerderheid zal krijgen in het parlement. Met alleen steun van JA21, SGP en Groep Markuszower is er immers geen meerderheid in de Eerste Kamer. Met de AOW-maatregel had het kabinet 2,7 miljard euro willen bezuinigen.
2. Maatregelen tegen armoede
Premier Jetten heeft toegezegd dat het kabinet meer zal doen om te voorkomen dat burgers wegzinken in armoede. Uit berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) blijkt dat de plannen van het kabinet ertoe leiden dat het aantal mensen onder de armoedegrens in Nederland de komende jaren toeneemt. De voltallige oppositie vindt dat onverteerbaar.
Volgens Jetten is het niet de bedoeling geweest van regeringspartijen om de armoede te laten groeien. Het is juist de bedoeling dat die daalt. Het kabinet gaat daarom kijken of bijvoorbeeld belastingplannen moeten worden aangepast of dat er misschien meer geld moet naar gemeenten om mensen in nood te helpen. Dat wordt nog uitgewerkt.
3. Korten op gehandicaptenzorg bekeken
Een hele toezegging was het niet, maar wel een halve: het kabinet belooft nog eens te kijken naar de geplande bezuinigingen op de gehandicaptenzorg. Het kabinet wil bijna 1 miljard euro bezuinigen op de Wet langdurige zorg, waar naast ouderenzorg ook zorg voor gehandicapten onder valt.
Premier Jetten erkende dat er tijdens de formatie wel uitgebreid gesproken is over hoe de ouderenzorg goedkoper zou kunnen, maar dat er ‘minder lang is stilgestaan bij de effecten’ op de gehandicaptenzorg. Het kabinet zal kijken of de gehandicaptenzorg inderdaad wel goedkoper kan. Zo niet, dan zal het kabinet elders in de zorg extra bezuinigen.
21:37
26 februari 2026
Het debat over de regeringsverklaring zit erop! Het is 21.37 uur en Kamervoorzitter Thom van Campen sluit de vergadering. Hij nodigt alle Kamerleden en kabinetsleden nog uit voor ‘een informele evaluatie van de afgelopen twee dagen’ in het restaurant van de Tweede Kamer. Ze gaan dus nog even een borrel drinken.
We sluiten nu het liveblog. Bedankt voor het lezen!
21:27
26 februari 2026
Nog bíjna dreigde het kabinet op zoek te moeten naar alternatieven voor de ‘vrijheidsbijdrage’, de belastingverhoging die een deel van de hogere defensieuitgaven moet betalen. Maar JA21 en de Groep Markuszower stemden tóch tegen, waardoor er geen meerderheid was. Ook de motie van wantrouwen is weggestemd.
20:32
26 februari 2026
De moties zijn allemaal besproken. Premier Jetten zegt ‘genoten’ te hebben van ‘alle inhoudelijke bijdragen’. Hij vindt dat de Kamer zich bereid heeft getoond om samen te werken. ,,Ik dank u voor deze twee dagen en wij gaan nu eindelijk écht aan de slag.”
Alle fracties gaan nu 45 minuten overleggen. In dat beraad spreken ze af hoe ze gaan stemmen over de moties. De stemmingen zijn om 21.15 uur.
20:09
26 februari 2026
Zoals verwacht is premier Jetten positief over de motie van de SGP en de Groep Markuszower om de plannen voor het verhogen van de AOW-leeftijd te ‘verzachten’. De strengere motie die GL-PvdA-leider Klaver indiende, wijst hij af. Die motie roept het kabinet op helemaal af te zien van het verhogen van de AOW-leeftijd. Ook ziet hij niets in de motie van Klaver die oproept alternatieven te zoeken voor de ‘defensiebelasting’.
Over de door PVV-leider Wilders ingediende motie van wantrouwen mag het kabinet geen mening hebben. Maar Jetten houdt het papier wel even omhoog, terwijl hij naar Wilders kijkt: ,,Omdat het de eerste is, zal ik ‘m inlijsten.” De PVV-voorman staat er bekend om veelvuldig moties van wantrouwen in te dienen (die nooit worden aangenomen).
20:05
26 februari 2026
Benieuwd hoe Rob Jetten zijn eerste debat als premier deed? Lees dan dit verhaal van collega’s Tobias den Hartog en Jan Hoedeman.
19:59
26 februari 2026
Nu de Kamerleden en kabinetsleden hebben gegeten, moet premier Jetten de moties beoordelen. Er zijn 55 moties ingediend. Maar er wordt later vanavond over 56 moties gestemd. Dat zit zo: twee moties zijn al eerder ingediend, bij het debat over de eindverslag van informateur Letschert. Die gaan over de AOW-leeftijd (van SGP en de Groep Markuszower) en over bezuingigingen in de gehandicaptenzorg (van de ChristenUnie). Partijen hebben er toen voor gekozen om de moties niet in stemming te brengen, nu gebeurt dat wel bij de motie over de AOW-leeftijd. CU-leider Bikker houdt haar motie over de gehandicaptenzorg opnieuw aan.
19:00
26 februari 2026
Het debat is nu gepauzeerd tot 20.00 uur. Daarna mag premier Jetten vertellen wat hij van de moties vindt. Als hij heeft gesproken, wordt er opnieuw gepauzeerd: de fracties gaan dan in eigen kring bespreken hoe zij over de moties gaan stemmen.
18:55
26 februari 2026
Er wordt nu een stortvloed aan moties ingediend door BBB-voorman Henk Vermeer, 50Plus-leider Jan Struijs en Volt-leider Laurens Dassen. Het gaat te snel om mee te tikken: het gaat over ‘doelsturing’ in de landbouw, mantelzorg, wijkverpleging, pensioenfondsen, geld voor ontwikkelingssamenwerking en woningdelen.
Na de kritiek van PVV-leider Geert Wilders op het kunstwerk in de plenaire zaal van de Tweede Kamer, oppert Dassen om er een Europese vlag bij te hangen. Wilders is geen voorstander: ,,Bij nader inzien vind ik het kunstwerk toch heel mooi.”
18:44
26 februari 2026
ChristenUnie-leider Mirjam Bikker wil dat de armoede in de kabinetperiode van kabinet-Jetten afneemt en niet toeneemt. Daarom dient ze samen met Klaver (GroenLinks-PvdA), Struijs (50Plus), Dassen (Volt) en Stoffer (SGP) een motie in. De kans is groot dat het kabinet die motie omarmd: de coalitiepartijen lieten gisteren ook al weten dat zij niet willen dat er straks meer mensen in armoede leven.
SP’er Jimmy Dijk wil dat het wachtgeld voor politici wordt afgeschaft. Die moeten volgens hem gewoon onder de WW vallen. Die motie lijkt kansloos: een baan als politicus is geen gewone baan, waardoor de meeste partijen het goed vinden dat er een speciale regeling voor is. De SP-leider antwoordt op een vraag van GroenLinks-PvdA’er Klaver dat hij de motie van wantrouwen van de PVV gaat steunen: ,,Zeker.”
18:18
26 februari 2026
VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans complimenteert minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken. Brekelmans zegt dat hij uit ervaring weet hoe zwaar ministers het hebben tijdens het debat over de regeringsverklaring. Zij moeten twee dagen lang stil zitten terwijl alleen premier Rob Jetten het woord voert. ,,Ik kreeg toen ik minister was altijd de kritiek dat ik geen pokerface had. Maar deze dagen zag ik één minister die dat wel heeft.”
Volgens CDA-leider Henri Bontenbal is Berendsens pokerface een van de redenen waarom hij is aangezocht als minister.
18:03
26 februari 2026
Daar is de motie van wantrouwen van PVV-leider Geert Wilders. Een verrassing is het niet, want hij had het gisteren al aangekondigd. Hij wil het kabinet zo snel mogelijk weghebben, zegt hij. De motie zal geen meerderheid halen.
Verder doet hij een oproep om de Iraanse ambassadeur uit te zetten. VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans vindt dat de druk op Iran moet worden opgevoerd, maar waarschuwt dat Iran dan ook de Nederlandse ambassade in Teheran zal sluiten en Nederland mensen daar dan niet meer kan helpen.
17:52
26 februari 2026
GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver komt ook met een motie, die roept het kabinet op ‘de relatie met de vakbeweging te herstellen’ en de AOW-leeftijd níet te laten stijgen. Die motie wordt mede ingediend door Wilders (PVV), Vermeer (BBB), Van Baarle (Denk), Dijk (SP), Bikker (ChristenUnie) en Struijs (50Plus). Daarmee wil Klaver een signaal afgeven: in de Eerste Kamer is er een meerderheid voor de strekking van die motie.
Klaver komt ook met een tweede motie waarin hij vraagt om alternatieven voor de ‘Navo-taks’, de extra belasting om de opgeschroefde defensieuitgaven te kunnen betalen. Die motie wordt ook gesteund door meerdere partijen: BBB, ChristenUnie, PvdD, SP, 50Plus en Volt. Zij vinden dat de hardwerkende Nederlanders de dupe zijn. ,,De rekening wordt neergelegd bij mensen die ons land draaiende houden.”
17:44
26 februari 2026
De eerste termijn van premier Rob Jetten zit erop! Na een korte pauze gaat de Tweede Kamer verder met de tweede termijn. Daarin kunnen de fractieleiders moties indienen. Er komt in elk geval een motie van de SGP en de Groep Makuszower over het ‘verzachten’ van de kabinetsplannen rond de AOW.
17:23
26 februari 2026
In het staartje van zijn spreektekst weet ChristenUnie-leider Mirjam Bikker aan premier Jetten een toezegging te ontlokken: ook zijn kabinet gaat christenvervolging aan de orde stellen in diplomatieke ontmoetingen. Ook Wilders krijgt een toezegging: Jetten belooft dat het kabinet zich inzet om bij verstek veroordeelde Pakistanen hun straf te laten uitzitten in Nederland. De mannen hebben Wilders bedreigd, maar Pakistan heeft hen niet uitgeleverd. Jetten: ,,Van onze parlementariërs blijf je af.”
Denk-leider Stephan van Baarle en PvdD-leider Esther Ouwehand bevroegen Jetten lang over de inzet van het kabinet rond Gaza/Israël en probeerden wederom Jetten een toezegging te laten doen op het erkennen van de Palestijnse staat. Tevergeefs.
16:42
26 februari 2026
JA21-voorman Joost Eerdmans heeft woensdag vragen gesteld over minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Die was eerder Kamerlid voor D66, had kritiek op de manier waarop China met de Oeigoeren omgaat en kwam op de Chinese sanctielijst te staan. Volgens Eerdmans is dat een probleem, want als minister moet hij wél naar China kunnen reizen. Het land is een belangrijke handelspartner voor ons land.
Jetten denkt dat dat gewoon kan. Eerdmans is er niet gerust op: ,,Dat gaat we dan zien aan de grens.” Overigens staat de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio op dezelfde sanctielijst.
GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver schiet het kabinet te hulp. Hij zegt dat Sjoerdsma op die lijst kwam door werk dat hij als Kamerlid ‘in het belang van Nederland’ deed. Klaver stelt dat een buitenlandse mogendheid niet beslist wie Nederland tot minister benoemt. ,,Er is van alles aan te merken op de heer Sjoerdsma, maar op dit punt zouden we allemaal achter de heer Sjoerdsma moeten staan.” Een groot deel van de Tweede Kamer roffelde daarop instemmend op de bankjes.
16:25
26 februari 2026
PVV-leider Geert Wilders heeft kritiek op de asielmaatregelen van het kabinet-Jetten. Hij vindt dat Jetten zich in de campagne profileerde als ‘rechtse Robbie’ en nu ‘helemaal niets’ doet op asiel. Maar Jetten is kennelijk voorbereid op kritiek over asiel. Hij leest in rap tempo allerlei maatregelen voor waarmee het kabinet grip wil gaan krijgen op asiel: aanvragen die weinig kans maken worden sneller afgewezen, eerdere Europese afspraken worden beter nageleefd, de duur van verblijfsvergunningen wordt korter en het kabinet gaat zorgen voor ‘een stabiele financiering’.
,,Wat er in regeerakkoord staat is gewoon heel stevig”, vindt Jetten. ,,In plaats van politieke praatjes vindt hier gewoon concrete actie plaats.” Maar Wilders noemt het ‘een lijstje flutmaatregelen’. Jetten: ,,U noemt het flutmaatregelen, maar ze zijn door úw minister voorbereid. Dus dat is niet zo lief.”
Wilders begrijpt niet dat Jettens partij heeft aangekondigd in de Eerste Kamer tegen de strengere asielwetten te stemmen. Jetten noemt dat ‘verfrissend’. Wilders doet verbijsterd: ,,Dat kunt u niet menen.” De PVV-voorman wil dat Jetten opstapt als de wetten niet door de Eerste Kamer komen, maar de premier heeft er het volste vertrouwen in dat de wetten gewoon worden aangenomen. ,,En dan gaan wij ze uitvoeren.”
15:54
26 februari 2026
Nederland zal Russische tankers in de Nederlandse wateren eerder aanhouden, kondigt Jetten aan. Hij doelt op schepen van de zogeheten Russische schaduwvloot die bestaat uit honderden anonieme olietankers die westerse sancties omzeilen. Er moet volgens het kabinet meer gebeuren om ‘Rusland pijn te doen’.
De steun aan Oekraïne zal de komende jaren worden voortgezet, zegt Jetten. In het debat haalt hij het gesprek aan dat hij deze week voerde met president Volodymyr Zelensky. ,,Het is bizar om te horen hoeveel doden er elke dag vallen.”
15:43
26 februari 2026
Premier Jetten belooft dat het kabinet zal kijken of er manieren zijn om de aanleg van de Lelylijn (spoor tussen Lelystad en Leeuwarden/Groningen) toch te financieren.
15:15
26 februari 2026
In het kabinet-Jetten zit geen bewindspersoon die zich volledig gaat richten op het oplossen van de problemen die in Groningen zijn ontstaan door de gaswinning, tot onvrede van de Groningers. Want nu, zegt ChristenUnie-leider Mirjam Bikker, ‘verdwijnt Groningen uit de Trêveszaal’. Ook SP-leider Jimmy Dijk begrijpt de keuze niet. ,,Dit vergroot het vertrouwen van Groningers niet.”
Het kabinet heeft wel een alternatief bedacht: er komt een regeringscommissaris voor Groningen en Noord-Drenthe, die de komende jaren aan de slag gaat, zegt Jetten. Het kabinet gaat op korte termijn op zoek naar iemand die geschikt is voor deze functie.
JA21 ziet liever dat er op termijn weer gas gewonnen wordt in Groningen, zo bleek in de verkiezingscampagne. Partijlei
15:02
26 februari 2026
SGP-leider Chris Stoffer vraagt premier Jetten naar eerdere D66-uitspraken. Bij de partij klonk eerder dat de veestapel gehalveerd zou moeten worden. Een statement dat bij boeren voor grote verontwaardiging zorgde. Jetten herhaalt wat zijn minister van Landbouw Jaimi van Essen eerder al zei: híj gaat die woorden niet meer herhalen. ,,Ik wil niet op tenen trappen, ik wil in samenwerking met boeren en provincies op zoek gaan naar perspectief.”
Als Stoffer Jetten uitdaagt om op bezoek te gaan bij een boer, biedt Jetten meteen aan om sámen met de SGP-leider zo’n bedrijfsbezoek te brengen. Die is met de beloofde ‘date’ in zijn nopjes.
Reacties uitgeschakeld voor NOTEN 24 EN 25/DEMASQUE
Opgeslagen onder Divers
NOOT 23/DEMASQUE
[23]
”’Het kabinet moet zich in Europa inzetten voor opschorting van de handelsvoordelen uit het Associatieakkoord, het sanctioneren van de regering-Netanyahu moet gesanctioneerd worden en kolonisten.”
D’66
Midden-Oosten (Palestina en Israël)
D66 zal zich in de Tweede Kamer, Eerste Kamer én het Europees Parlement blijven inzetten om een einde te maken aan de verschrikkelijke situatie in Gaza.
Nieuwe ontwikkelingen: hoop op diplomatie en vrede
Voorzichtig lijkt er met brede steun in de regio zicht te komen op een mogelijk einde van het conflict. D66 vindt dat alle mogelijkheden moeten worden benut om de etnische zuivering in Gaza te stoppen en iedereen die gegijzeld is weer veilig thuis te brengen.
Tegelijkertijd betekent een staakt-het-vuren of een einde aan dit conflict nog niet automatisch duurzame vrede. Noodhulp moet direct en massaal worden toegestaan, en er moeten gesprekken op gang komen over hoe zowel Israëliërs als Palestijnen in vrede, veiligheid en met wederzijds respect als buren kunnen samenleven.
Dat betekent dat Palestijnen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever veilig kunnen bouwen aan een nieuwe toekomst — vrij van Hamas én vrij van Israëlische dreiging en nederzettingen — én dat Israëliërs kunnen leven vrij van de dreiging vanuit Hamas.
Sinds de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023 en de Israëlische reactie hierop, zijn tienduizenden Palestijnen omgekomen, de meerderheid was vrouw of kind. Door de massale vernietiging en het constante gebrek aan voedsel en water is voor vele Palestijnen dood inmiddels niet meer als iets om bang voor te zijn, maar bijna een verlossing. Tientallen Israëlische gijzelaars zitten nog steeds vast, hun families radeloos en onzeker of hun geliefden nog levend thuis zullen komen. Ondertussen laat Israël hulp door de Verenigde Naties niet toe, maakt de regering-Netanyahu overduidelijk dat zij niet van plan zijn de oorlog te stoppen en laten de acties en uitspraken van Israëlische ministers zien dat zij uit zijn op niets minder dan een etnische zuivering. Ook op de West Bank worden steeds meer Palestijnen verdreven. De Israëlische aanvallen op de westelijke Jordaanoever, in Libanon en in Syrië zorgen zo voor meer escalatie in de regio en een grotere isolatie van Israël zelf.
Dit moet stoppen, zegt D66 al die tijd al.
De regering Netanyahu overtreedt de grenzen van het oorlogsrecht zo grof dat dit niet zonder consequenties mag blijven. Het bewust aanvallen van burgerdoelen, het onthouden van voedsel als drukmiddel en journalisten tot doelwit maken zijn slechts enkele voorbeelden van hoe Israël het internationale recht schendt. Dat wordt ook erkend door het kabinet, door de Europese Commissie en tal van internationale organisaties, maar ondanks die erkenning wordt nog geen enkele actie tegen Netanyahu ondernomen.
De tijd van dialoog en stille diplomatie is zinloos gebleken. Helaas lijkt het Nederlandse kabinet daar nog niet van doordrongen. Om de helse situatie voor de Palestijnen te kunnen verlichten, de gijzelaars vrij te krijgen en te kunnen werken aan een duurzame oplossing voor zowel een veilig Israël als een veilig Palestina, moet het geweld zo snel mogelijk worden gestopt. Daarom heeft D66 in de afgelopen maanden keer op keer voorstellen gedaan om de druk op te voeren. Buitenlandwoordvoerder Jan Paternotte diende in de Tweede Kamer bijvoorbeeld een motie in om te stoppen met het leveren van wapens en dual use goederen, deed een voorstel om de handelsvoordelen in het EU-Israël Associatieakkoord op te schorten en pleitte voor nationale maatregelen indien de EU geen sancties zou instellen. Woordvoerder ontwikkelingssamenwerking Mpanzu Bamenga nam het initiatief om de financiering van UNRWA te herstellen en vroeg het kabinet zich nadrukkelijk uit te spreken tegen het militariseren van noodhulp.
D66 zal zich in de Tweede Kamer, Eerste Kamer én het Europees Parlement blijven inzetten om een einde te maken aan de verschrikkelijke situatie in Gaza.
Het kabinet moet zich in Europa inzetten voor opschorting van de handelsvoordelen uit het Associatieakkoord, het sanctioneren van de regering-Netanyahu moet gesanctioneerd worden en kolonisten. Daarnaast moet het kabinet in Nederland écht werk gaan maken van het weren van producten uit illegale nederzettingen, stoppen met het steunen van de Israëlische wapenindustrie door het inkopen van wapens, de financiële steun aan UNRWA hervatten en nationale sancties instellen als de Europese Unie niet overgaat tot actie. Dit is nodig. Niet alleen om het geweld te stoppen en de gijzelaars vrij te krijgen, maar is ook de enige manier om te werken aan duurzame vrede. Dat kan alleen met de twee-statenoplossing.
D66 stemt dan ook niet voor voorstellen die het bestaansrecht van Israël ontkennen. De enige toekomst is voor ons twee onafhankelijke staten: Palestina én Israël.
Reacties uitgeschakeld voor NOOT 23/DEMASQUE
Opgeslagen onder Divers